Właściwości farmakokinetyczne leku Glucosum 20% Fresenius

Preparat Glucosum 20% Fresenius zawiera 200 mg/ml glukozy w postaci roztworu do infuzji. Roztwór charakteryzuje się wysoką osmolarnością wynoszącą 1114 mOsmol/l, co jest istotnym parametrem przy planowaniu terapii infuzyjnej. Właściwości farmakokinetyczne glukozy obejmują procesy dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Dystrybucja glukozy po podaniu dożylnym

Po podaniu dożylnym glukoza podlega dwufazowej dystrybucji w organizmie. W pierwszej kolejności dochodzi do jej dystrybucji w przestrzeni śródnaczyniowej, skąd następnie przechodzi do przestrzeni wewnątrzkomórkowej. Przejście glukozy z naczyń krwionośnych do komórek jest procesem aktywnym, wymagającym udziału specyficznych transporterów GLUT, których aktywność regulowana jest m.in. przez insulinę.²

Metabolizm glukozy

Glukoza podlega złożonym procesom metabolicznym w organizmie. Podstawowym szlakiem przemian jest glikoliza, w wyniku której glukoza zostaje przekształcona do pirogronianu lub mleczanu. Dalszy los tych metabolitów zależy od warunków tlenowych w komórkach:³

• W warunkach tlenowych – pirogronian ulega dalszemu utlenieniu w cyklu Krebsa, przekształcając się ostatecznie w dwutlenek węgla i wodę. Są to końcowe produkty pełnego metabolizmu glukozy.
• W warunkach beztlenowych – pirogronian przekształca się w mleczan, który może być następnie transportowany do wątroby i ponownie przekształcony w glukozę (cykl Coriego).

Produkty końcowe metabolizmu tlenowego glukozy są eliminowane z organizmu różnymi drogami – dwutlenek węgla jest wydalany przez płuca podczas procesu oddychania, natomiast woda jest wydalana głównie przez nerki.⁴

Eliminacja glukozy

W warunkach fizjologicznych glukoza nie jest eliminowana przez nerki w postaci niezmienionej. Mechanizm nerkowego postępowania z glukozą obejmuje następujące procesy:⁵

1. Przesączanie kłębuszkowe – glukoza jako mała cząsteczka swobodnie przechodzi przez błonę filtracyjną kłębuszków nerkowych do moczu pierwotnego.
2. Wchłanianie zwrotne – w warunkach prawidłowych cała przefiltrowana glukoza podlega reabsorpcji w kanalikach proksymalnych nefronu przy udziale transporterów SGLT (sodium-glucose linked transporters).

Mechanizm powstawania cukromoczu

Cukromocz (glikozuria) pojawia się w sytuacji, gdy stężenie glukozy we krwi przekracza fizjologiczny próg nerkowy, który wynosi około 180 mg/100 ml (10 mmol/l). W takich warunkach ilość glukozy w przesączu pierwotnym przekracza zdolności reabsorpcyjne transporterów w kanalikach nerkowych, co prowadzi do wydalania glukozy z moczem.⁶

Cukromocz może występować w następujących sytuacjach klinicznych:

• Po przyjęciu nadmiernej ilości węglowodanów – tzw. cukromocz przejściowy, alimentarny
• W przebiegu cukrzycy – jako rezultat hiperglikemii spowodowanej niedoborem insuliny lub insulinoopornością
• W zespole pourazowym – jako wynik stresu metabolicznego i związanego z nim wzrostu glikemii
• W ciąży – obniżony próg nerkowy dla glukozy może prowadzić do cukromoczu mimo prawidłowych stężeń glukozy we krwi