Przeciwwskazania stosowania leku Calsiosol. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Calsiosol (95,5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań / do infuzji) zawierający wapń w postaci glukonianu wapnia jest przeciwwskazany w wielu sytuacjach klinicznych. Prawidłowa identyfikacja przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii u pacjentów wymagających suplementacji wapnia drogą pozajelitową.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Calsiosol jest nadwrażliwość pacjenta na substancję czynną (glukonian wapnia) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy pamiętać, że lek zawiera również wapnia cukrzan (3 mg/ml) jako substancję pomocniczą o znanym działaniu.²

Zaburzenia gospodarki wapniowej

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z hiperkalcemią (podwyższone stężenie wapnia we krwi) oraz hiperkalciurią (zwiększone wydalanie wapnia z moczem). Stany te mogą być związane z różnymi jednostkami chorobowymi, takimi jak:

• Nadczynność przytarczyc – gdzie dochodzi do nadmiernego wytwarzania parathormonu, co prowadzi do zwiększonego uwalniania wapnia z kości
• Przedawkowanie witaminy D – powodujące zwiększone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego
• Choroby nowotworowe – szczególnie szpiczak mnogi i przerzuty nowotworowe do kości, które mogą prowadzić do osteolitycznego uwalniania wapnia

³

Ciężka choroba nerek

Pacjenci z ciężką chorobą nerek nie powinni otrzymywać glukonianu wapnia. W warunkach niewydolności nerek upośledzone jest wydalanie wapnia, co może prowadzić do jego kumulacji w organizmie i wystąpienia hiperkalcemii z jej potencjalnie groźnymi powikłaniami.⁴

Unieruchomienie pacjenta

Lek Calsiosol jest przeciwwskazany u pacjentów, u których występuje utrata wapnia związana z unieruchomieniem. W przypadku długotrwałego unieruchomienia dochodzi do resorpcji wapnia z kości i jego uwalniania do krwioobiegu, co może prowadzić do hiperkalcemii.⁵

Jednoczesne stosowanie z glikozydami nasercowymi

Dożylne podawanie preparatów zawierających wapń jest ściśle przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących digoksynę lub inne glikozydy nasercowe. Jony wapnia nasilają działanie digoksyny na serce, co może prowadzić do niebezpiecznego zatrucia digoksyną i poważnych zaburzeń rytmu serca, potencjalnie zagrażających życiu pacjenta.⁶

Galaktozemii

Mimo braku jednoznacznych dowodów na proces metaboliczny prowadzący do galaktozy, wskazane jest, aby nie podawać glukonianu wapnia pacjentom z galaktozemią. Jest to genetycznie uwarunkowane zaburzenie przemiany galaktozy, które może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych przy spożyciu produktów zawierających galaktozę.⁷

Podwyższone stężenie wapnia w surowicy

Dożylne podawanie wapnia jest przeciwwskazane, gdy stężenia wapnia w surowicy przekraczają wartości prawidłowe, które wynoszą 4,5-5,5 mEq/l lub 2,25-2,75 mmol/l. Podanie preparatu wapnia w takiej sytuacji może prowadzić do nasilenia hiperkalcemii i jej powikłań.⁸

Przeciwwskazania dotyczące drogi podania

Należy bezwzględnie unikać podawania glukonianu wapnia drogą domięśniową lub podskórną. Podanie leku tymi drogami może skutkować poważnymi miejscowymi powikłaniami, takimi jak martwica tkanek lub ich złuszczenie w miejscu podania. Lek Calsiosol powinien być stosowany wyłącznie zgodnie z zaleceniami – jako roztwór do wstrzykiwań dożylnych lub do infuzji dożylnych.⁹

Szczególna uwaga na skład leku

Przy kwalifikacji pacjentów do terapii należy pamiętać, że Calsiosol zawiera wapń w postaci glukonianu wapnia w ilości 95,5 mg/ml (co odpowiada 0,21 mmol jonów wapnia w 1 ml) oraz wapnia cukrzan jako substancję pomocniczą (3 mg/ml, co odpowiada 0,01 mmol jonów wapnia). Całkowita zawartość wapnia w preparacie wynosi 0,22 mmol/ml, co daje 1,1 mmol w ampułce 5 ml i 2,2 mmol w ampułce 10 ml.¹⁰