Działania niepożądane
Cefepime AptaPharma 1 g
Cefepime AptaPharma, dostępny w dawkach 1 g i 2 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje immunologiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), poważne reakcje skórne (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia neurologiczne (encefalopatia, drgawki, śpiączka) oraz ciężkie zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna, agranulocytoza) i nefropatie toksyczne. Neurotoksyczność cefepimu, manifestująca się encefalopatią, drgawkami i zaburzeniami świadomości, jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z niewydolnością nerek i osób w podeszłym wieku, a objawy ustępują po przerwaniu terapii lub hemodializie. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej ze względu na ograniczone dane.
Działania niepożądane leku Cefepime AptaPharma
Cefepime AptaPharma (1 g lub 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji) zawierający cefepim w postaci cefepimu dichlorowodorku jednowodnego, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa. Monitorowanie działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej oceny stosunku korzyści do ryzyka podczas terapii tym antybiotykiem beta-laktamowym.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane cefepimu zostały szczegółowo sklasyfikowane według układów i narządów (zgodnie z terminologią MedDRA) oraz częstości występowania. Zastosowano następujące kategorie częstości:2
- Bardzo często: ≥1/10 pacjentów
- Często: ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: <1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Niebezpieczne działania niepożądane
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane leku Cefepime AptaPharma obejmują reakcje o potencjalnie poważnych konsekwencjach klinicznych, do których należą:3
- Ciężkie reakcje immunologiczne: reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny
- Ciężkie reakcje skórne: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy
- Zaburzenia neurologiczne: encefalopatia, drgawki, zaburzenia świadomości, padaczka, śpiączka
- Ciężkie zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza
- Zaburzenia nerek: niewydolność nerek, toksyczna nefropatia
Szczególną uwagę należy zwrócić na neurotoksyczność związaną ze stosowaniem cefepimu. Przyjmowanie antybiotyków beta-laktamowych wiąże się z ryzykiem wystąpienia encefalopatii (splątanie, zaburzenia świadomości, padaczka lub nieprawidłowe ruchy), zwłaszcza w przypadku przedawkowania i/lub zaburzeń czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Objawy neurotoksyczności ustępują po przerwaniu leczenia i/lub po hemodializie, choć odnotowano kilka przypadków śmiertelnych.4
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Kandydoza jamy ustnej | Niezbyt często | Wtórne zakażenie grzybicze, manifestujące się białymi nalotami w jamie ustnej |
| Kandydoza | Rzadko | Zakażenie grzybicze mogące występować w różnych lokalizacjach | |
| Infekcje pochwy | Bardzo rzadko | Wtórne zakażenia dróg rodnych, często wywoływane przez grzyby z rodzaju Candida | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Często | Zmniejszenie liczby erytrocytów lub stężenia hemoglobiny, objawiające się bladością, zmęczeniem |
| Eozynofilia | Często | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi, często związane z reakcjami alergicznymi | |
| Małopłytkowość | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby płytek krwi, mogące prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień | |
| Leukopenia, neutropenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby leukocytów/neutrofilów, zwiększające ryzyko infekcji | |
| Niedokrwistość aplastyczna* | Częstość nieznana | Ciężkie zaburzenie hematologiczne z upośledzeniem funkcji szpiku kostnego | |
| Niedokrwistość hemolityczna*, agranulocytoza | Częstość nieznana | Rozpad erytrocytów, całkowity brak granulocytów obojętnochłonnych | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna | Rzadko | Ciężka reakcja alergiczna mogąca zagrażać życiu |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Obrzęk tkanek miękkich (najczęściej twarzy, warg, języka, krtani) | |
| Wstrząs anafilaktyczny | Bardzo rzadko | Nasilona reakcja anafilaktyczna, z hipotonią, zapaścią krążeniową | |
| Zaburzenia psychiczne | Omamy** | Częstość nieznana | Zaburzenia percepcji, doświadczanie bodźców bez ich rzeczywistego występowania |
| Dezorientacja** | Częstość nieznana | Zaburzenia orientacji w czasie, miejscu i co do własnej osoby | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | Dyskomfort lub ból odczuwany w różnych częściach głowy |
| Parestezje | Rzadko | Nieprawidłowe odczucia czuciowe (mrowienie, drętwienie) | |
| Drgawki | Bardzo rzadko | Nadmierne, nagłe wyładowania neuronalne manifestujące się niekontrolowanymi ruchami | |
| Zaburzenia smaku | Bardzo rzadko | Zmiany w percepcji smaku | |
| Zawroty głowy | Bardzo rzadko | Subiektywne uczucie wirowania, braku równowagi | |
| Encefalopatia**, drgawki drgawkowe**, zaburzenia świadomości** | Częstość nieznana | Zaburzenia funkcji mózgu, objawiające się zmianami świadomości, zachowania | |
| Padaczka**, drgawki miokloniczne** | Częstość nieznana | Nawracające napady drgawkowe, krótkie, niekontrolowane skurcze mięśni | |
| Śpiączka** | Częstość nieznana | Głęboka utrata świadomości, brak reakcji na bodźce | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia iv., zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia iv. | Niezbyt często | Stan zapalny żył, potencjalnie z tworzeniem skrzepów, w miejscu podania leku |
| Niedociśnienie, rozszerzenie naczyń | Bardzo rzadko | Spadek ciśnienia tętniczego, rozszerzenie łożyska naczyniowego | |
| Krwotok* | Częstość nieznana | Krwawienie z różnych narządów i tkanek | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Rzadko | Subiektywne odczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce |
| Nudności | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z potrzebą wymiotowania | |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | |
| Zaparcia | Rzadko | Rzadkie, utrudnione wypróżnienia | |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Bardzo rzadko | Ciężkie zapalenie jelita z tworzeniem błon rzekomych, często wywołane przez C. difficile | |
| Zapalenie jelita grubego | Bardzo rzadko | Stan zapalny błony śluzowej okrężnicy | |
| Ból brzucha, owrzodzenie jamy ustnej | Bardzo rzadko | Dyskomfort w jamie brzusznej, bolesne ubytki błony śluzowej jamy ustnej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często | Zmiany skórne w postaci plamek, grudek lub innych wykwitów |
| Rumień | Niezbyt często | Zaczerwienienie skóry związane z rozszerzeniem naczyń krwionośnych | |
| Pokrzywka | Niezbyt często | Swędzące, uniesione bąble na skórze | |
| Świąd | Niezbyt często | Nieprzyjemne odczucie prowokujące do drapania | |
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka* | Częstość nieznana | Zagrażająca życiu reakcja skórna z martwicą i złuszczaniem się naskórka | |
| Zespół Stevensa-Johnsona*, rumień wielopostaciowy* | Częstość nieznana | Ciężkie reakcje skórne z tworzeniem pęcherzy i owrzodzeń | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek | Rzadko | Upośledzenie funkcji nerek z retencją produktów przemiany materii |
| Toksyczna nefropatia* | Częstość nieznana | Uszkodzenie nerek wywołane działaniem toksyn | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Świąd narządów płciowych | Rzadko | Nieprzyjemne odczucie swędzenia w okolicy narządów płciowych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcja w miejscu infuzji | Często | Różnorodne reakcje (zaczerwienienie, ból) w miejscu podania leku |
| Zapalenie w miejscu wstrzyknięcia | Niezbyt często | Stan zapalny tkanek w miejscu podania leku | |
| Ból i stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia im. lub iv. | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe i zapalenie w miejscu podania domięśniowego lub dożylnego | |
| Gorączka | Niezbyt często | Podwyższona temperatura ciała | |
| Drżenie | Rzadko | Mimowolne, rytmiczne, oscylacyjne ruchy części ciała | |
| Badania diagnostyczne | Pozytywny test Coombsa | Bardzo często | Dodatnia reakcja serologiczna wskazująca na obecność przeciwciał przeciwko krwinkom czerwonym |
| Zwiększenie aktywności fosfataz alkalicznych | Często | Podwyższony poziom enzymów związanych głównie z wątrobą i kośćmi | |
| Zwiększenie aktywności AlAT, AspAT | Często | Podwyższony poziom enzymów wątrobowych, wskazujący na potencjalne uszkodzenie hepatocytów | |
| Bilirubinemia | Często | Podwyższone stężenie bilirubiny we krwi | |
| Wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji | Często | Zaburzenia parametrów krzepnięcia krwi | |
| Przejściowe zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie stężenia kreatyniny | Niezbyt często | Podwyższone parametry nerkowe wskazujące na potencjalne zaburzenia funkcji nerek | |
| Zmniejszenie fosforemii | Bardzo rzadko | Obniżone stężenie fosforanów we krwi | |
| Fałszywie dodatnia glikozuria* | Częstość nieznana | Nieprawidłowy wynik badania wskazujący na obecność glukozy w moczu |
* Działania niepożądane ogólnie uznane za przypisywane innym związkom tej klasy
** Związane z potencjalną neurotoksycznością antybiotyków beta-laktamowych
Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
Istotne jest ścisłe monitorowanie pacjentów podczas terapii cefepiemem, szczególnie w grupach podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku czy pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych jest kluczowym elementem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii.5
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa) lub elektronicznie przez stronę: https://smz.ezdrowie.gov.pl.6
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania