Właściwości farmakokinetyczne
Bendamustine Glenmark 2,5 mg/ml

Bendamustyna chlorowodorek, podawana dożylnie w dawce 120 mg/m² (w 30-minutowym wlewie), charakteryzuje się szybkim okresem półtrwania eliminacyjnego wynoszącym 28,2 minuty oraz centralną objętością dystrybucji około 19,3 l, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję głównie w przestrzeni pozakomórkowej. Lek wykazuje wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych oraz stanu hipoalbuminemii. Metabolizm bendamustyny odbywa się głównie przez hydrolizę oraz wątrobowy szlak z udziałem CYP1A2, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów, a także przez sprzęganie z glutationem. W badaniach in vitro bendamustyna nie wykazuje istotnego hamowania głównych izoenzymów CYP, co sugeruje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych na poziomie metabolizmu.

Właściwości farmakokinetyczne bendamustyny

Bendamustyna chlorowodorek, dostępna jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji o stężeniu 2,5 mg/ml, wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który należy uwzględnić podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące procesów dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tego leku z organizmu pacjenta.1

Dystrybucja leku w organizmie

Bendamustyna po podaniu dożylnym charakteryzuje się szybką dystrybucją w organizmie. Po 30-minutowym wlewie dożylnym dawki 120 mg/m² powierzchni ciała, okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2β) wynosi zaledwie 28,2 minuty, co wskazuje na szybkie usuwanie substancji z krwiobiegu.2

Centralna objętość dystrybucji bendamustyny po 30-minutowym wlewie dożylnym wynosi 19,3 l. W stanie stacjonarnym po podaniu wstrzyknięcia dożylnego w bolusie, objętość dystrybucji waha się w zakresie 15,8–20,5 l. Te wartości wskazują na stosunkowo niewielki obszar dystrybucji leku, głównie w przestrzeni pozakomórkowej.3

Istotną właściwością bendamustyny jest jej wysoki stopień wiązania z białkami osocza – ponad 95% substancji wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminami. Ma to znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji z innymi lekami o wysokim stopniu wiązania z białkami oraz w przypadku hipoalbuminemii.4

Biotransformacja bendamustyny

Bendamustyna podlega złożonym procesom metabolicznym w organizmie. Główną drogą metabolizmu jest hydroliza, prowadząca do powstania monohydroksy- i dihydroksybendamustyny. Te metabolity powstają na drodze nieenzymatycznej i są pierwszymi produktami biotransformacji leku.5

Równolegle zachodzi metabolizm wątrobowy z udziałem izoenzymu 1A2 cytochromu P450 (CYP), w wyniku którego powstają N-demetylobendamustyna i gamma-hydroksybendamustyna. Jest to ważne z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych z induktorami lub inhibitorami CYP1A2.6

Innym istotnym szlakiem metabolicznym bendamustyny jest sprzęganie z glutationem, co prowadzi do powstania koniugatów ułatwiających eliminację leku z organizmu.7

W badaniach in vitro wykazano, że bendamustyna nie hamuje aktywności głównych izoenzymów cytochromu P450, takich jak CYP 1A4, CYP 2C9/10, CYP 2D6, CYP 2E1 lub CYP 3A4. Oznacza to, że ryzyko interakcji lekowych na poziomie hamowania metabolizmu innych leków przez bendamustynę jest niskie.8

Eliminacja i klirens

Bendamustyna charakteryzuje się wysokim klirensem całkowitym. Po 30-minutowym wlewie dożylnym w dawce 120 mg/m² powierzchni ciała, średni całkowity klirens wynosi 639,4 ml/minutę, co świadczy o szybkim usuwaniu leku z organizmu.9

W procesie eliminacji bendamustyny uczestniczą nerki i wątroba. W ciągu 24 godzin od podania, około 20% podanej dawki jest wydalane z moczem. Metabolity wydalone z moczem można uszeregować pod względem ilościowym następująco: bendamustyna > dihydroksybendmaustyna > metabolit po utleniania > N-demetylobendamustyna.”>10

  • monohydroksybendamustyna (największa ilość)
  • bendamustyna (w formie niezmienionej)
  • dihydroksybendamustyna
  • metabolity powstałe w wyniku utleniania
  • N-demetylobendamustyna (najmniejsza ilość)

Droga żółciowa stanowi ważny szlak eliminacji metabolitów bendamustyny, szczególnie tych o charakterze polarnym. Wydalanie przez wątrobę i z żółcią jest komplementarne do wydalania nerkowego i stanowi istotny mechanizm oczyszczania organizmu z leku i jego metabolitów.11

Wpływ czynności wątroby na farmakokinetykę

U pacjentów z łagodną niewydolnością wątroby, definiowaną jako stężenie bilirubiny w surowicy poniżej 1,2 mg/dl, oraz u pacjentów z 30-70% zajęciem wątroby przez proces nowotworowy, nie obserwuje się istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych bendamustyny. Cmax, tmax, AUC, t1/2β, objętość dystrybucji i klirens pozostają na poziomie porównywalnym do wartości u pacjentów z prawidłową czynnością wątroby.<sup data-drug="Bendamustine Glenmark" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów z 30-70% zajęciem wątroby przez proces nowotworowy i z łagodną niewydolnością wątroby (stężenie bilirubiny w surowicy 12

Istotna jest jednak zależność między stężeniem bilirubiny w surowicy a farmakokinetyką bendamustyny. Wykazano odwrotną zależność między stężeniem bilirubiny a AUC oraz całkowitym klirensem bendamustyny. Oznacza to, że przy wyższych stężeniach bilirubiny, AUC bendamustyny rośnie, a jej klirens maleje, co może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na lek.13

Wpływ czynności nerek na farmakokinetykę

Farmakokinetyka bendamustyny nie ulega istotnym zmianom u pacjentów z niewydolnością nerek, o ile klirens kreatyniny przekracza 10 ml/min. U tych pacjentów, włączając osoby poddawane dializoterapii, parametry takie jak Cmax, tmax, AUC, t1/2β, objętość dystrybucji i klirens nie różnią się znacząco od wartości obserwowanych u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. 10 ml/min, w tym u pacjentów dializowanych, nie stwierdzono znaczących różnic parametrów Cmax, tmax, AUC, t1/2β, objętości dystrybucji i klirensu w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością wątroby i nerek.”>14

Jest to istotna informacja kliniczna, sugerująca brak konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u pacjentów dializowanych, o ile klirens kreatyniny przekracza 10 ml/min.

Farmakokinetyka u osób w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne bendamustyny przeprowadzono z udziałem pacjentów w szerokim zakresie wiekowym, włączając osoby do 84 roku życia. Wyniki tych badań wskazują, że podeszły wiek nie wpływa na farmakokinetykę bendamustyny.15

Oznacza to, że u osób starszych nie jest konieczna rutynowa modyfikacja dawkowania bendamustyny wyłącznie ze względu na wiek. Dawkowanie powinno być jednak dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem ogólnego stanu zdrowia pacjenta, współistniejących chorób i jednocześnie przyjmowanych leków.

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Okres półtrwania (t1/2β) 28,2 min Po 30 min wlewie dożylnym dawki 120 mg/m²
Centralna objętość dystrybucji 19,3 l Po 30 min wlewie dożylnym
Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym 15,8-20,5 l Po podaniu dożylnym w bolusie
Wiązanie z białkami osocza >95% Głównie z albuminami
Całkowity klirens 639,4 ml/min Po 30 min wlewie dożylnym dawki 120 mg/m²
Wydalanie z moczem około 20% dawki W ciągu 24 godzin
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl