Przedawkowanie
Mantreda 15 mg

Przedawkowanie leku Mantreda (rywaroksaban)

Przedawkowanie rywaroksabanu stanowi poważne ryzyko dla pacjenta ze względu na potencjalne powikłania krwotoczne. W praktyce klinicznej odnotowano rzadkie przypadki przedawkowania, sięgające nawet 1 960 mg rywaroksabanu u pacjentów dorosłych. W przypadku wystąpienia przedawkowania leku Mantreda niezbędne jest ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem powikłań krwotocznych oraz innych działań niepożądanych¹.

Farmakokinetyka przy przedawkowaniu

Ze względu na ograniczone wchłanianie rywaroksabanu, przy dawkach supraterapeutycznych wynoszących 50 mg lub więcej u dorosłych, obserwuje się efekt pułapowy bez dalszego zwiększania średniej ekspozycji osocza². Warto podkreślić, że nie są dostępne dane dotyczące przedawkowania dawek supraterapeutycznych u pacjentów pediatrycznych, a ogólnie dostępne dane dotyczące przedawkowania u dzieci są bardzo ograniczone³.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Mantreda zaleca się następujące postępowanie:

1. Zastosowanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania rywaroksabanu⁴.
2. Podanie specyficznego środka odwracającego – andeksanet alfa, który znosi farmakodynamiczne działanie rywaroksabanu u dorosłych. Należy jednak pamiętać, że nie ustalono jego działania u dzieci⁵.
3. W przypadku wystąpienia krwawienia, opóźnienie podania kolejnej dawki rywaroksabanu lub przerwanie leczenia, w zależności od stanu klinicznego pacjenta⁶.

Postępowanie w przypadku krwawienia po przedawkowaniu

Przedawkowanie rywaroksabanu często wiąże się z ryzykiem powikłań krwotocznych. Zaleca się wtedy postępowanie dostosowane indywidualnie do stopnia ciężkości i umiejscowienia krwotoku⁷. Należy uwzględnić, że okres półtrwania rywaroksabanu wynosi około 5 do 13 godzin u dorosłych, natomiast u dzieci, według szacunków opartych na modelowaniu farmakokinetyki populacyjnej, jest krótszy⁸.

W przypadku wystąpienia krwawienia można zastosować:

• Leczenie objawowe, takie jak:
  • Ucisk mechaniczny (np. w ciężkim krwawieniu z nosa)
  • Hemostaza chirurgiczna z procedurami opanowania krwawienia
  • Podawanie płynów i zastosowanie wsparcia hemodynamicznego
  • Przetoczenie produktów krwiopochodnych (koncentrat krwinek czerwonych lub świeżo mrożone osocze, w zależności od powiązanej niedokrwistości lub koagulopatii)
  • Przetoczenie płytek krwi⁹

W przypadku nieskuteczności powyższych metod, należy rozważyć:

• Podanie specyficznego środka odwracającego inhibitor Xa (andeksanet alfa)¹⁰
• Zastosowanie specyficznego prokoagulacyjnego środka, takiego jak:
  • Koncentrat czynników zespołu protrombiny (PCC)
  • Koncentrat aktywowanych czynników zespołu protrombiny (aPCC)
  • Rekombinowany czynnik VIIa (r-FVIIa)¹¹

Należy podkreślić, że doświadczenie kliniczne w stosowaniu tych środków u pacjentów dorosłych i dzieci przyjmujących rywaroksaban jest bardzo ograniczone. Zalecenia opierają się głównie na ograniczonych danych nieklinicznych¹². W zależności od stopnia zmniejszania się krwawienia można rozważyć ponowne podanie rekombinowanego czynnika VIIa i stopniowe zwiększanie jego dawki¹³.

W przypadku poważnych krwawień zaleca się konsultację ze specjalistą ds. krzepnięcia krwi, w zależności od dostępności na szczeblu lokalnym¹⁴.

Ograniczenia terapeutyczne

Warto podkreślić ograniczenia w leczeniu przedawkowania rywaroksabanu:

• Siarczan protaminy i witamina K nie wpływają na przeciwzakrzepowe działanie rywaroksabanu¹⁵.
• Istnieją ograniczone doświadczenia z kwasem traneksamowym i brak doświadczeń z kwasem aminokapronowym i aprotyniną u dorosłych przyjmujących rywaroksaban¹⁶.
• Brak doświadczenia dotyczącego stosowania wyżej wymienionych leków u dzieci otrzymujących rywaroksaban¹⁷.
• Brak jest podstaw naukowych i doświadczenia, które potwierdzałyby korzyści ze stosowania desmopresyny (leku przeciwkrwotocznego o działaniu ogólnym) u pacjentów przyjmujących rywaroksaban¹⁸.
• Ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami osocza krwi, rywaroksaban raczej nie będzie podlegał eliminacji przez dializę¹⁹.

Objawy przedawkowania

Należy pamiętać, że w przypadku przedawkowania rywaroksabanu pierwszoplanowym objawem są powikłania krwotoczne, a działania naprawcze powinny być ukierunkowane przede wszystkim na opanowanie krwawienia i stabilizację stanu hemodynamicznego pacjenta²⁰.