Właściwości farmakokinetyczne ibuprofenu

Właściwości farmakokinetyczne ibuprofenu obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis każdego z tych procesów w odniesieniu do ibuprofenu zawartego w produkcie leczniczym Ibuprofen Pharmaclan (600 mg, tabletki powlekane).¹

Wchłanianie ibuprofenu

Ibuprofen charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Biodostępność leku po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi 80-90%. Maksymalne stężenie substancji czynnej w surowicy krwi osiągane jest po 1-2 godzinach od momentu przyjęcia leku.²

Istotny wpływ na parametry wchłaniania ma obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym. W przypadku przyjmowania ibuprofenu z posiłkiem, szczytowe stężenia leku w surowicy są niższe i osiągane wolniej w porównaniu do podania na czczo. Mimo to, pokarm nie wpływa znacząco na całkowitą biodostępność substancji czynnej.³

Dystrybucja ibuprofenu

Po wchłonięciu, ibuprofen w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – stopień wiązania wynosi aż 99%. Ta wysoka wartość wskazuje na niewielką ilość wolnej, niezwiązanej frakcji leku dostępnej do działania farmakologicznego oraz przemieszczania się do tkanek.⁴

Objętość dystrybucji ibuprofenu u osób dorosłych jest niewielka i wynosi około 0,12-0,2 L/kg. Niewielka wartość tego parametru wskazuje na ograniczoną dystrybucję leku do tkanek pozanaczyniowych.⁵

Metabolizm ibuprofenu

Ibuprofen podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu z udziałem cytochromu P450, przede wszystkim izoenzymu CYP2C9. W wyniku przemian metabolicznych powstają dwa główne nieaktywne metabolity:⁶

• 2-hydroksyibuprofen
• 3-karboksyibuprofen

Po podaniu doustnym, nieco mniej niż 90% dawki ibuprofenu ulega wydaleniu z moczem w postaci metabolitów oksydacyjnych i ich koniugatów glukuronowych. Bardzo małe ilości ibuprofenu są wydalane z moczem w niezmienionej postaci.⁷

Eliminacja ibuprofenu

Wydalanie ibuprofenu przez nerki przebiega szybko i całkowicie. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 2 godzin, co świadczy o stosunkowo krótkim czasie działania leku.⁸

Całkowite wydalenie ibuprofenu z organizmu następuje praktycznie w ciągu 24 godzin od przyjęcia ostatniej dawki leku.⁹

Farmakokinetyka ibuprofenu w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku bez współistniejących zaburzeń czynności nerek, profil farmakokinetyczny ibuprofenu wykazuje jedynie niewielkie, klinicznie nieistotne różnice w porównaniu z osobami młodszymi. Dotyczy to zarówno parametrów farmakokinetycznych, jak i wydalania leku z moczem.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek obserwuje się:¹¹

• zwiększone stężenie niezwiązanego (S)-ibuprofenu
• wyższe wartości AUC dla (S)-ibuprofenu
• zwiększony stosunek enancjomeryczny AUC (S/R) w porównaniu ze zdrowymi osobami

W przypadku schyłkowej niewydolności nerek u pacjentów poddawanych dializoterapii, średnia wolna frakcja ibuprofenu jest znacząco podwyższona i wynosi około 3%, podczas gdy u zdrowych ochotników jest to około 1%.¹²

Ciężkie zaburzenia czynności nerek mogą prowadzić do odkładania się metabolitów ibuprofenu w organizmie, chociaż kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało w pełni wyjaśnione. Metabolity można usunąć za pomocą hemodializy.¹³

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Alkoholowa choroba wątroby z towarzyszącymi łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie powoduje istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych ibuprofenu.¹⁴

Natomiast u pacjentów z marskością wątroby i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (wynik 6-10 w skali Childa-Pugha) leczonych racemicznym ibuprofenem obserwuje się:¹⁵

• średnio 2-krotne wydłużenie okresu półtrwania leku
• znacząco niższy stosunek enancjomeryczny AUC (S/R) w porównaniu ze zdrowymi osobami

Te zmiany sugerują zaburzenia metabolicznej inwersji (R)-ibuprofenu w aktywny farmakologicznie (S)-enancjomer.¹⁶