Właściwości farmakodynamiczne leku Falcimar

Falcimar jest produktem leczniczym należącym do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwmalaryczne, biguanidy, proguanil, kombinacje leków (kod ATC: P01BB51). Preparat zawiera dwie substancje czynne: 250 mg atowakwonu oraz 100 mg proguanilu chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej, które tworzą złożoną kompozycję farmakologiczną o synergistycznym działaniu.¹

Aktywność przeciwmalaryczna

Falcimar wykazuje działanie schizontobójcze zarówno na schizonty krwi, jak i wątroby pierwotniaka Plasmodium falciparum, który jest czynnikiem etiologicznym malarii. Preparat jest skuteczny również wobec szczepów opornych na inne leki przeciwmalaryczne i/lub sulfonamidy.²

Mechanizm działania

Działanie przeciwmalaryczne Falcimaru opiera się na synergistycznym działaniu dwóch substancji czynnych, które zaburzają różne szlaki metaboliczne pirymidyn niezbędne do replikacji kwasów nukleinowych pasożyta. Dzięki takiemu połączeniu substancji czynnych lek wykazuje wzmocnioną skuteczność terapeutyczną.³

Mechanizm działania atowakwonu polega na:

• Hamowaniu transportu elektronów w mitochondriach P. falciparum na poziomie kompleksu cytochromu bc1
• Obniżaniu potencjału błonowego mitochondriów pasożyta⁴

Z kolei proguanil działa poprzez następujące mechanizmy:

• Hamowanie reduktazy dihydrofolianowej – działanie realizowane głównie przez jego aktywny metabolit cykloguanil, co prowadzi do zaburzeń syntezy deoksytymidyny
• Wykazywanie działania przeciwmalarycznego niezależnego od przemian metabolicznych do cykloguanilu
• Zwiększanie zdolności atowakwonu do osłabiania potencjału błonowego mitochondriów pasożyta⁵

Ta swoista interakcja między proguanilem a atowakwonem tłumaczy synergistyczne działanie obu substancji czynnych, które zostało potwierdzone zarówno w badaniach in vitro, jak i w badaniach klinicznych u pacjentów z i bez wytworzonej odporności na zachorowanie.⁶

Aktywność mikrobiologiczna

Atowakwon charakteryzuje się silną aktywnością przeciwko Plasmodium spp., co wyrażają wartości IC50 in vitro przeciwko P. falciparum wynoszące 0,23-1,43 ng/ml. Istotne jest, że atowakwon nie wykazuje krzyżowej oporności z innymi lekami przeciwmalarycznymi, co czyni go cennym składnikiem terapii.⁷

Badania przeprowadzone na ponad 30 izolatach P. falciparum potwierdziły znaczącą aktywność atowakwonu wobec szczepów wykazujących oporność na inne leki przeciwmalaryczne:

Powyższe dane wskazują na brak wykrywalnej oporności na atowakwon wśród badanych izolatów, co stanowi istotną przewagę terapeutyczną.⁸

Działanie przeciwmalaryczne proguanilu wynika głównie z aktywności jego metabolitu – cykloguanilu, którego wartości IC50 in vitro przeciwko różnym szczepom P. falciparum mieszczą się w zakresie 4-20 ng/ml. Dodatkowo, sam proguanil oraz inny jego metabolit, 4-chlorofenylobiguanid, również wykazują pewną aktywność przeciwmalaryczną in vitro przy stężeniach 600-3000 ng/ml.⁹