Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Podczas leczenia preparatem Lusama (pregabalina) należy uwzględnić szereg istotnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta. Znajomość tych informacji pozwala na właściwe monitorowanie stanu chorego i odpowiednie reagowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.¹

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą leczonych pregabaliną może dojść do zwiększenia masy ciała. W takich przypadkach, zgodnie z aktualną praktyką kliniczną, może być konieczne dostosowanie dawek leków hipoglikemizujących. Regularne monitorowanie glikemii oraz konsultacja z diabetologiem mogą być konieczne w przypadku zauważenia zmian w kontroli cukrzycy.²

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zgłaszano występowanie reakcji nadwrażliwości, w tym przypadki obrzęku naczynioruchowego. W przypadku wystąpienia objawów takich jak obrzęk twarzy, obrzęk ust lub obrzęk w obrębie górnych dróg oddechowych, należy natychmiast przerwać stosowanie leku. Objawy te mogą zagrażać życiu pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.³

Ciężkie niepożądane reakcje skórne

W trakcie leczenia pregabaliną rzadko notowano ciężkie niepożądane reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Reakcje te mogą zagrażać życiu pacjenta lub prowadzić do zgonu. Przed rozpoczęciem terapii należy poinformować pacjenta o możliwych objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji oraz prowadzić ścisłą obserwację. W przypadku pojawienia się objawów sugerujących wystąpienie SJS lub TEN, należy natychmiast przerwać stosowanie pregabaliny i rozważyć alternatywną metodę leczenia.⁴

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego

Leczenie pregabaliną wiąże się z występowaniem zawrotów głowy i senności, które zwiększają ryzyko przypadkowego zranienia, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Ponadto zgłaszano przypadki utraty przytomności, splątania i zaburzeń psychicznych. W związku z tym należy poinformować pacjentów o konieczności zachowania ostrożności do czasu ustalenia wpływu leku na ich organizm. Szczególną uwagę należy zwrócić na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.⁵

Objawy związane z narządem wzroku

U pacjentów leczonych pregabaliną częściej niż w grupie placebo obserwowano niewyraźne widzenie, zmniejszenie ostrości widzenia oraz zmiany w polu widzenia. Większość tych objawów ustępowała wraz z kontynuacją leczenia. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również inne działania niepożądane ze strony narządu wzroku, w tym utratę wzroku. Wiele z tych objawów było przemijających i ustępowało po przerwaniu terapii pregabaliną. Należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia takich działań niepożądanych i zalecić natychmiastową konsultację okulistyczną w przypadku pojawienia się zaburzeń widzenia.⁶

Niewydolność nerek

Podczas terapii pregabaliną zgłaszano przypadki niewydolności nerek. Objaw ten często ustępował po przerwaniu podawania leku. Zaleca się monitorowanie funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju niewydolności nerek, a także dostosowanie dawki zgodnie z klirensem kreatyniny.⁷

Zastoinowa niewydolność serca

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu opisywano przypadki zastoinowej niewydolności serca. Obserwowano je głównie u pacjentów w podeszłym wieku z wcześniejszymi zaburzeniami ze strony układu sercowo-naczyniowego, podczas leczenia pregabaliną wskazaną w bólu neuropatycznym. U takich pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku. Przerwanie terapii pregabaliną może prowadzić do ustąpienia objawów niewydolności serca.⁸

Ból neuropatyczny po urazie rdzenia kręgowego

W terapii ośrodkowego bólu neuropatycznego wywołanego urazem rdzenia kręgowego stwierdzono zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych, zarówno ogólnych, jak i dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, szczególnie senności. Może to wynikać z działania addytywnego innych jednocześnie stosowanych leków (np. przeciwspastycznych) niezbędnych w leczeniu tego stanu. Fakt ten należy uwzględnić przy przepisywaniu pregabaliny w tym wskazaniu.⁹

Depresja oddechowa

Zgłaszano przypadki ciężkiej depresji oddechowej związanej ze stosowaniem pregabaliny. Szczególnie narażeni na wystąpienie tego poważnego działania niepożądanego są pacjenci z:

• zaburzeniami czynności układu oddechowego
• chorobami układu oddechowego
• chorobami neurologicznymi
• zaburzeniami czynności nerek
• jednocześnie stosujący leki o działaniu depresyjnym na OUN
• w podeszłym wieku

U tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych.¹⁰

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe, w tym pregabalinę, informowano o występowaniu myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych badań kontrolowanych placebo wykazała niewielki wzrost ryzyka takich zdarzeń. W badaniu epidemiologicznym potwierdzono u pacjentów leczonych pregabaliną istnienie zwiększonego ryzyka nowych zachowań samobójczych i śmierci w wyniku samobójstwa.

