Przedawkowanie leku Lopacut

Przedawkowanie chlorowodorku loperamidu (Lopacut, 2 mg, tabletki powlekane) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza u dzieci, u których objawy toksyczności mogą wystąpić nawet po zastosowaniu wielokrotności dawki terapeutycznej. Toksyczność leku zależna jest od wieku pacjenta, dawki oraz czasu przyjmowania substancji ¹.

Toksyczność leku

Dane kliniczne wskazują na zróżnicowaną toksyczność loperamidu w zależności od wieku pacjenta i przyjętej dawki. U niemowląt i małych dzieci nawet niewielkie dawki mogą powodować ciężkie zatrucie. Przyjęcie 1-2 mg/dobę u niemowląt w wieku 1-6 miesięcy skutkowało poważnym lub bardzo poważnym zatruciem, natomiast dawka 10 mg u 4-miesięcznego dziecka wywołała objawy bardzo ostrego zatrucia ².

U dzieci w wieku do 4 lat dawka 3 mg przyjęta w ciągu 16 godzin powodowała umiarkowane zatrucie. Łagodne zatrucie obserwowano po zastosowaniu 1 mg u dzieci do 1,5 roku oraz do 12 mg u dzieci do 2 lat, u których przeprowadzono płukanie żołądka. W przypadku dorosłych dawka 26 mg nie pozostawiała objawów zatrucia po wykonaniu płukania żołądka ³.

Objawy kliniczne przedawkowania

Charakterystyczną cechą objawów przedawkowania loperamidu jest ich opóźnione wystąpienie, szczególnie u dzieci po zastosowaniu wielokrotnej dawki terapeutycznej. Objawy przedawkowania mogą dotyczyć wielu układów, ze szczególnym uwzględnieniem ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego ⁴.

Przedawkowanie loperamidu może prowadzić do zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego, objawiającego się osłupieniem, zaburzeniami koordynacji, sennością, zwężeniem źrenic, hipertonią mięśniową i depresją oddechową. Może również wystąpić zatrzymanie moczu oraz niedrożność jelit ⁵.

Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego. U osób, które przedawkowały loperamid, obserwowano poważne zdarzenia kardiologiczne, takie jak: wydłużenie odstępu QT oraz czasu trwania zespołu QRS, zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, inne ciężkie arytmie komorowe, zatrzymanie akcji serca i omdlenie. Udokumentowano również przypadki zgonów związanych z przedawkowaniem loperamidu ⁶.

Przedawkowanie loperamidu może także prowadzić do ujawnienia istniejącego, lecz niewykrytego wcześniej zespołu Brugadów ⁷.

Należy zwrócić uwagę, że ośrodkowy układ nerwowy dzieci może wykazywać większą wrażliwość na działanie loperamidu niż u dorosłych ⁸.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania loperamidu należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne:

• Jeśli jest to uzasadnione, należy przeprowadzić płukanie żołądka i podać węgiel leczniczy aktywny ⁹.
• Obserwację pacjenta należy przedłużyć do 24 godzin, jeżeli zastosowana została duża dawka leku ¹⁰.
• Jako antidotum w przypadku wystąpienia objawów przedawkowania można zastosować nalokson. Należy pamiętać, że czas działania loperamidu jest dłuższy niż naloksonu (1-3 godzin), co może wymagać powtórnego podania antagonisty ¹¹.
• Pacjent powinien być ściśle monitorowany przez co najmniej 48 godzin ze względu na możliwość wystąpienia objawów depresji ośrodkowego układu nerwowego ¹².
• W przypadku wystąpienia depresji OUN i oddechowej, należy podać 0,4 mg dożylnie (0,01 mg/kg dożylnie u dzieci) naloksonu natychmiast po wystąpieniu objawów i powtórzyć dawkę, jeśli jest to konieczne ¹³.
• Należy kontrolować czynność oddechową podczas terapii ¹⁴.
• W przypadku wystąpienia reakcji dystonicznych lub skurczy mięśni, należy podać diazepam ¹⁵.
• W pozostałych przypadkach należy zastosować leczenie objawowe ¹⁶.

Tabela objawów przedawkowania loperamidu

Należy podkreślić, że objawy przedawkowania loperamidu mogą być opóźnione w czasie, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dojść do względnego przedawkowania nawet przy zastosowaniu dawek terapeutycznych ¹⁷.