Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Fresenius Kabi
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone w badaniach na małpach, co implikuje wysokie ryzyko wad wrodzonych u ludzi podczas stosowania w ciąży. Z tego względu, przed rozpoczęciem terapii lenalidomidem, pacjentki w wieku rozrodczym muszą spełniać rygorystyczne kryteria programu zapobiegania ciąży, w tym stosować skuteczne metody antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu leczenia. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml powinny być wykonywane pod nadzorem personelu medycznego co 4 tygodnie, a rozpoczęcie terapii wymaga ujemnego wyniku testu ciążowego. W przypadku mężczyzn stosujących lenalidomid, zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, ze względu na obecność leku w nasieniu w niskim stężeniu.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Lenalidomide Fresenius Kabi
- Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
- Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
- Poradnictwo dla pacjentów
- Specjalne wymagania dla mężczyzn stosujących lenalidomid
- Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę
- Testy ciążowe
- Testy ciążowe przed rozpoczęciem leczenia
- Testy ciążowe podczas obserwacji i zakończenia leczenia
- Dodatkowe środki ostrożności
- Materiały edukacyjne i ograniczenia w przepisywaniu oraz wydawaniu produktu
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Lenalidomide Fresenius Kabi
Przed wdrożeniem leczenia lenalidomidem w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi, konieczne jest zapoznanie się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych. Zastosowanie lenalidomidu wymaga ścisłego przestrzegania specjalnych środków ostrożności ze względu na jego potencjalne działania niepożądane.1
Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu – substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym u ludzi. W badaniach na małpach lenalidomid wywoływał wady wrodzone podobne do tych, które opisano po zastosowaniu talidomidu. Z tego względu, w przypadku stosowania lenalidomidu podczas ciąży należy spodziewać się jego teratogennego działania u ludzi.2
Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody na to, że pacjentka nie jest zdolna do zajścia w ciążę.3
Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4
- Wiek ≥50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
- Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
- Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
- Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8
Poradnictwo dla pacjentów
Lenalidomide Fresenius Kabi jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie poniższe warunki:9
- Pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
- Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
- Nawet, jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
- Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji13
- Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
- Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
- Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
- Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu17
Specjalne wymagania dla mężczyzn stosujących lenalidomid
Dane farmakokinetyczne wskazują, że u mężczyzn przyjmujących lenalidomid, substancja ta jest obecna w nasieniu ludzkim w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia i staje się niewykrywalna w nasieniu po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Jednakże, biorąc pod uwagę szczególne populacje z wydłużonym czasem wydalania, jak w przypadku zaburzeń czynności nerek, wszyscy mężczyźni przyjmujący Lenalidomide Fresenius Kabi muszą spełniać następujące warunki:18
- Rozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
- Rozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
- Rozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje Lenalidomide Fresenius Kabi lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady21
Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę
Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu produktu leczniczego, jeśli pacjentka nie zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc.22
Jeśli pacjentka nie stosowała skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży, by można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji.23
Do zalecanych metod antykoncepcji należą:24
- Implanty antykoncepcyjne – małe urządzenia zawierające hormony, wprowadzane pod skórę, zapewniające długotrwałą ochronę25
- System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel – urządzenie umieszczane w macicy uwalniające hormon zapobiegający zapłodnieniu26
- Octan medroksyprogesteronu w postaci depot – iniekcja hormonu stosowana co 12 tygodni27
- Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów – procedura chirurgiczna trwałego zapobiegania ciąży28
- Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii – wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia29
- Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel) – tabletki hormonalne zapobiegające owulacji30
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane.31
Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4−6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.32
Należy pamiętać, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.33
Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.34
Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.35
Testy ciążowe
U kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest przeprowadzanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego, zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet mogących zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.36
W idealnej sytuacji test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie produktu leczniczego powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.37
Testy ciążowe przed rozpoczęciem leczenia
Konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem personelu medycznego w trakcie wizyty, podczas której przepisany został lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego produkt leczniczy, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.38
Testy ciążowe podczas obserwacji i zakończenia leczenia
Test ciążowy wykonywany pod nadzorem personelu medycznego musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano produkt leczniczy, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego produkt leczniczy.39
Dodatkowe środki ostrożności
Należy poinformować pacjentów, aby nigdy nie przekazywali tego produktu leczniczego innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia.40
Podczas leczenia lenalidomidem (w tym w trakcie przerw w dawkowaniu) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie powinien oddawać krwi ani nasienia.41
Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.42
Materiały edukacyjne i ograniczenia w przepisywaniu oraz wydawaniu produktu
W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid, podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu dostarczy pracownikom ochrony zdrowia materiały edukacyjne, aby podkreślić ostrzeżenia dotyczące oczekiwanej teratogenności lenalidomidu, dostarczyć porady na temat antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia i dostarczyć wskazówek na temat konieczności wykonywania testów ciążowych.43
Osoba przepisująca produkt leczniczy musi poinformować pacjentów płci męskiej i żeńskiej o znanym zagrożeniu związanym z działaniem teratogennym oraz o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie Zapobiegania Ciąży, a także przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, kartę pacjenta i (lub) narzędzie równoważne, zgodne z wdrożonym krajowym systemem kart pacjentów.44
Krajowy system kontrolowanej dystrybucji został wprowadzony w porozumieniu z odpowiednimi władzami krajowymi. System ten obejmuje wykorzystanie kart pacjenta i (lub) równoważnego narzędzia do kontrolowania przepisywania i (lub) wydawania produktu leczniczego oraz zbierania szczegółowych danych związanych ze wskazaniem, mający na celu dokładne kontrolowanie wykorzystania produktu leczniczego poza wskazaniami na terenie danego kraju.45
W idealnej sytuacji, wykonanie testu ciążowego, wystawienie recepty oraz wydanie produktu leczniczego powinno mieć miejsce tego samego dnia. Wydanie produktu leczniczego kobietom mogącym zajść w ciążę powinno nastąpić w czasie 7 dni od wystawienia recepty, po przeprowadzeniu nadzorowanego przez pracownika ochrony zdrowia testu ciążowego z wynikiem negatywnym.46
Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia.47
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania