Działania niepożądane – Lenalidomide Fresenius Kabi 25 mg

Działania niepożądane
Lenalidomide Fresenius Kabi 25 mg

Lenalidomid, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaków, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wskazania i schematu terapii. Najczęściej obserwowanymi poważnymi działaniami są zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia (42,2%-79,0%), trombocytopenia (21,5%-72,3%), niedokrwistość (21,0%-31,4%) oraz leukopenia (22,8%-31,7%). Do często występujących objawów należą także biegunka (30,8%-54,5%), zaparcia (17,4%-56,1%), neuropatia obwodowa (do 71,8% w skojarzeniu z bortezomibem), skurcze mięśni (16,7%-33,4%), zmęczenie (18,1%-73,7%), gorączka (16,8%-21,4%) oraz astenia (28,2%-29,7%). Istotnym zagrożeniem jest żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi. Zakażenia, takie jak zapalenie płuc (9,8%-10,6%), zapalenie oskrzeli i zakażenia górnych dróg oddechowych, również stanowią istotne ryzyko podczas terapii.

Pobierz ChPL PDF Lenalidomide Fresenius Kabi – Kapsułki twarde – 25 mg

Wskazania

Substancja czynna

lenalidomid

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Lenalidomide Fresenius Kabi

Lek Lenalidomide Fresenius Kabi (lenalidomid) jest stosowany w leczeniu różnych typów nowotworów hematologicznych, w tym szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych i chłoniaków. Ze względu na złożony mechanizm działania i wpływ na układ immunologiczny, jego stosowanie wiąże się z występowaniem specyficznego profilu działań niepożądanych, które mogą mieć znaczący wpływ na bezpieczeństwo pacjenta i przebieg terapii.¹

Profil bezpieczeństwa w zależności od wskazania terapeutycznego

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od wskazania i schematu leczenia, co odzwierciedla różną charakterystykę pacjentów oraz zastosowane skojarzenia leków. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące działań niepożądanych w poszczególnych wskazaniach.²

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi (NDMM)

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), otrzymujących leczenie podtrzymujące lenalidomidem, najczęściej obserwowane ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały:³

Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)
Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)

W badaniu IFM 2005-02, działania niepożądane występujące częściej podczas stosowania lenalidomidu w porównaniu do placebo to: neutropenia (60,8%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunka (38,9%), zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%), skurcze mięśni (33,4%), leukopenia (31,7%), astenia (29,7%), kaszel (27,3%), trombocytopenia (23,5%), zapalenie żołądka i jelit (22,5%) oraz gorączka (20,5%).⁴

W badaniu CALGB 100104 najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: neutropenia (79,0%), trombocytopenia (72,3%), biegunka (54,5%), wysypka (31,7%), zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%), zmęczenie (22,8%), leukopenia (22,8%) i niedokrwistość (21,0%).⁵

NDMM: pacjenci nieoperacyjni

W przypadku pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu, otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (badanie SWOG S0777), częściej obserwowano:⁶

Niedociśnienie tętnicze (6,5%)
Zakażenie płuc (5,7%)
Odwodnienie (5,0%)

Ponadto, częściej występowały: zmęczenie (73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), trombocytopenia (57,6%), zaparcie (56,1%) i hipokalcemia (50,0%).⁷

U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18), ciężkie działania niepożądane obserwowane częściej (≥5%) niż w grupie kontrolnej to:⁸

Zapalenie płuc (9,8%)
Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%)

Natomiast częściej występujące działania niepożądane w grupach Rd lub Rd18 to: biegunka (45,5%), zmęczenie (32,8%), ból pleców (32,0%), astenia (28,2%), zaburzenia snu (27,6%), wysypka (24,3%), osłabione łaknienie (23,1%), kaszel (22,7%), gorączka (21,4%) oraz skurcze mięśni (20,5%).⁹

Szpiczak mnogi: pacjenci wcześniej leczeni

U pacjentów ze szpiczakiem mnogim, u których stosowano uprzednio co najmniej jeden schemat leczenia, najcięższymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi częściej w grupie otrzymującej lenalidomid z deksametazonem niż w grupie placebo/deksametazon były:¹⁰

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
Neutropenia 4. stopnia

Działania niepożądane występujące z większą częstością w grupie lenalidomid/deksametazon w porównaniu do placebo/deksametazon to: zmęczenie (43,9%), neutropenia (42,2%), zaparcie (40,5%), biegunka (38,5%), kurcze mięśni (33,4%), niedokrwistość (31,4%), trombocytopenia (21,5%) i wysypka (21,2%).¹¹

Zespoły mielodysplastyczne

W przypadku pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, ciężkie działania niepożądane obejmowały:¹²

Żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną)
Neutropenię 3. lub 4. stopnia
Gorączkę neutropeniczną
Trombocytopenię 3. lub 4. stopnia

Najczęściej obserwowane działania niepożądane występujące częściej w grupach leczonych lenalidomidem niż w grupie kontrolnej to: neutropenia (76,8%), trombocytopenia (46,4%), biegunka (34,8%), zaparcia (19,6%), nudności (19,6%), świąd (25,4%), wysypka (18,1%), zmęczenie (18,1%) oraz skurcze mięśni (16,7%).¹³

Chłoniak z komórek płaszcza

U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza, najczęściej obserwowane ciężkie działania niepożądane (z różnicą co najmniej 2 punktów procentowych) w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do grupy kontrolnej to:¹⁴

Neutropenia (3,6%)
Zatorowość płucna (3,6%)
Biegunka (3,6%)

Najczęściej obserwowane działania niepożądane to: neutropenia (50,9%), niedokrwistość (28,7%), biegunka (22,8%), zmęczenie (21,0%), zaparcie (17,4%), gorączka (16,8%) oraz wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%).¹⁵

W badaniu MCL-002 odnotowano znaczący wzrost liczby wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni), szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza. Wczesne zgony wystąpiły u 20% pacjentów w grupie otrzymującej lenalidomid w porównaniu do 7% w grupie kontrolnej. W ciągu 52 tygodni, wartości te wynosiły odpowiednio 39,5% i 21%.¹⁶

Chłoniak grudkowy

W przypadku pacjentów z uprzednio leczonym chłoniakiem grudkowym, otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z rytuksymabem, najczęściej obserwowane ciężkie działania niepożądane (z różnicą co najmniej 1 punktu procentowego) w porównaniu z grupą placebo/rytuksymab to:¹⁷

Gorączka neutropeniczna (2,7%)
Zatorowość płucna (2,7%)
Zapalenie płuc (2,7%)

Działania niepożądane obserwowane częściej w grupie leczonej lenalidomidem/rytuksymabem niż w grupie placebo/rytuksymab to: neutropenia (58,2%), biegunka (30,8%), leukopenia (28,8%), zaparcie (21,9%), kaszel (21,9%) i zmęczenie (21,9%).¹⁸

Najczęstsze działania niepożądane lenalidomidu

Na podstawie danych ze wszystkich wskazań można zidentyfikować najczęściej występujące i najbardziej znaczące klinicznie działania niepożądane związane ze stosowaniem lenalidomidu.¹⁹

Zaburzenia hematologiczne

Zaburzenia hematologiczne stanowią jedne z najczęstszych działań niepożądanych lenalidomidu i obejmują:²⁰

Neutropenię – występującą u 42,2%-79,0% pacjentów w zależności od wskazania i schematu leczenia
Trombocytopenię – występującą u 21,5%-72,3% pacjentów
Niedokrwistość – występującą u 21,0%-31,4% pacjentów
Leukopenię – występującą u 22,8%-31,7% pacjentów

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które występują często podczas terapii lenalidomidem to:²¹

Biegunka – występująca u 30,8%-54,5% pacjentów
Zaparcia – występujące u 17,4%-56,1% pacjentów
Nudności – występujące u 19,6% pacjentów (w zespołach mielodysplastycznych)

Zaburzenia neurologiczne i mięśniowe

Istotne działania niepożądane ze strony układu nerwowego i mięśniowego obejmują:²²

Neuropatię obwodową – występującą u 71,8% pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem
Skurcze mięśni – występujące u 16,7%-33,4% pacjentów

Zaburzenia ogólne

Często występujące zaburzenia ogólne obejmują:²³

Zmęczenie – występujące u 18,1%-73,7% pacjentów
Gorączkę – występującą u 16,8%-21,4% pacjentów
Astenię – występującą u 28,2-29,7% pacjentów

Inne istotne działania niepożądane

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) – ciężkie działanie niepożądane obserwowane u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi²⁴
Wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) – występująca u 16,2%-31,7% pacjentów²⁵
Zakażenia (zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli) – występujące u znacznego odsetka pacjentów²⁶

Tabela działań niepożądanych lenalidomidu

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania lenalidomidu, z uwzględnieniem częstości występowania i stopnia nasilenia.²⁷

Klasyfikacja układów i narządów	Działanie niepożądane	Częstość występowania	Stopień nasilenia
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	Neutropenia	Bardzo często (42,2%-79,0%)	Często stopień 3-4
	Trombocytopenia	Bardzo często (21,5%-72,3%)	Często stopień 3-4
	Niedokrwistość	Bardzo często (21,0%-31,4%)	Często stopień 3
Zaburzenia żołądka i jelit	Biegunka	Bardzo często (30,8%-54,5%)	Czasami stopień 3-4
	Zaparcie	Bardzo często (17,4%-56,1%)	Rzadko stopień 3-4
	Nudności	Często (19,6%)	Rzadko stopień 3-4
Zaburzenia naczyniowe	Zakrzepica żył głębokich	Często	Często stopień 3-4
Zaburzenia naczyniowe	Zatorowość płucna	Często	Często stopień 3-4
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Zmęczenie	Bardzo często (18,1%-73,7%)	Czasami stopień 3-4
	Gorączka	Bardzo często (16,8%-21,4%)	Czasami stopień 3-4
	Astenia	Bardzo często (28,2%-29,7%)	Czasami stopień 3-4
Zaburzenia układu nerwowego	Neuropatia obwodowa	Bardzo często (do 71,8%)*	Czasami stopień 3-4
Zaburzenia układu nerwowego	Skurcze mięśni	Bardzo często (16,7%-33,4%)	Rzadko stopień 3-4
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze	Zapalenie płuc	Często (do 10,6%)	Często stopień 3-4
	Zakażenia górnych dróg oddechowych	Bardzo często (do 26,8%)	Rzadko stopień 3-4
	Zapalenie oskrzeli	Bardzo często (do 47,4%)	Rzadko stopień 3-4
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	Wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry)	Bardzo często (16,2%-31,7%)	Czasami stopień 3-4

* Szczególnie w schemacie z bortezomibem

Szczególne zagrożenia bezpieczeństwa

Neutropenia i trombocytopenia

Neutropenia i trombocytopenia są najczęstszymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi podczas leczenia lenalidomidem. Mogą one prowadzić do poważnych powikłań, w tym zakażeń i krwawień. U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, neutropenia występowała u 76,8% pacjentów, a trombocytopenia u 46,4%. W szpiczaku mnogim, częstość występowania neutropenii wynosiła od 42,2% do 79,0% w zależności od schematu leczenia.²⁸

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną, jest istotnym zagrożeniem, szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększone ryzyko tych powikłań u pacjentów otrzymujących lenalidomid.²⁹

Zwiększone ryzyko wczesnych zgonów

W przypadku pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza, zaobserwowano zwiększone ryzyko wczesnych zgonów, szczególnie u chorych z dużym rozmiarem guza. W badaniu MCL-002, w grupie otrzymującej lenalidomid odnotowano 20% wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni) w porównaniu do 7% w grupie kontrolnej. W ciągu 52 tygodni, wartości te wynosiły odpowiednio 39,5% i 21%.³⁰

Zakażenia

Pacjenci leczeni lenalidomidem są narażeni na zwiększone ryzyko zakażeń, w tym zapalenia płuc, zakażeń górnych dróg oddechowych i zapalenia oskrzeli. Zapalenie płuc stanowiło ciężkie działanie niepożądane występujące u 9,8-10,6% pacjentów, w zależności od wskazania.³¹

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.