Wpływ leku DicloDuo gel (10 mg/g) na płodność, ciążę i laktację

Diklofenak sodowy stosowany miejscowo w postaci żelu wymaga szczególnej uwagi w przypadku kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Mimo że ogólnoustrojowe stężenie diklofenaku po aplikacji miejscowej jest niższe niż po podaniu doustnym, należy wziąć pod uwagę potencjalne zagrożenia wynikające z mechanizmu działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) i ich wpływu na układ rozrodczy ¹.

Stosowanie w okresie ciąży

Zahamowanie syntezy prostaglandyn przez diklofenak może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Stosowanie diklofenaku w okresie ciąży powinno opierać się na dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka ².

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronień oraz wad rozwojowych u płodów matek przyjmujących inhibitory syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Szczególnie istotne jest ryzyko wad sercowo-naczyniowych, które wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%. Ryzyko to prawdopodobnie zwiększa się wraz z dawką leku i czasem trwania terapii ³.

Wyniki badań na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększonej liczby poronień przed i po implantacji zarodka oraz wzrostu śmiertelności zarodków i płodów. Dodatkowo, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy obserwowano zwiększone występowanie różnych wad rozwojowych, w tym sercowo-naczyniowych ⁴.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży diklofenak nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli diklofenak jest stosowany przez kobiety planujące ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres ⁵.

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie diklofenaku w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane, ponieważ inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować poważne powikłania zarówno u płodu, jak i u matki ⁶.

Potencjalne zagrożenia dla płodu w trzecim trymestrze ciąży obejmują:

• Działanie toksyczne na układ krążenia i oddechowy – spowodowane przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym ⁷
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do niewydolności nerek z małowodziem ⁸

Dla matki i noworodka pod koniec ciąży zagrożenia obejmują:

• Wydłużenie czasu krwawienia – poprzez hamowanie agregacji płytek krwi, co może wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek ⁹
• Zahamowanie skurczów macicy – co może skutkować opóźnionym lub przedłużonym porodem ¹⁰

Karmienie piersią

Diklofenak, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, przenika do mleka matki, jednak w niewielkich ilościach. Po zastosowaniu dawek terapeutycznych żelu Viklaren (DicloDuo gel 10 mg/g) nie przewiduje się istotnego wpływu na karmione piersią dziecko ¹¹.

Ze względu na brak wystarczających kontrolowanych badań dotyczących stosowania diklofenaku miejscowo u kobiet karmiących piersią, decyzja o użyciu produktu w okresie laktacji powinna być podejmowana zawsze po konsultacji z lekarzem, który oceni potencjalne korzyści dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla dziecka ¹².

Jeżeli stosowanie diklofenaku w okresie karmienia piersią jest uzasadnione klinicznie, należy przestrzegać następujących zasad:

• Nie stosować produktu na piersi karmiących kobiet
• Unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry
• Nie stosować długotrwale ¹³

Zalecenia dla lekarzy przepisujących lek DicloDuo gel kobietom w wieku rozrodczym

Lekarz przepisujący diklofenak w postaci żelu powinien poinformować pacjentkę o następujących kwestiach:

1. Pacjentki planujące ciążę powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem leku
2. W przypadku pacjentek w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, lek powinien być stosowany tylko jeśli potencjalne korzyści przewyższają ryzyko, po dokładnej analizie indywidualnej sytuacji klinicznej
3. Stosowanie diklofenaku jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży
4. Kobiety karmiące piersią mogą stosować lek wyłącznie po konsultacji z lekarzem, z zachowaniem szczególnych środków ostrożności
5. Pacjentki powinny natychmiast poinformować lekarza, jeśli zajdą w ciążę podczas stosowania leku