Przeciwwskazania stosowania leku Meronem. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Meronem (meropenem) jest antybiotykiem z grupy karbapenemów, stosowanym w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych. Istnieją jednak określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie tego leku jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne zagrożenie dla pacjenta. Przed podjęciem decyzji o włączeniu meropenemu do terapii należy dokładnie zapoznać się z jego przeciwwskazaniami i rozważyć indywidualny profil bezpieczeństwa dla każdego pacjenta. ¹

Nadwrażliwość na substancję czynną i substancje pomocnicze

Lek Meronem jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na substancję czynną – meropenem (w postaci meropenemu trójwodnego) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. ² Należy pamiętać, że Meronem zawiera węglan sodu jako substancję pomocniczą – każda fiolka 500 mg zawiera 104 mg węglanu sodu (co odpowiada około 2 mEq sodu, czyli około 45 mg), natomiast fiolka 1 g zawiera 208 mg węglanu sodu (co odpowiada około 4 mEq sodu, czyli około 90 mg). ³

Nadwrażliwość na karbapenemy

Pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na którykolwiek lek przeciwbakteryjny z grupy karbapenemów nie należy podawać preparatu Meronem. Dotyczy to pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na inne antybiotyki karbapenemowe, takie jak imipenem, ertapenem czy doripenem. ⁴

Ciężka nadwrażliwość na antybiotyki beta-laktamowe

Stosowanie meropenemu jest przeciwwskazane u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły ciężkie reakcje nadwrażliwości na jakikolwiek antybiotyk należący do grupy beta-laktamów. Dotyczy to w szczególności reakcji anafilaktycznych oraz ciężkich reakcji skórnych po zastosowaniu antybiotyków takich jak penicyliny czy cefalosporyny. ⁵

Ryzyko reakcji krzyżowych

Należy pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji krzyżowych między karbapenemami a innymi antybiotykami beta-laktamowymi. Chociaż nadwrażliwość na jeden antybiotyk beta-laktamowy nie zawsze oznacza nadwrażliwość na pozostałe, w przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości na penicyliny lub cefalosporyny ryzyko reakcji krzyżowej z karbapenemami jest wystarczające, aby uznać je za przeciwwskazanie do stosowania meropenemu. ⁶

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów z chorobami nerek należy zachować szczególną ostrożność, gdyż meropenem jest wydalany głównie przez nerki. Chociaż nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania. W przypadku pacjentów ze znacznie ograniczoną funkcją nerek należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed zastosowaniem leku Meronem. ⁷

U pacjentów stosujących dietę z ograniczeniem sodu należy wziąć pod uwagę zawartość sodu w preparacie Meronem – zarówno w dawce 500 mg, jak i 1 g. ⁸

Objawy nadwrażliwości wymagające odstawienia leku

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów podczas stosowania meropenemu, należy natychmiast przerwać terapię:

• Reakcje anafilaktyczne (obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego)
• Ciężkie reakcje skórne (wysypka pęcherzowa, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka)
• Inne objawy nadwrażliwości o ciężkim przebiegu

Wystąpienie któregokolwiek z tych objawów stanowi przeciwwskazanie do dalszego stosowania leku Meronem, a także innych karbapenemów. ⁹

Postać farmaceutyczna a przeciwwskazania

Meronem dostępny jest jako biały do jasnożółtego proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, w dawkach 500 mg i 1 g meropenemu (w postaci meropenemu trójwodnego). ¹⁰ Należy pamiętać, że sposób podania (dożylny) może stanowić dodatkowe przeciwwskazanie u pacjentów z trudnościami w dostępie dożylnym lub innymi przeciwwskazaniami do podania dożylnego leków.