Pacjentów oraz ich opiekunów należy poinformować o konieczności zgłaszania się po pomoc medyczną w przypadku pojawienia się oznak myśli lub zachowań samobójczych. Pacjentów należy obserwować pod kątem takich objawów i rozważyć odpowiednie leczenie. W przypadku wystąpienia myśli i zachowań samobójczych należy rozważyć przerwanie terapii pregabaliną.¹¹

Osłabienie czynności dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zgłaszano przypadki działań niepożądanych związanych z osłabieniem czynności dolnego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak:

• niedrożność jelita
• porażenna niedrożność jelit
• zaparcia

Objawy te obserwowano szczególnie gdy pregabalina była stosowana jednocześnie z lekami, które mogą wywoływać zaparcia, takimi jak opioidowe leki przeciwbólowe. W przypadku jednoczesnego stosowania pregabaliny z opioidami należy rozważyć wdrożenie środków przeciwdziałających zaparciom, zwłaszcza u kobiet i pacjentów w podeszłym wieku.¹²

Jednoczesne stosowanie z opioidami

Ze względu na ryzyko depresji ośrodkowego układu nerwowego zaleca się zachowanie ostrożności przy przepisywaniu pregabaliny do stosowania jednocześnie z opioidami. W badaniu kliniczno-kontrolnym z udziałem pacjentów przyjmujących opioidy wykazano, że u osób jednocześnie stosujących pregabalinę występowało wyższe ryzyko zgonu związanego z przyjmowaniem opioidu w porównaniu z pacjentami stosującymi wyłącznie opioid (skorygowany iloraz szans 1,68 [95% CI 1,19 – 2,36]).

Jak widać w powyższej tabeli, to podwyższone ryzyko zaobserwowano zarówno przy małych dawkach pregabaliny (≤300 mg), jak i przy dużych dawkach (>300 mg), przy czym przy wyższych dawkach tendencja do wzrostu ryzyka była większa.^{Niewłaściwe stosowanie, nadużywanie oraz uzależnienie}

Stosowanie pregabaliny może prowadzić do uzależnienia nawet przy dawkach terapeutycznych. Zgłaszano przypadki nadużywania oraz niewłaściwego stosowania leku. Szczególnie narażeni na te zjawiska są pacjenci, którzy w przeszłości nadużywali substancji psychoaktywnych – u takich osób pregabalinę należy stosować z zachowaniem ostrożności.

Przed przepisaniem pregabaliny należy dokładnie ocenić ryzyko niewłaściwego stosowania, nadużywania lub uzależnienia. Pacjentów leczonych tym lekiem należy monitorować pod kątem odpowiednich objawów, takich jak:

• rozwój tolerancji na lek
• zwiększanie dawki
• zachowania związane z poszukiwaniem środka uzależniającego

W przypadku stwierdzenia takich objawów należy rozważyć modyfikację terapii.¹⁴

Objawy odstawienia

Po przerwaniu krótkotrwałego i długotrwałego leczenia pregabaliną obserwowano objawy odstawienia. Zgłaszano następujące objawy:

• bezsenność
• ból głowy
• nudności
• lęk
• biegunka
• objawy grypopodobne
• nerwowość
• depresja
• myśli samobójcze
• ból
• drgawki
• nadmierna potliwość
• zawroty głowy

Wystąpienie objawów odstawienia po zaprzestaniu leczenia pregabaliną może wskazywać na uzależnienie od leku. Pacjenta należy o tym poinformować na początku leczenia. W przypadku konieczności przerwania terapii zaleca się stopniowe odstawianie leku przez co najmniej 1 tydzień, niezależnie od wskazania.

Podczas stosowania pregabaliny lub krótko po zaprzestaniu leczenia mogą wystąpić drgawki, w tym stan padaczkowy i napady padaczkowe typu grand mal. Należy o tym poinformować pacjenta i zalecić odpowiednie środki ostrożności.

Częstość występowania i nasilenie objawów odstawienia mogą zależeć od dawki pregabaliny.¹⁵

Encefalopatia

Zgłaszano przypadki encefalopatii, głównie u pacjentów z chorobami współistniejącymi, które mogą przyspieszyć wystąpienie tego powikłania. U pacjentów z chorobami mogącymi predysponować do rozwoju encefalopatii należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania pregabaliny i prowadzić dokładne monitorowanie stanu neurologicznego.¹⁶

Kobiety w wieku rozrodczym/antykoncepcja

Stosowanie pregabaliny w pierwszym trymestrze ciąży może powodować ciężkie wady wrodzone u nienarodzonego dziecka. Pregabaliny nie należy stosować u kobiet w okresie ciąży, chyba że korzyści z leczenia dla matki wyraźnie przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia pregabaliną.¹⁷