Właściwości farmakodynamiczne leku Lapress

Lerkanidypina chlorowodorek, substancja czynna leku Lapress, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym, pochodnych dihydropirydyny, sklasyfikowanych pod kodem ATC: C 08 CA 13. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o zawartości 10 mg lub 20 mg lerkanidypiny chlorowodorku, co odpowiada odpowiednio 9,4 mg i 18,8 mg lerkanidypiny.¹

Mechanizm działania

Lerkanidypina działa jako antagonista wapnia należący do grupy dihydropirydyny. Jej podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu przezbłonowego napływu jonów wapnia do mięśnia sercowego oraz mięśni gładkich naczyń. Działanie przeciwnadciśnieniowe wynika z bezpośredniego działania zwiotczającego na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia całkowitego oporu obwodowego.²

Właściwości farmakokinetyczne a działanie leku

Istotną cechą lerkanidypiny jest jej przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe, które utrzymuje się pomimo stosunkowo krótkiego farmakokinetycznego okresu półtrwania w osoczu. Jest to możliwe dzięki wysokiemu współczynnikowi podziału błonowego, umożliwiającemu utrzymanie odpowiedniego stężenia leku w tkankach docelowych. Lerkanidypina charakteryzuje się wysoką selektywnością naczyniową, dzięki czemu nie wykazuje działania inotropowo ujemnego na mięsień sercowy, co jest istotną zaletą w porównaniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.³

Rozszerzenie naczyń krwionośnych pod wpływem lerkanidypiny następuje stopniowo, co stanowi istotną zaletę kliniczną. Dzięki temu mechanizmowi u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym rzadko obserwuje się ostre niedociśnienie z towarzyszącą tachykardią odruchową, co zwiększa bezpieczeństwo stosowania leku.⁴

Warto podkreślić, że działanie przeciwnadciśnieniowe lerkanidypiny, podobnie jak innych asymetrycznych pochodnych 1,4-dihydropirydyny, wynika głównie z aktywności jej (S)-enancjomeru, co ma znaczenie dla profilu farmakodynamicznego leku.⁵

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna oraz bezpieczeństwo stosowania lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg podawanych raz na dobę zostały gruntownie przebadane w szeregu badań klinicznych. Główne dowody skuteczności pochodzą z:

• Podwójnie zaślepionego, kontrolowanego placebo badania klinicznego z udziałem 1200 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę i 603 pacjentów otrzymujących placebo⁶
• Długoterminowych badań klinicznych (z grupą kontrolną oraz bez grupy kontrolnej) z udziałem łącznie 3676 pacjentów z nadciśnieniem⁷

Badania kliniczne obejmowały zróżnicowaną populację pacjentów, głównie z łagodnym do umiarkowanego pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, w tym:

• Pacjentów w podeszłym wieku
• Chorych na cukrzycę
• Pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w monoterapii
• Pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w terapii skojarzonej z inhibitorami ACE, diuretykami lub beta-adrenolitykami⁸

Skuteczność w ciężkim nadciśnieniu

Oprócz badań potwierdzających skuteczność w głównym wskazaniu terapeutycznym, przeprowadzono również niekontrolowane, ale randomizowane badanie z udziałem pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym (średnie ciśnienie rozkurczowe 114,5 ± 3,7 mmHg). Wyniki wykazały, że:

• U 40% z 25 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w dawce 20 mg raz na dobę ciśnienie tętnicze powróciło do wartości prawidłowych
• U 56% z 25 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w dawce 10 mg dwa razy na dobę ciśnienie tętnicze powróciło do wartości prawidłowych⁹

Wyniki te sugerują, że dawkowanie dwa razy na dobę może przynieść dodatkowe korzyści terapeutyczne u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym.

Skuteczność w izolowanym nadciśnieniu skurczowym

Lerkanidypina wykazała również skuteczność w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, przeprowadzonym u pacjentów z izolowanym skurczowym nadciśnieniem tętniczym. W badaniu tym lerkanidypina skutecznie obniżała ciśnienie skurczowe z początkowych wartości średnich 172,6 ± 5,6 mmHg do 140,2 ± 8,7 mmHg.¹⁰

Wyniki tego badania mają szczególne znaczenie kliniczne, ponieważ izolowane nadciśnienie skurczowe stanowi istotny czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u osób starszych.

Zastosowanie w populacji pediatrycznej

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących stosowania lerkanidypiny w populacji pediatrycznej, co oznacza, że skuteczność i bezpieczeństwo leku w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone.¹¹

Podsumowując, lerkanidypina jest skutecznym antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyny, wykazującym silne i przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe przy korzystnym profilu bezpieczeństwa. Lek skutecznie obniża ciśnienie tętnicze zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, a jego działanie terapeutyczne zostało potwierdzone w różnych populacjach pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, w tym w przypadkach ciężkiego nadciśnienia oraz izolowanego nadciśnienia skurczowego.