Działania niepożądane leku Fem 7 Combi

Fem 7 Combi to produkt leczniczy w postaci systemu transdermalnego, zawierający estradiol półwodny (faza I) oraz estradiol półwodny z lewonorgestrelem (faza II), stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Jak każdy lek, Fem 7 Combi może powodować działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii pacjentek w okresie pomenopauzalnym. ^{10%) w miejscu zastosowania systemu transdermalnego. Są to: rumień, podrażnienie i opuchnięcie skóry, świąd. Zwykle przemijają bez specjalnego leczenia po 2-3 dniach po usunięciu plastra.”>1}

Reakcje miejscowe

Najczęstsze działania niepożądane (występujące u ponad 10% stosujących) dotyczą miejsca aplikacji systemu transdermalnego i obejmują: rumień, podrażnienie skóry, opuchnięcie skóry oraz świąd. Te miejscowe reakcje zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2-3 dni po usunięciu plastra, bez konieczności wdrażania dodatkowego leczenia. ^{10%) w miejscu zastosowania systemu transdermalnego. Są to: rumień, podrażnienie i opuchnięcie skóry, świąd. Zwykle przemijają bez specjalnego leczenia po 2-3 dniach po usunięciu plastra.”>2}

Działania ogólnoustrojowe

Poza reakcjami miejscowymi, Fem 7 Combi może wywoływać szereg ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla produktów estrogenowo-progestagenowych stosowanych w HTZ. Działania te dotyczą różnych układów i narządów.³

Ryzyko nowotworów

Ważnym aspektem bezpieczeństwa stosowania Fem 7 Combi jest wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów hormonozależnych. Badania epidemiologiczne, w tym randomizowane badanie kontrolowane placebo WHI (Women’s Health Initiative), wskazują, że całkowite ryzyko wystąpienia raka piersi wzrasta wraz z czasem stosowania HTZ u kobiet aktualnie stosujących terapię lub stosujących ją w niedalekiej przeszłości.⁴

Należy zaznaczyć, że zwiększenie ryzyka raka piersi u kobiet stosujących monoterapię estrogenową jest mniejsze niż u pacjentek stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen.⁵

U kobiet z zachowaną macicą, monoterapia estrogenowa zwiększa ryzyko hiperplazji i raka endometrium, przy czym ryzyko to wzrasta wraz z czasem trwania leczenia i dawką estrogenu. Dane epidemiologiczne wskazują, że wśród kobiet niestosujących HTZ w wieku 50-65 lat, około 5 na 1000 zachoruje na raka trzonu macicy. Ryzyko to jest 2-12 razy większe wśród kobiet stosujących same estrogeny. Dodanie progestagenu do terapii estrogenowej znacząco zmniejsza to ryzyko.⁶

Stosowanie HTZ, zarówno monoterapii estrogenowej, jak i terapii skojarzonej estrogen-progestagen, wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem nowotworu jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko tego nowotworu u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy jej nie stosowały (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56). U kobiet w wieku 50-54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących.⁷

Inne poważne działania niepożądane

Stosowanie HTZ estrogenowo-progestagenowej wiąże się również z innymi poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak:⁸

• Estrogenozależne nowotwory łagodne i złośliwe, w tym rak trzonu macicy
• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, np. zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, zakrzepica żył miednicy mniejszej oraz zatorowość płucna – występują częściej u kobiet stosujących HTZ
• Zawał mięśnia sercowego i udar mózgu
• Choroby pęcherzyka żółciowego, w tym kamica żółciowa
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, choroba Schönleina-Henocha
• Możliwa demencja

Przedawkowanie

Ze względu na postać farmaceutyczną (system transdermalny) i drogę podania, ciężkie przedawkowanie Fem 7 Combi jest mało prawdopodobne. Jeśli jednak do niego dojdzie, mogą wystąpić następujące objawy: tkliwość piersi, obrzęki w okolicach brzucha/miednicy, uczucie lęku, pobudzenie, nudności i wymioty. W takim przypadku właściwym postępowaniem jest usunięcie systemu transdermalnego.⁹

Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane Fem 7 Combi można sklasyfikować według częstości występowania, co pozwala na lepszą ocenę ryzyka terapii u indywidualnych pacjentek.¹⁰

Dodatkowe ryzyko raka piersi

Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące dodatkowego ryzyka raka piersi związanego ze stosowaniem HTZ, na podstawie metaanalizy prospektywnych badań epidemiologicznych.¹¹

Ryzyko po 5 latach leczenia

Dla kobiet w wieku 50 lat z BMI równym 27 kg/m²:

• Zapadalność na raka piersi na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ, w okresie 5 lat (wiek 50-54 lata): 13,3 przypadków
• Współczynnik ryzyka dla HTZ estrogenowej: 1,2
  • Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ estrogenową po 5 latach: 2,7
• Współczynnik ryzyka dla skojarzenia estrogen-progestagen: 1,6
  • Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ skojarzoną po 5 latach: 8,0

Ryzyko po 10 latach leczenia

Dla kobiet w wieku 50 lat z BMI równym 27 kg/m²:¹²

• Zapadalność na raka piersi na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ, w okresie 10 lat (wiek 50-59 lat): 26,6 przypadków
• Współczynnik ryzyka dla HTZ estrogenowej: 1,3
  • Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ estrogenową po 10 latach: 7,1
• Współczynnik ryzyka dla skojarzenia estrogen-progestagen: 1,8
  • Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ skojarzoną po 10 latach: 20,8

Należy zaznaczyć, że ze względu na różnice w częstości występowania raka piersi w poszczególnych państwach UE, liczba dodatkowych przypadków raka piersi będzie się proporcjonalnie zmieniać.¹³

W badaniu WHI szacunkowy współczynnik ryzyka po 5,6 latach stosowania HTZ skojarzonej (CEE + MPA) wynosił 1,24 (95% CI: 1,01-1,54) w porównaniu z placebo. W przeliczeniu na konkretne liczby, HTZ złożona z estrogenu i progestagenu spowodowała dodatkowo 8 przypadków inwazyjnego raka piersi na 10 000 kobieto-lat.¹⁴

Szacunki na podstawie danych klinicznych wskazują, że:¹⁵

• Na 1000 kobiet z grupy placebo będzie rozpoznane około 16 przypadków inwazyjnego raka piersi w ciągu 5 lat
• Na 1000 kobiet stosujących złożoną HTZ estrogenem i progestagenem (CEE + MPA), liczba dodatkowych przypadków raka piersi wyniesie między 0 a 9 (średnio 4) w okresie 5 lat stosowania

Warto podkreślić, że liczba dodatkowych przypadków raka piersi u kobiet stosujących HTZ jest zasadniczo taka sama niezależnie od wieku rozpoczęcia terapii (w przedziale 45-65 lat).¹⁶

Zgłaszanie działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania produktu Fem 7 Combi po wprowadzeniu do obrotu jest istotnym elementem opieki nad pacjentkami. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu należy zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.¹⁷

Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁸