Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Distem 380 mg + 300 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne paracetamolu, stosowanego w dawkach terapeutycznych (380 mg w produkcie Distem), wykazały brak działań toksycznych, jednak bardzo wysokie dawki indukują martwicę środkowej części zrazika wątroby, methemoglobinemię i hemolizę oksydacyjną u zwierząt. W modelach szczurów i myszy obserwowano zmiany patologiczne w przewodzie pokarmowym, morfologii krwi, degenerację miąższu wątroby i nerek, co wiąże się z metabolizmem paracetamolu. Długotrwałe stosowanie, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do rzadkich przypadków odwracalnego przewlekłego czynnego zapalenia wątroby, a objawy zatrucia mogą pojawić się już po 3 tygodniach terapii. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały zagrożenia przy dawkach nietoksycznych, natomiast dawki hepatotoksyczne wiązały się z ryzykiem genotoksycznym i karcynogennym, co jednak nie ma znaczenia klinicznego. Dodatkowo, wysokie dawki paracetamolu mogą powodować atrofię jąder i hamować spermatogenezę, choć znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedstawione poniżej dane przedkliniczne dotyczą dwóch substancji aktywnych zawartych w produkcie Distem (380 mg + 300 mg) – paracetamolu oraz metokarbamolu. Informacje te opierają się na badaniach toksykologicznych, genotoksycznych i karcynogennych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych.

Paracetamol – profil toksykologiczny

Dawki terapeutyczne paracetamolu nie wykazują działań toksycznych w badaniach przedklinicznych. Dopiero bardzo wysokie dawki powodują charakterystyczną dla paracetamolu martwicę środkowej części zrazika wątroby, obserwowaną zarówno u zwierząt laboratoryjnych, jak i u ludzi.1

W badaniach na psach i kotach zaobserwowano, że bardzo duże dawki paracetamolu mogą powodować methemoglobinemię i hemolizę oksydacyjną, jednak zjawiska te występują niezwykle rzadko u ludzi.2

Paracetamol – toksyczność ostra, podostra i przewlekła

W badaniach toksykologicznych na szczurach i myszach, oceniających ostrą, podostrą i przewlekłą toksyczność paracetamolu, zaobserwowano następujące zmiany patologiczne:

  • Zmiany w przewodzie pokarmowym (żołądek i jelita)
  • Zmiany w morfologii krwi
  • Degeneracja miąższu wątroby
  • Degeneracja miąższu nerek, w tym martwica

Powyższe zmiany przypisuje się zarówno mechanizmowi działania paracetamolu, jak i specyfice jego metabolizmu. Metabolity paracetamolu również u ludzi wykazują właściwości toksyczne i mogą powodować analogiczne zmiany w narządach docelowych.3

Podczas długotrwałego stosowania paracetamolu (np. przez okres 1 roku) w dawkach terapeutycznych, opisywano bardzo rzadkie przypadki odwracalnego przewlekłego czynnego zapalenia wątroby. Co istotne, objawy zatrucia mogą pojawić się już po 3 tygodniach leczenia, nawet przy stosowaniu dawek subtoksycznych. Z tego powodu nie zaleca się długotrwałego stosowania paracetamolu lub podawania go w dużych dawkach.4

Paracetamol – potencjał genotoksyczny i karcynogenny

Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego zagrożenia genotoksycznego paracetamolu stosowanego w zakresie dawek terapeutycznych (dawek nietoksycznych). Długoterminowe badania przeprowadzone na szczurach i myszach nie dostarczyły dowodów na działanie karcynogenne niehepatotoksycznych dawek paracetamolu.5

Natomiast paracetamol podawany w dawkach hepatotoksycznych wykazywał potencjalne działanie genotoksyczne oraz karcynogenne, manifestujące się występowaniem guzów wątroby i pęcherza moczowego u szczurów i myszy. Aktywność genotoksyczna i karcynogenna jest jednak związana ze zmianami w metabolizmie paracetamolu obserwowanymi przy stosowaniu wysokich dawek i nie stanowi zagrożenia w odniesieniu do praktyki klinicznej.6

Paracetamol – wpływ na układ rozrodczy

Badania toksyczności przewlekłej u zwierząt wykazały, że paracetamol w dużych dawkach może powodować atrofię jąder i hamować spermatogenezę. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla populacji ludzkiej pozostaje nieustalone.7

Metokarbamol – profil toksykologiczny

Badania przedkliniczne wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą metokarbamolu. W badaniach na modelach zwierzęcych obserwowano następujące objawy zatrucia metkarbamolem:

  • Ataksja – zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Katalepsja – sztywność mięśniowa, znieruchomienie
  • Skurcze mięśniowe
  • Śpiączka

Powyższe objawy wskazują głównie na wpływ metokarbamolu na ośrodkowy układ nerwowy i układ mięśniowy.8

W badaniach toksyczności przewlekłej na zwierzętach, działania toksyczne metokarbamolu obserwowano jedynie przy narażeniu znacznie przekraczającym maksymalną ekspozycję u człowieka. Sugeruje to niewielkie znaczenie tych obserwacji dla praktyki klinicznej i korzystny profil bezpieczeństwa metokarbamolu w dawkach terapeutycznych.9

Metokarbamol – dane dotyczące genotoksyczności, karcynogenności i toksycznego wpływu na reprodukcję

Należy podkreślić, że dostępne dane przedkliniczne dotyczące metokarbamolu są ograniczone. Według dostępnych informacji:

  • Nie przeprowadzono badań oceniających toksyczny wpływ metokarbamolu na reprodukcję zwierząt
  • Brak długoterminowych badań oceniających potencjał mutagenny metokarbamolu
  • Nie przeprowadzono długoterminowych badań oceniających działanie karcynogenne metokarbamolu

Powyższe ograniczenia w danych przedklinicznych należy uwzględnić przy ocenie pełnego profilu bezpieczeństwa metokarbamolu.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl