Działania niepożądane
Cefuroxime TZF 750 mg

Cefuroxime TZF, cefalosporyna II generacji, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania to neutropenia, eozynofilia oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, bez dowodów na hepatotoksyczność. Częstość występowania działań niepożądanych opiera się na danych z badań klinicznych oraz monitoringu po wprowadzeniu leku do obrotu, przy czym rzadkie zdarzenia (<1/10 000) mogą być niedoszacowane. Wśród działań niepożądanych wymienia się także reakcje w miejscu podania, zaburzenia hematologiczne (np. dodatni odczyn Coombs'a, rzadko niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (w tym anafilaksję i DRESS), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego), skórne (od wysypki po zespół Stevensa-Johnsona) oraz nefrologiczne (np. śródmiąższowe zapalenie nerek, wzrost kreatyniny i azotu mocznikowego). Monitorowanie funkcji nerek jest szczególnie istotne u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek.

Działania niepożądane leku Cefuroxime TZF

Cefuroxime TZF (cefuroksym sodowy) jako antybiotyk z grupy cefalosporyn drugiej generacji charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa. Podczas stosowania leku mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu i częstotliwości. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta.1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Kategorie częstości przypisane działaniom niepożądanym cefuroksymu sodowego należy traktować jako przybliżone, ponieważ dla większości z nich brakuje odpowiednich danych umożliwiających precyzyjne wyliczenie częstości występowania. Warto zaznaczyć, że częstość działań niepożądanych może różnić się w zależności od wskazania do stosowania.2

Do ustalenia częstości występowania działań niepożądanych wykorzystano dane z badań klinicznych (dla działań występujących od bardzo często do rzadko) oraz dane uzyskane w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu produktu do obrotu (dla działań występujących rzadziej niż 1/10 000). W tym drugim przypadku częstość odzwierciedla raczej częstość zgłaszania niż rzeczywistą częstość występowania.3

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas stosowania cefuroksymu sodowego należą: neutropenia, eozynofilia, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych lub zwiększenie stężenia bilirubiny. Te ostatnie występują szczególnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby, jednak nie ma dowodów na szkodliwe działanie leku na wątrobę. Obserwuje się również reakcje w miejscu wstrzyknięcia.4

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Częstość występowania Układ/narząd Działanie niepożądane Dodatkowe informacje
Często Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadmierny wzrost Candida
Nadmierny wzrost Clostridioides difficile
Może prowadzić do zakażeń wtórnych, zwłaszcza u pacjentów z osłabioną odpornością
Niezbyt często Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi
Eozynofilia Zwiększenie liczby eozynofili we krwi
Zmniejszone stężenie hemoglobiny
Leukopenia
Dodatni odczyn Coombs’a
Małopłytkowość
Niedokrwistość hemolityczna
Cefalosporyny mogą przylegać do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagować z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi, powodując dodatni odczyn Coombs’a i rzadko niedokrwistość hemolityczną
Nieznana Zaburzenia układu immunologicznego Gorączka polekowa
Anafilaksja
Zespół Kounisa
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się w różny sposób, od łagodnej gorączki po zagrażającą życiu anafilaksję
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego może być poważnym powikłaniem antybiotykoterapii
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny
Zwykle nie wymagają przerwania leczenia, ustępują po zakończeniu terapii
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka skórna
Pokrzywka
Świąd
Rumień wielopostaciowy
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
Zespół Stevensa-Johnsona
Obrzęk naczynioruchowy
Od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie, zagrażające życiu zespoły dermatologiczne
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Śródmiąższowe zapalenie nerek
Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi
Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego krwi
Zmniejszenie klirensu kreatyniny
Należy monitorować funkcję nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą wcześniej niewydolnością nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból i zakrzepowe zapalenie żył Ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego jest bardziej prawdopodobny po podaniu wyższych dawek, rzadko prowadzi do przerwania leczenia

Opis wybranych działań niepożądanych

Wpływ na układ krwiotwórczy

Cefalosporyny jako grupa leków wykazują skłonność do przylegania do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagowania z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Może to prowadzić do wystąpienia dodatniego odczynu Coombs’a, który potencjalnie zaburza próbę krzyżową krwi, a bardzo rzadko powoduje niedokrwistość hemolityczną.5

Zaburzenia funkcji wątroby

Podczas leczenia cefuroksymem sodowym obserwowano przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny. Te zmiany parametrów laboratoryjnych mają zwykle charakter przejściowy i ustępują po zakończeniu terapii.6

Reakcje w miejscu podania

Ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego występuje częściej po podaniu wyższych dawek leku. Istotne jest jednak, że rzadko stanowi to powód do przerwania leczenia.7

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa cefuroksymu sodowego w populacji pediatrycznej jest analogiczny do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u pacjentów dorosłych. Nie odnotowano specyficznych działań niepożądanych charakterystycznych wyłącznie dla dzieci i młodzieży.8

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Cefuroxime TZF do obrotu, istotne znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Takie postępowanie umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku.9

Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.10

Znaczenie kliniczne monitorowania działań niepożądanych

Systematyczne monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na wczesne wykrywanie potencjalnych sygnałów bezpieczeństwa, identyfikację czynników ryzyka oraz wdrażanie odpowiednich środków minimalizacji ryzyka. Jest to szczególnie istotne w przypadku antybiotyków z grupy cefalosporyn, które są szeroko stosowane w praktyce klinicznej.

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z wywiadem alergicznym, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz osoby w podeszłym wieku, u których ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być zwiększone.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl