Działania niepożądane
Fordiab 50 mg + 1000 mg

Działania niepożądane leku Fordiab

Lek Fordiab, zawierający skojarzenie sytagliptyny (50 mg) z metforminą (850 mg lub 1000 mg) w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, który powinien być dokładnie monitorowany podczas terapii pacjentów z cukrzycą typu 2. Należy podkreślić, że mimo braku bezpośrednich badań klinicznych dla tego konkretnego skojarzenia w postaci tabletek, wykazano biorównoważność z jednoczesnym podawaniem obu substancji czynnych.¹

Profil bezpieczeństwa leku Fordiab

W trakcie terapii lekiem Fordiab odnotowano występowanie kilku istotnych klinicznie działań niepożądanych. Do najcięższych działań niepożądanych należy zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Warto zwrócić uwagę na fakt, że podczas leczenia skojarzonego z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną obserwowano zwiększone ryzyko hipoglikemii – odpowiednio 13,8% przy zastosowaniu pochodnych sulfonylomocznika i 10,9% przy insulinoterapii.²

Charakterystyka działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane leku Fordiab zostały uporządkowane według klasyfikacji MedDRA z uwzględnieniem układów i narządów oraz częstości występowania. System klasyfikacji częstości występowania obejmuje następujące kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).³

Zwiększona częstość działań niepożądanych w terapii skojarzonej

Należy zwrócić uwagę, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych wzrasta, gdy Fordiab stosowany jest w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Dotyczy to przede wszystkim:⁴

• Hipoglikemii – działanie niepożądane występujące bardzo często przy stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
• Zaparć – występują często przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika
• Obrzęków obwodowych – obserwowane często przy skojarzeniu z pioglitazonem
• Bólu głowy i suchości w ustach – niezbyt często przy terapii skojarzonej z insuliną⁵

Działania niepożądane związane z poszczególnymi składnikami leku

Dla pełnego obrazu bezpieczeństwa istotne jest uwzględnienie działań niepożądanych raportowanych dla poszczególnych składników leku Fordiab.

Działania niepożądane sytagliptyny

W badaniach z zastosowaniem sytagliptyny w monoterapii w dawce 100 mg na dobę zarejestrowano następujące działania niepożądane (w porównaniu do placebo):⁶

• Ból głowy
• Hipoglikemia
• Zaparcia
• Zawroty głowy

Działania niepożądane metforminy

Metformina, jako drugi składnik leku Fordiab, wiąże się przede wszystkim z działaniami niepożądanymi ze strony układu pokarmowego, które zgłaszano bardzo często zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu do obrotu.⁷

Do najczęstszych objawów ze strony przewodu pokarmowego należą:

• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Ból brzucha
• Utrata apetytu

Objawy te występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Ponadto odnotowano dodatkowe działania niepożądane związane ze stosowaniem metforminy:⁸

• Metaliczny posmak w ustach – często
• Kwasica mleczanowa – bardzo rzadko
• Zaburzenia czynności wątroby – bardzo rzadko
• Zapalenie wątroby – bardzo rzadko
• Pokrzywka – bardzo rzadko
• Rumień – bardzo rzadko
• Świąd – bardzo rzadko

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne prowadzone z zastosowaniem sytagliptyny i metforminy u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku 10-17 lat wykazały, że profil działań niepożądanych był zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych. Należy jednak zwrócić uwagę, że u dzieci i młodzieży stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, niezależnie od tego czy pacjenci przyjmowali insulinę podstawową, czy nie.⁹

Wyniki badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

Istotne dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z badania TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które oceniało wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy. Do badania włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.¹⁰

Najważniejsze wnioski z badania TECOS to:

• Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w grupie otrzymującej sytagliptynę i placebo¹¹
• U pacjentów stosujących na początku badania insulinę i/lub sulfonylomocznik, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła:
  • 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną
  • 2,5% w grupie otrzymującej placebo¹²
• U pacjentów, którzy na początku badania nie stosowali insuliny i/lub sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła:
  • 1,0% w grupie leczonej sytagliptyną
  • 0,7% w grupie otrzymującej placebo¹³
• Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła:
  • 0,3% w grupie leczonej sytagliptyną
  • 0,2% w grupie otrzymującej placebo¹⁴

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku Fordiab do obrotu istotne jest monitorowanie jego bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹⁶