Działania niepożądane
Jansitin 50 mg
Lek Jansitin zawierający sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, z istotnym ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Hipoglikemia jest częstym powikłaniem, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) oraz insuliną (9,6%). Inne zgłaszane działania niepożądane obejmują małopłytkowość, bóle głowy, zawroty głowy, śródmiąższową chorobę płuc, zaparcia, wymioty, obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, pokrzywkę, zapalenie naczyń skóry, złuszczające choroby skóry (w tym zespół Stevensa-Johnsona), bóle stawów i mięśni, a także zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek. Częstość występowania wielu z tych działań jest nieznana lub rzadko zgłaszana, a ich monitorowanie jest szczególnie zalecane zgodnie z punktem 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL). Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10–17 lat) jest porównywalny z dorosłymi.
Działania niepożądane leku Jansitin (sytagliptyna)
Lek Jansitin zawierający sytagliptynę (w postaci chlorowodorku jednowodnego) w dawkach 25 mg, 50 mg lub 100 mg charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy prowadzących terapię. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych związanych z tym produktem leczniczym, uwzględniający ich charakter, nasilenie oraz częstość występowania.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
W trakcie stosowania produktu leczniczego Jansitin raportowano występowanie ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególnie istotne są przypadki zapalenia trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym ryzykiem towarzyszącym terapii jest również hipoglikemia, której występowanie zależne jest od schematu leczenia. Częstość hipoglikemii waha się od 4,7% do 13,8% przy stosowaniu leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika, a przy kombinacji z insuliną osiąga poziom 9,6%.2
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Działania niepożądane sytagliptyny identyfikowane były zarówno w kontrolowanych badaniach klinicznych, jak i w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu produktu do obrotu. Poniższa tabela prezentuje kompleksowe zestawienie działań niepożądanych z uwzględnieniem częstości ich występowania zgodnie z klasyfikacją układów i narządów.3
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne* | Częstość nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia† | Często |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc* | Częstość nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Niezbyt często |
| Wymioty* | Częstość nieznana | |
| Ostre zapalenie trzustki*,†,‡ | Częstość nieznana | |
| Martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez*,† | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd* | Niezbyt często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (kontynuacja) | Obrzęk naczynioruchowy*,† | Częstość nieznana |
| Wysypka*,† | Częstość nieznana | |
| Pokrzywka*,† | Częstość nieznana | |
| Zapalenie naczyń skóry*,† | Częstość nieznana | |
| Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona*,† | Częstość nieznana | |
| Pemfigoid pęcherzowy* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów* | Częstość nieznana |
| Bóle mięśni* | Częstość nieznana | |
| Ból pleców* | Częstość nieznana | |
| Artropatia* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek* | Częstość nieznana |
| Ostra niewydolność nerek* | Częstość nieznana |
* Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.
† Szczególnego monitorowania wymagają te reakcje, omówione szczegółowo w punkcie 4.4 ChPL.
‡ Więcej informacji w części dotyczącej badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS.
Opis wybranych działań niepożądanych
Poza działaniami niepożądanymi bezpośrednio przypisywanymi stosowaniu sytagliptyny, podczas badań klinicznych raportowano również inne zdarzenia, niezależnie od ustalonego związku przyczynowego z produktem leczniczym. Zdarzenia występujące z częstością co najmniej 5% i przewyższające częstość w grupie kontrolnej obejmowały zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła.4
Odnotowano również działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (różnica częstości >0,5% w porównaniu z grupą kontrolną, choć nie osiągające poziomu 5%), do których należą zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn. 0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej), obejmowały zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.”>5
Różnice w profilach działań niepożądanych dla różnych schematów leczenia
W zależności od schematu leczenia skojarzonego, częstość występowania pewnych działań niepożądanych ulegała modyfikacji. Zaobserwowano istotne różnice w porównaniu z badaniami sytagliptyny stosowanej w monoterapii:6
- Hipoglikemia – występowała bardzo często przy stosowaniu z pochodną sulfonylomocznika i metforminą
- Grypa – często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)
- Nudności i wymioty – często przy stosowaniu z metforminą
- Wzdęcia – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem
- Zaparcia – często w leczeniu skojarzonym z pochodną sulfonylomocznika i metforminą
- Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą
- Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą
- Suchość w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)
Powyższe działania niepożądane odzwierciedlają zarówno specyfikę działania sytagliptyny, jak i możliwe interakcje z innymi lekami przeciwcukrzycowymi.7
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny u młodszych pacjentów jest porównywalny z profilem u dorosłych. W badaniach klinicznych prowadzonych z udziałem pacjentów pediatrycznych w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2 nie zaobserwowano znaczących różnic w charakterze działań niepożądanych.8
Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe
Szczególnie istotne są dane pochodzące z badania TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które oceniało wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy. W badaniu uczestniczyło 7 332 pacjentów otrzymujących sytagliptynę w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę w przypadku eGFR ≥ 30 i < 50 mL/min/1,73 m²) oraz 7 339 pacjentów otrzymujących placebo.9
Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była porównywalna między grupą otrzymującą sytagliptynę a grupą placebo. Analizując pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika na początku badania, zaobserwowano częstość występowania ciężkiej hipoglikemii na poziomie 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną oraz 2,5% w grupie placebo. Natomiast wśród pacjentów, którzy nie stosowali tych leków, ciężka hipoglikemia wystąpiła u 1,0% pacjentów otrzymujących sytagliptynę i 0,7% pacjentów w grupie placebo.10
W badaniu TECOS oceniano również częstość zapalenia trzustki – potwierdzonych obiektywnie przypadków było 0,3% w grupie sytagliptyny wobec 0,2% w grupie placebo, co wskazuje na niewielki wzrost ryzyka tego poważnego powikłania.11
Monitorowanie bezpieczeństwa
Ze względu na profil działań niepożądanych leku Jansitin, szczególnie istotne jest właściwe monitorowanie bezpieczeństwa pacjentów oraz zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotnym elementem oceny stosunku korzyści do ryzyka jest ciągłe raportowanie obserwowanych reakcji niepożądanych.12
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgłoszenia można kierować również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania