Właściwości farmakodynamiczne
Ibandronat Polpharma 150 mg

Właściwości farmakodynamiczne kwasu ibandronowego

Kwas ibandronowy, substancja czynna leku Ibandronat Polpharma, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w chorobach układu kostnego, a dokładniej do bisfosfonianów (kod ATC: M05BA06). Jest to silnie działający bisfosfonian zawierający azot, który wykazuje wybiórczy wpływ na tkankę kostną poprzez selektywne hamowanie aktywności osteoklastów, nie wywierając przy tym bezpośredniego wpływu na proces syntezy kostnej ani na mobilizację osteoklastów.¹

Mechanizm działania

Główny mechanizm działania kwasu ibandronowego polega na wzmocnieniu struktury masy kostnej i zmniejszeniu częstości złamań u kobiet po menopauzie. Efekt ten osiągany jest dzięki zahamowaniu obrotu metabolicznego kości do poziomu sprzed menopauzy.²

Podstawowy efekt farmakodynamiczny tego leku związany jest z hamowaniem procesu resorpcji kości. W badaniach prowadzonych w warunkach in vivo wykazano, że kwas ibandronowy skutecznie zapobiega destrukcji kostnej wywoływanej eksperymentalnie poprzez różne czynniki, takie jak: zahamowanie czynności gonad, retinoidy, nowotwory czy wyciągi z tkanek nowotworowych.³

Wpływ na rozwój kości

Interesującym efektem obserwowanym u młodych szczurów w okresie szybkiego wzrostu jest hamowanie endogennej resorpcji kości pod wpływem kwasu ibandronowego. Prowadzi to do zwiększenia prawidłowej masy kostnej w porównaniu do zwierząt z grupy kontrolnej, którym nie podawano badanego leku.⁴

Modele zwierzęce potwierdzają, że kwas ibandronowy charakteryzuje się silnym działaniem hamującym aktywność osteoklastów. Co istotne, w badaniach przeprowadzonych na szczurach w okresie wzrostu, nawet przy stosowaniu dawek 5000 razy większych niż dawki terapeutyczne stosowane w leczeniu osteoporozy u ludzi, nie zaobserwowano żadnych zaburzeń mineralizacji kości.⁵

Długotrwałe podawanie i wpływ na jakość kości

Szczególnie istotne są wyniki długoterminowych badań na różnych modelach zwierzęcych (szczury, psy, małpy), którym podawano kwas ibandronowy zarówno w schemacie codziennym, jak i w sposób przerywany. W obu schematach dawkowania obserwowano tworzenie kości o prawidłowej jakości oraz utrzymaną lub nawet zwiększoną odporność mechaniczną tkanki kostnej. Warto podkreślić, że efekty te utrzymywały się nawet przy stosowaniu dawek toksycznych.⁶

Skuteczność różnych schematów dawkowania kwasu ibandronowego (zarówno codziennego, jak i przerywanego z 9-10-tygodniowym okresem bez przyjmowania leku) została potwierdzona u ludzi w ramach badania klinicznego MF4411, w którym wykazano skuteczność leku w zapobieganiu złamaniom.⁷

Wpływ na biochemiczne markery obrotu kostnego

W ramach monitorowania skuteczności działania kwasu ibandronowego analizowano wpływ leku na biochemiczne markery obrotu kostnego. Klinicznie znaczące zmniejszenie stężenia CTX (C-końcowy usieciowany telopeptyd kolagenu typu I) w surowicy obserwowano we wszystkich zaplanowanych punktach czasowych badania – po 3, 6, 12 oraz 24 miesiącach.⁸

Pierwotna analiza przeprowadzona po roku leczenia wykazała, że średnia względna zmiana stężenia CTX w stosunku do wartości początkowej wynosiła –76% w przypadku dawki 150 mg kwasu ibandronowego podawanej raz na miesiąc oraz –67% dla dawki 2,5 mg kwasu ibandronowego przyjmowanej raz na dobę.⁹

Długoterminowa analiza przeprowadzona po dwóch latach terapii potwierdziła utrzymujący się efekt działania leku – średnia względna zmiana stężenia CTX wynosiła –68% w grupie otrzymującej dawkę 150 mg raz na miesiąc oraz –62% w grupie przyjmującej 2,5 mg raz na dobę.¹⁰