ból związany z procesem zapalnym
Wskazanie

Ból związany z procesem zapalnym to jeden z najczęstszych objawów klinicznych, z którym pacjenci zgłaszają się do lekarza. Występuje on w przebiegu wielu schorzeń, takich jak choroby reumatologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów), urazy tkanek miękkich, stany zapalne układu mięśniowo-szkieletowego, czy infekcje. Proces zapalny charakteryzuje się klasycznymi objawami: ból (dolor), obrzęk (tumor), zaczerwienienie (rubor), podwyższona temperatura (calor) oraz upośledzenie funkcji (functio laesa).

W leczeniu bólu zapalnego stosuje się przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które hamują syntezę prostaglandyn poprzez blokowanie enzymu cyklooksygenazy (COX). Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Ibuprom, Nurofen, Ibum (ibuprofen), Voltaren, Diclac, Dicloberl (diklofenak), Ketonal, Ketoprofen (ketoprofen), Naproxen, Anapran (naproksen) czy Meloxicom, Movalis (meloksykam). W przypadkach silniejszego bólu zapalnego często stosuje się również Nimesil, Aulin (nimesulid).

W ciężkich przypadkach, gdy NLPZ są niewystarczające, można zastosować krótkotrwale glikokortykosteroidy, takie jak Metypred, Medrol (metyloprednizolon), Dexaven (deksametazon) czy Hydrocortison (hydrokortyzon). W leczeniu bólu zapalnego w chorobach reumatycznych stosuje się również leki modyfikujące przebieg choroby (DMARDs) jak Arechin (hydroksychlorochina), Methotrexat (metotreksat) czy Sulfasalazin (sulfasalazyna).

Największe trudności w leczeniu bólu związanego z procesem zapalnym dotyczą długotrwałego stosowania NLPZ, które wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, nefrotoksyczność czy zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe. Wyzwaniem jest również terapia pacjentów z współistniejącymi chorobami, takimi jak niewydolność nerek, choroby sercowo-naczyniowe czy wrzody żołądka, gdzie standardowe leczenie przeciwzapalne może być przeciwwskazane. W takich przypadkach często konieczne jest zastosowanie osłony gastroprotekcyjnej (np. Controloc, Nolpaza, Pantopraz) lub wybór selektywnych inhibitorów COX-2 (Celebrex, Aclexa).

Istotnym elementem terapii jest również leczenie przyczynowe procesu zapalnego oraz podejście multidyscyplinarne, obejmujące fizjoterapię, fizykoterapię oraz w wybranych przypadkach interwencje psychologiczne ukierunkowane na radzenie sobie z bólem przewlekłym. W niektórych przypadkach stosuje się również terapię uzupełniającą w postaci maści, żeli i plastrów przeciwbólowych (Voltaren Max, Ketonal Active, Dip Rilif).