Interakcje leku
Citaxin 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cytalopram, aktywny składnik preparatu Citaxin, może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi zarówno na poziomie farmakodynamicznym, jak i farmakokinetycznym. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i zapobiegania potencjalnie niebezpiecznym powikłaniom.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Zespół serotoninowy jest jednym z najpoważniejszych powikłań, udokumentowanym w przypadkach jednoczesnego stosowania cytalopramu z moklobemidem i buspironem. Zespół ten objawia się niepokojem, drżeniem, hipertermią, tachykardią, zaburzeniami świadomości i może zagrażać życiu pacjenta.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Istnieją kombinacje leków, których jednoczesne stosowanie z cytalopramem jest całkowicie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko poważnych działań niepożądanych:

• Inhibitory MAO (nieselektywne i selektywne IMAO-A, w tym moklobemid) – zwiększają ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.³
• Leki wydłużające odstęp QT – nie można wykluczyć efektu addytywnego cytalopramu z tymi lekami, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.⁴

Do leków wydłużających odstęp QT, których jednoczesne stosowanie z cytalopramem jest przeciwwskazane, należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III⁵
• Leki przeciwpsychotyczne, np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol⁶
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne⁷
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna w postaci dożylnej, pentamidyna, leki przeciw malarii, szczególnie halofantryna)⁸
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)⁹

Szczególne przypadki interakcji

Pimozyd: Równoczesne podawanie cytalopramu i pimozydu jest przeciwwskazane ze względu na udokumentowane interakcje. Badania wykazały, że nawet pojedyncza dawka 2 mg pimozydu u pacjentów leczonych cytalopramem w dawce 40 mg na dobę powodowała zwiększenie stężenia pimozydu (AUC oraz Cmax) oraz wydłużenie odstępu QTc średnio o około 10 ms.¹⁰

Terapia skojarzona wymagająca ostrożności

W przypadku poniższych leków, jednoczesne stosowanie z cytalopramem jest możliwe, ale wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta:

• Selegilina (selektywny inhibitor MAO-B) – badania nie wykazały klinicznie istotnych interakcji przy dawce 10 mg na dobę, ale zaleca się ostrożność.¹¹
• Lit – chociaż badania kliniczne nie wykazały interakcji farmakodynamicznych, istnieją doniesienia o nasileniu działania przy jednoczesnym stosowaniu leków z grupy SSRI z litem.¹²
• Tryptofan – może nasilać działanie serotoninergiczne cytalopramu, co wymaga ostrożności.¹³
• Leki będące agonistami receptorów serotoninowych (np. tramadol, sumatryptan) – mogą prowadzić do nasilenia działania związanego z przekaźnictwem 5-HT.¹⁴
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – może powodować dynamiczne interakcje z lekami z grupy SSRI, prowadzące do nasilenia działań niepożądanych.¹⁵
• Leki wpływające na krzepnięcie krwi – podczas równoczesnego stosowania z cytalopramem doustnych leków przeciwzakrzepowych, leków wpływających na czynność płytek krwi (np. atypowych leków przeciwpsychotycznych, pochodnych fenotiazyny, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, kwasu acetylosalicylowego, NLPZ, tyklopidyny, dipirydamolu) zwiększa się ryzyko krwawień.¹⁶
• Terapia elektrowstrząsowa – brak badań klinicznych określających ryzyko lub korzyści związane z jednoczesnym stosowaniem terapii elektrowstrząsowej i cytalopramu.¹⁷

Interakcje leku z alkoholem

Chociaż badania kliniczne nie wykazały niepożądanych interakcji farmakodynamicznych cytalopramu z alkoholem, nie zaleca się spożywania alkoholu w czasie stosowania leków z grupy SSRI, w tym cytalopramu. Jednoczesne spożywanie alkoholu może potencjalnie nasilać działanie uspokajające leku, pogarszać zdolność koncentracji i refleksu, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka wypadków.¹⁸

Dodatkowo alkohol może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego jak senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji ruchowej. Może również wpływać negatywnie na skuteczność leczenia depresji i zaburzeń lękowych, co jest podstawowym wskazaniem do stosowania cytalopramu.

Interakcje farmakokinetyczne

Biotransformacja cytalopramu odbywa się za pośrednictwem kilku izoenzymów cytochromu P-450: CYP2C19 (ok. 38%), CYP3A4 (ok. 31%) i CYP2D6 (ok. 31%). Fakt, że cytalopram jest metabolizowany przez więcej niż jeden izoenzym CYP sprawia, że ryzyko interakcji farmakokinetycznych jest stosunkowo niskie.¹⁹

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne cytalopramu

• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) – nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne cytalopramu.²⁰
• Lit – nie wykazano interakcji farmakokinetycznych.²¹
• Cymetydyna (silny inhibitor CYP2D6, 3A4 oraz 1A2) – powoduje umiarkowane zwiększenie średniego stężenia cytalopramu w stanie stacjonarnym.²²
• Inhibitory CYP2C19 (omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) – mogą powodować zwiększenie stężenia cytalopramu w osoczu. Badania z omeprazolem (30 mg raz na dobę) wykazały umiarkowane (o około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu (aktywnego enancjomeru cytalopramu) w osoczu.²³

W przypadku jednoczesnego stosowania cytalopramu z inhibitorami CYP2C19 lub cymetydyną może być konieczne zmniejszenie dawki cytalopramu na podstawie monitorowania działań niepożądanych.²⁴

Wpływ cytalopramu na inne leki

• Metoprolol (substrat CYP2D6) – przy jednoczesnym stosowaniu z cytalopramem wykazano dwukrotne zwiększenie stężenia metoprololu, ale bez statystycznie istotnego wpływu na ciśnienie krwi i częstość akcji serca u zdrowych ochotników.²⁵

Cytalopram i demetylocytalopram są słabymi inhibitorami izoenzymów cytochromu P450, co odróżnia je od innych leków z grupy SSRI:

• Praktycznie nie hamują CYP2C9, CYP2E1 i CYP3A4²⁶
• Są jedynie słabymi inhibitorami CYP1A2, CYP2C19 i CYP2D6²⁷

Nie obserwowano klinicznie istotnych zmian właściwości farmakokinetycznych przy jednoczesnym stosowaniu cytalopramu z substratami różnych izoenzymów CYP:²⁸

• CYP1A2 (klozapina, teofilina)
• CYP2C9 (warfaryna)
• CYP2C19 (imipramina, mefenytoina)
• CYP2D6 (sparteina, imipramina, amitryptylina, rysperydon)
• CYP3A4 (warfaryna, karbamazepina, triazolam)

Cytalopram nie powoduje również zmian we właściwościach farmakokinetycznych digoksyny, co wskazuje, że nie indukuje ani nie hamuje glikoproteiny P.²⁹

Tabela interakcji cytalopramu