Przedawkowanie
Ibuprofen Aurovitas 600 mg

Przedawkowanie ibuprofenu może prowadzić do szerokiego spektrum objawów toksycznych, obejmujących przede wszystkim układ pokarmowy (nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, biegunka, krwawienia), ośrodkowy układ nerwowy (ból głowy, zawroty głowy, senność, pobudzenie, drgawki, śpiączka), a także poważne zaburzenia metaboliczne i układowe, takie jak kwasica metaboliczna, hipotermia, hiperkaliemia oraz zaburzenia krzepnięcia (wydłużenie czasu protrombinowego i INR). Ciężkie zatrucia mogą skutkować ostrą niewydolnością nerek, uszkodzeniem wątroby, niedociśnieniem tętniczym, depresją oddechową i sinicą. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą, u których przedawkowanie może wywołać zaostrzenie choroby podstawowej. Dawka toksyczna przekraczająca 400 mg/kg masy ciała wymaga pilnej interwencji medycznej.

Przedawkowanie Ibuprofenu – charakterystyka kliniczna i postępowanie

Przedawkowanie ibuprofenu może prowadzić do szeregu objawów klinicznych o różnym nasileniu, od łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych po ciężkie powikłania ogólnoustrojowe. Personel medyczny powinien być świadomy pełnego spektrum możliwych objawów toksycznych oraz zasad właściwego postępowania terapeutycznego w przypadku przedawkowania tego niesteroidowego leku przeciwzapalnego.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania ibuprofenu może obejmować szerokie spektrum objawów, które można podzielić na kilka kategorii w zależności od układów objętych toksycznością. W większości przypadków przedawkowania o niewielkim nasileniu dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego, natomiast w cięższych zatruciach dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego oraz układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i innych.2

W przypadkach o większym nasileniu obserwuje się toksyczne oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy, które może manifestować się zawrotami głowy, sennością, pobudzeniem, dezorientacją, a w najcięższych przypadkach utratą przytomności czy śpiączką. Rzadko, ale istotnym powikłaniem, mogą być drgawki. U dzieci charakterystycznym objawem są skurcze miokloniczne.3

Ciężkie zatrucie ibuprofenem może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych, takich jak kwasica metaboliczna, hipotermia oraz hiperkaliemia. Obserwuje się także zaburzenia hemostazy z wydłużeniem czasu protrombinowego i INR, co jest prawdopodobnie skutkiem wpływu leku na czynniki krzepnięcia w układzie krążenia. Istotne powikłania mogą obejmować ostrą niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, niedociśnienie tętnicze, depresję oddechową oraz sinicę.4

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą, u których przedawkowanie ibuprofenu może spowodować zaostrzenie choroby podstawowej.5

Objawy przedawkowania ibuprofenu – klasyfikacja

Układ/system Objawy przedawkowania Nasilenie Charakterystyka kliniczna
Przewód pokarmowy Nudności i wymioty Łagodne/umiarkowane Najczęstsze objawy, występujące u większości pacjentów z przedawkowaniem ibuprofenu
Ból w nadbrzuszu Łagodne/umiarkowane Często towarzyszy nudnościom i wymiotom
Biegunka, krwawienie z przewodu pokarmowego Umiarkowane/ciężkie Krwawienie może być objawem poważnego uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego
Ośrodkowy układ nerwowy Ból głowy, oczopląs, niewyraźne widzenie, szum w uszach Łagodne/umiarkowane Objawy neurologiczne często towarzyszące przedawkowaniu
Zawroty głowy, senność Umiarkowane Oznaki narastającej toksyczności OUN
Pobudzenie, dezorientacja Umiarkowane/ciężkie Występują w cięższych przypadkach zatrucia
Drgawki, skurcze miokloniczne (u dzieci) Ciężkie Rzadko występujące, ale poważne powikłania neurologiczne
Utrata przytomności, śpiączka Bardzo ciężkie Manifestacja głębokiego zatrucia, zagrażająca życiu
Zaburzenia metaboliczne i układowe Kwasica metaboliczna Ciężkie Objaw zaawansowanego zatrucia, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Hipotermia Ciężkie Obniżenie temperatury ciała poniżej prawidłowych wartości
Hiperkaliemia Ciężkie Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenie elektrolitowe
Wydłużenie czasu protrombinowego/INR Ciężkie Zaburzenia krzepnięcia zwiększające ryzyko krwawień
Narządy wewnętrzne Ostra niewydolność nerek Ciężkie Efekt nefrotoksycznego działania ibuprofenu w dużych dawkach
Uszkodzenie wątroby Ciężkie Hepatotoksyczność może się objawiać wzrostem enzymów wątrobowych
Niedociśnienie tętnicze Ciężkie Objaw dysfunkcji układu sercowo-naczyniowego
Układ oddechowy Depresja oddechowa, sinica Bardzo ciężkie Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji
Zaostrzenie astmy Ciężkie Szczególne ryzyko u pacjentów z astmą w wywiadzie

Postępowanie w przedawkowaniu ibuprofenu

Leczenie przedawkowania ibuprofenu jest głównie objawowe i podtrzymujące. Kluczowe znaczenie ma utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz monitorowanie podstawowych parametrów życiowych pacjenta, takich jak czynność serca, ciśnienie tętnicze, saturacja krwi tlenem oraz stan świadomości, aż do stabilizacji stanu klinicznego.6

W przypadku pacjentów, którzy zgłosili się do placówki medycznej w ciągu godziny od spożycia toksycznej dawki ibuprofenu (powyżej 400 mg/kg masy ciała), zaleca się wykonanie płukania żołądka lub podanie doustnie węgla aktywnego, co może ograniczyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego.7

Gdy ibuprofen został już wchłonięty do krwiobiegu, należy zastosować substancje alkalizujące, które przyspieszają wydalanie ibuprofenu z moczem. W przypadku wystąpienia drgawek, zwłaszcza częstych lub przedłużających się, wskazane jest podanie dożylne leków przeciwdrgawkowych, takich jak diazepam lub lorazepam.8

U pacjentów z astmą, u których doszło do zaostrzenia choroby w wyniku przedawkowania ibuprofenu, konieczne jest zastosowanie leków rozszerzających oskrzela.9

Należy podkreślić, że dla ibuprofenu nie istnieje specyficzne antidotum, dlatego leczenie ma charakter wyłącznie objawowy i wspomagający.10

Schemat postępowania terapeutycznego w przedawkowaniu ibuprofenu

  1. Stabilizacja funkcji życiowych
    • Utrzymanie drożności dróg oddechowych
    • Monitorowanie parametrów hemodynamicznych
    • Ocena stanu neurologicznego
  2. Dekontaminacja przewodu pokarmowego (do 1 godziny od spożycia > 400 mg/kg)
    • Płukanie żołądka
    • Podanie węgla aktywnego
  3. Przyspieszenie eliminacji leku
    • Alkalizacja moczu
    • Adekwatne nawodnienie pacjenta
  4. Leczenie objawów i powikłań
    • Drgawki: diazepam lub lorazepam dożylnie
    • Zaostrzenie astmy: leki rozszerzające oskrzela
    • Hipotensja: płynoterapia, leki wazoaktywne
    • Niewydolność nerek: leczenie nerkozastępcze w ciężkich przypadkach
    • Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej: korekcja kwasicy metabolicznej
  5. Monitorowanie laboratoryjne
    • Parametry nerkowe i wątrobowe
    • Elektrolitogram
    • Gazometria krwi tętniczej
    • Parametry krzepnięcia (INR, czas protrombinowy)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl