Działania niepożądane
Imatinib Zentiva 400 mg

Działania niepożądane leku Imatinib Zentiva

Lek Imatinib Zentiva (w postaci mezylanu) stosowany w leczeniu nowotworów złośliwych, podobnie jak inne leki przeciwnowotworowe, może powodować szereg działań niepożądanych. Należy podkreślić, że u pacjentów w zaawansowanym stadium chorób nowotworowych często trudno jednoznacznie ustalić związek przyczynowy objawów z działaniem leku, ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej i jej progresji.¹

Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych

Dane z badań klinicznych pokazują, że przerwanie leczenia ze względu na działania niepożądane leku było konieczne u:²

• 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML)
• 4% pacjentów w późnym okresie fazy przewlekłej CML po niepowodzeniu terapii interferonem
• 4% pacjentów w fazie akceleracji choroby po niepowodzeniu terapii interferonem
• 5% pacjentów z przełomem blastycznym po niepowodzeniu terapii interferonem
• 4% pacjentów z GIST (nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego)

Charakterystyka działań niepożądanych w różnych wskazaniach

Działania niepożądane były generalnie podobne we wszystkich wskazaniach, jednak zaobserwowano pewne różnice specyficzne dla poszczególnych chorób. U pacjentów z CML notowano więcej przypadków mielosupresji niż u pacjentów z GIST, co prawdopodobnie wynika z charakteru choroby podstawowej.³

W przypadku pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST, u 7 pacjentów (5%) wystąpiły ciężkie (stopień 3 lub 4 wg CTC) krwawienia, w tym:⁴

• krwawienie z przewodu pokarmowego (3 pacjentów)
• krwawienie wewnątrz guza (3 pacjentów)
• oba rodzaje krwawień (1 pacjent)

Te zdarzenia mogą być związane z umiejscowieniem guza w przewodzie pokarmowym. Krwawienia z przewodu pokarmowego i z guza mogą być ciężkie i w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.⁵

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych (>10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Imatinib Zentiva należały: ^{10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku w obu wskazaniach należały: nudności o niewielkim nasileniu, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni i wysypka.”>6}

• Dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności o niewielkim nasileniu, wymioty, biegunka, bóle brzucha
• Dolegliwości ogólne: zmęczenie
• Dolegliwości mięśniowo-szkieletowe: bóle mięśni, kurcze mięśni
• Reakcje skórne: wysypka

We wszystkich badaniach często obserwowano powierzchowne obrzęki, głównie wokół oczu lub kończyn dolnych. Zazwyczaj nie były one ciężkie i ustępowały po podaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub po zmniejszeniu dawki imatynibu.⁷

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów z Ph+ ALL (ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia) otrzymujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach, obserwowano przejściowe hepatotoksyczne działanie w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii.⁸

Dane dotyczące bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL są bardzo ograniczone, jednak dotychczasowe obserwacje wskazują, że profil bezpieczeństwa jest zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów z Ph+ ALL. Nie odnotowano nowych problemów związanych z bezpieczeństwem u dzieci.⁹

Zatrzymanie płynów i związane z tym zagrożenia

Różnorodne działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów, takie jak:¹⁰

• wysięk opłucnowy
• wodobrzusze
• obrzęk płuc
• gwałtowne zwiększenie masy ciała

Mogą one występować z towarzyszącymi obrzękami powierzchniowymi lub bez nich. Te działania niepożądane najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu imatynibu oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych.

Należy podkreślić, że niektóre z wyżej wymienionych działań niepożądanych mogą być poważne lub stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia. Odnotowano kilka przypadków zgonów pacjentów w przełomie blastycznym CML, spowodowanych wysiękiem opłucnowym o złożonej historii klinicznej, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.¹¹

Szczegółowa lista działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono zestawienie działań niepożądanych leku Imatinib Zentiva z uwzględnieniem częstości ich występowania. Klasyfikacja częstości jest następująca:<sup data-drug="Imatinib Zentiva" data-section="Działania niepożądane" title="Przedstawiono wykaz działań niepożądanych, które występowały częściej niż w pojedynczych przypadkach, wg klasyfikacji układów narządowych i częstości występowania. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000, do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (12

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje częściej niż u 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczególnie istotne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Zagrożenia hematologiczne

Mielosupresja (zahamowanie czynności szpiku kostnego) to jedno z najczęstszych działań niepożądanych leku Imatinib Zentiva, które może manifestować się jako neutropenia (zmniejszenie liczby neutrofili), trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi) i niedokrwistość (anemia). Zjawiska te występują znacznie częściej u pacjentów z CML niż z GIST.¹³

Zagrożenia związane z zatrzymaniem płynów

Szczególnie niebezpieczne mogą być powikłania związane z zatrzymaniem płynów, takie jak wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i szybki przyrost masy ciała. Stany te wymagają ścisłej obserwacji pacjenta i mogą wymagać tymczasowego przerwania leczenia, zastosowania diuretyków lub zmniejszenia dawki leku.¹⁴

Niektóre przypadki zatrzymania płynów mogą zagrażać życiu, szczególnie u pacjentów w przełomie blastycznym CML, gdzie mogą prowadzić do zastoinowej niewydolności serca i niewydolności nerek.¹⁵

Krwawienia u pacjentów z GIST

U pacjentów z GIST istnieje zwiększone ryzyko poważnych krwawień z przewodu pokarmowego oraz krwawień wewnątrz guza, które mogą zagrażać życiu. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z guzami zlokalizowanymi w przewodzie pokarmowym, gdzie istnieje zwiększone ryzyko krwotoku z przewodu pokarmowego.¹⁶

Hepatotoksyczność

Imatinib może powodować uszkodzenie wątroby, szczególnie przy stosowaniu w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach u pacjentów z Ph+ ALL. Objawiać się to może podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych i hiperbilirubinemią.¹⁷

Reakcje skórne

Leczenie imatynibem wiąże się z częstym występowaniem różnego rodzaju reakcji skórnych, od łagodnych (wysypka, świąd) po rzadkie, lecz poważne powikłania, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS).¹⁸