Właściwości farmakokinetyczne leku Lapress

Poniższy artykuł przedstawia szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych lerkanidypiny chlorowodorku, substancji czynnej leku Lapress dostępnego w dawkach 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych. Charakterystyka farmakokinetyczna obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu oraz specyficzne informacje dotyczące szczególnych grup pacjentów.¹

Proces wchłaniania

Po doustnym podaniu dawki 10-20 mg, lerkanidypina ulega całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) osiągane są po około 1,5-3 godzinach od momentu podania i wynoszą odpowiednio 3,3 ng/ml ± 2,09 dla dawki 10 mg oraz 7,66 ng/ml ± 5,9 dla dawki 20 mg.²

Istotną cechą lerkanidypiny jest jej enancjomeryczna charakterystyka. Oba enancjomery wykazują zbliżony profil stężeń w osoczu z identycznym czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia. Warto zauważyć, że S-enancjomer osiąga przeciętnie 1,2-krotnie wyższe wartości maksymalnego stężenia w osoczu i AUC w porównaniu do drugiego enancjomeru, natomiast okresy półtrwania w fazie eliminacji obu form są zasadniczo podobne. Co istotne, nie zaobserwowano zjawiska interkonwersji enancjomerów in vivo.³

Biodostępność lerkanidypiny po podaniu doustnym jest ograniczona z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i wynosi około 10% u pacjentów przyjmujących lek po posiłku. Warto podkreślić, że biodostępność ulega dalszemu zmniejszeniu do około 1/3 tej wartości u zdrowych ochotników pozostających na czczo. Przyjęcie leku do 2 godzin po posiłku bogatotłuszczowym skutkuje 4-krotnym zwiększeniem biodostępności. W związku z tymi obserwacjami zaleca się przyjmowanie lerkanidypiny przed posiłkami.⁴

Dystrybucja w organizmie

Lerkanidypina charakteryzuje się szybką i rozległą dystrybucją z osocza do tkanek i narządów. Lek w wysokim stopniu wiąże się z białkami osocza – ponad 98% substancji czynnej występuje w formie związanej. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby obserwuje się obniżone stężenie białek osocza, co może prowadzić do zwiększenia stężenia wolnej (niezwiązanej) frakcji leku.⁵

Metabolizm leku

Lerkanidypina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4. W wyniku biotransformacji powstają nieaktywne metabolity, a forma macierzysta leku nie jest wykrywana ani w moczu, ani w kale. Około 50% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów.⁶

Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów wątroby ludzkiej wykazały, że lerkanidypina wykazuje pewien stopień hamowania enzymów:

• CYP3A4 – przy stężeniach 160 razy większych niż maksymalne stężenia osiągane w osoczu po podaniu dawki 20 mg⁷
• CYP2D6 – przy stężeniach 40 razy większych niż maksymalne stężenia osiągane w osoczu po podaniu dawki 20 mg⁸

Badania interakcji lekowych u ludzi potwierdziły, że lerkanidypina nie zmienia stężenia w osoczu midazolamu (typowego substratu CYP3A4) ani metoprololu (typowego substratu CYP2D6). W związku z tym, przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych, nie oczekuje się hamowania biotransformacji leków metabolizowanych przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6.⁹

Eliminacja leku

Eliminacja lerkanidypiny zachodzi głównie na drodze biotransformacji. Średni okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi 8-10 godzin, jednak działanie terapeutyczne utrzymuje się przez 24 godziny. Ten przedłużony efekt terapeutyczny jest wynikiem silnego wiązania substancji czynnej z lipidami błon komórkowych. Przy wielokrotnym podawaniu leku nie obserwowano zjawiska kumulacji.¹⁰

Liniowość/nieliniowość farmakokinetyki

Lerkanidypina charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką. Oznacza to, że stężenia leku w osoczu nie są wprost proporcjonalne do podanej dawki. Po podaniu dawek 10, 20 i 40 mg zaobserwowano następujące zależności:

• Maksymalne stężenia w osoczu występowały w stosunku 1:3:8¹¹
• Pola powierzchni pod krzywymi stężenia w osoczu od czasu (AUC) występowały w stosunku 1:4:18¹²

Te proporcje wskazują na postępujące wysycenie metabolizmu pierwszego przejścia przy wyższych dawkach, co skutkuje zwiększeniem biodostępności wraz ze wzrostem dawki.¹³

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Profil farmakokinetyczny lerkanidypiny wykazuje pewne specyficzne cechy w określonych grupach pacjentów:

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów poddawanych dializoterapii obserwuje się zwiększone stężenie lerkanidypiny o około 70% w porównaniu do ogólnej populacji pacjentów.¹⁴

W przypadku pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby, ogólna biodostępność lerkanidypiny prawdopodobnie ulega zwiększeniu ze względu na fakt, że lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie.¹⁵