Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, jako substancja aktywna produktu Hydroxyzinum Adamed, wchodzi w liczne istotne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis wszystkich klinicznie znaczących interakcji, uwzględniając ich mechanizm oraz poziom istotności klinicznej.¹

Połączenia przeciwwskazane

Hydroksyzyna nie powinna być stosowana jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT i/lub wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Takie połączenia są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca. Do grupy tych leków należą:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
• Niektóre leki przeciwnowotworowe (np. toremifen, wandetanib)
• Metadon

Połączenia niezalecane

Istnieją kombinacje leków z hydroksyzyną, których nie zaleca się stosować ze względu na potencjalne ryzyko niekorzystnych interakcji:³

• Betahistyna – hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny, co może zmniejszać jej skuteczność terapeutyczną
• Inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne wobec tych leków, co może osłabiać ich efekt terapeutyczny
• Inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO) – należy unikać równoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych⁴

Ponadto, leczenie hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed wykonaniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzeli z metacholiną, aby uniknąć wpływu hydroksyzyny na wyniki tych badań.⁵

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Podczas stosowania hydroksyzyny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować stan pacjenta:⁶

• Leki wywołujące bradykardię i hipokaliemię – jednoczesne stosowanie z hydroksyzyną wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
• Leki wpływające hamująco na OUN – hydroksyzyna może nasilać działanie tych leków, co wymaga dostosowania dawek
• Leki o działaniu przeciwcholinergicznym – hydroksyzyna może nasilać ich działanie⁷
• Fenytoina – u szczurów hydroksyzyna zmniejszała przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co może mieć potencjalne implikacje kliniczne⁸
• Cymetydyna – podanie cymetydyny w dawce 600 mg dwa razy na dobę powoduje zwiększenie stężenia hydroksyzyny w osoczu o 36% oraz zmniejszenie maksymalnego stężenia cetyryzyny (metabolitu hydroksyzyny) o 20%⁹
• Adrenalina – hydroksyzyna przeciwdziała wzrostowi ciśnienia krwi wywołanemu działaniem adrenaliny¹⁰
• Tiazydowe leki moczopędne – należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe, takimi jak tiazydowe leki moczopędne (hipokaliemia), ponieważ mogą one zwiększać ryzyko wystąpienia opornych na leczenie zaburzeń rytmu serca¹¹

Interakcje farmakokinetyczne

Hydroksyzyna jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 µg/ml) i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego izoenzymu, takimi jak:¹²

• Beta-adrenolityki: metoprolol, propafenon, tymolol
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI): fluoksetyna, fluwoksamina
• Leki przeciwdepresyjne: amitryptylina, klomipramina, dezypramina, duloksetyna, imipramina, paroksetyna, wenlafaksyna
• Leki przeciwpsychotyczne: arypiprazol, haloperydol, rysperydon, tiorydazyna
• Inne leki: kodeina, dekstrometorfan, flekainid, meksyletyna, ondansetron, tamoksyfen, tramadol

Jednocześnie jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków, które są substratami dla izoenzymów 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450 oraz dla UDP-glukuronylotransferazy.¹³

Z kolei sama hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Podczas jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów można spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Do przykładów silnych inhibitorów CYP3A4/5 należą:¹⁴

• Antybiotyki makrolidowe: telitromycyna, klarytromycyna
• Leki przeciwwirusowe: delawirdyna
• Leki przeciwpadaczkowe: styrypentol
• Leki przeciwgrzybicze: ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol
• Inhibitory proteazy HIV: atazanawir, indynawir, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, lopinawir/rytonawir, sakwinawir/rytonawir i typranawir/rytonawir

Przykładami silnych inhibitorów dehydrogenazy alkoholowej są disulfiram i metronidazol, które również mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny.¹⁵

Interakcje hydroksyzyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas stosowania hydroksyzyny jest szczególnie niebezpieczne. Alkohol znacząco nasila hamujące działanie hydroksyzyny na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁶

Skutki jednoczesnego stosowania alkoholu i hydroksyzyny mogą obejmować:

• Nasilenie sedacji – znacznie zwiększone uczucie senności i otępienia
• Zaburzenia psychomotoryczne – pogorszenie koordynacji ruchowej oraz wydłużenie czasu reakcji
• Zaburzenia poznawcze – pogorszenie koncentracji, uwagi i zdolności podejmowania decyzji
• Zwiększone ryzyko upadków – szczególnie u osób starszych
• Zaburzenia oddychania – w skrajnych przypadkach może dojść do depresji oddechowej

Ze względu na działanie synergistyczne, pacjenci stosujący hydroksyzynę powinni całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu, nawet w niewielkich ilościach. Lekarz przepisujący hydroksyzynę powinien wyraźnie poinformować pacjenta o zagrożeniach związanych z łączeniem tych substancji.

Tabela istotnych interakcji hydroksyzyny

Powyższa tabela przedstawia główne interakcje hydroksyzyny z podziałem na poziom ich istotności klinicznej. Podczas planowania terapii hydroksyzyną należy wziąć pod uwagę wszystkie leki przyjmowane przez pacjenta oraz dostosować dawkowanie lub rozważyć alternatywne metody leczenia w przypadku ryzyka istotnych interakcji.¹⁷