Właściwości farmakokinetyczne finasterydu

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych finasterydu, substancji czynnej leku Androster w dawce 5 mg, ze szczególnym uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji w organizmie człowieka.¹

Wchłanianie

Biodostępność finasterydu po podaniu doustnym wynosi około 80%, co świadczy o dobrym wchłanianiu substancji czynnej z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, bo już po około 2 godzinach od momentu przyjęcia preparatu. Cały proces wchłaniania finasterydu ulega zakończeniu w ciągu 6-8 godzin od podania.²

Dystrybucja

Finasteryd charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – około 93% substancji czynnej występuje w formie związanej. Parametry farmakokinetyczne dystrybucji finasterydu przedstawiają się następująco:

• Klirens: średnio 165 ml/min (zakres: 70-279 ml/min)
• Objętość dystrybucji: średnio 76 l (zakres: 44-96 l)

Przy podawaniu wielokrotnym obserwuje się zjawisko kumulacji finasterydu, jednak dotyczy to jedynie niewielkich ilości substancji czynnej. Po zastosowaniu schematu dawkowania 5 mg na dobę, najniższe stężenie finasterydu w stanie stacjonarnym (Cmin) wynosi 8-10 ng/ml i utrzymuje się na stałym poziomie w miarę upływu czasu.³

Finasteryd wykazuje zdolność przenikania przez barierę krew-mózg. Ponadto, niewielkie ilości substancji czynnej zostały wykryte w płynie nasiennym pacjentów przyjmujących lek.⁴

Stężenie w płynie nasiennym

W przeprowadzonych badaniach klinicznych zaobserwowano obecność finasterydu w nasieniu pacjentów przyjmujących lek:

• W badaniu z udziałem zdrowych ochotników (n=69) otrzymujących finasteryd w dawce 5 mg/dobę przez 6-24 tygodni, stężenie finasterydu w nasieniu wahało się od wartości prawie niewykrywalnych (<0,1 ng/ml) do 10,54 ng/ml
• We wcześniejszym badaniu, z zastosowaniem mniej czułej metody analitycznej, stężenie finasterydu w nasieniu 16 mężczyzn przyjmujących finasteryd w dawce 5 mg/dobę oscylowało między wartościami prawie niewykrywalnymi (<1,0 ng/ml) a 21 ng/ml

Na podstawie średniej objętości ejakulatu wynoszącej 5 ml, oszacowano, że całkowita zawartość finasterydu w nasieniu jest 50-100 razy mniejsza niż dawka 5 μg, która nie wpływa na poziom krążącego dihydrotestosteronu (DHT) w organizmie.⁵

Metabolizm

Finasteryd podlega metabolizmowi wątrobowemu, jednak nie wywiera istotnego wpływu na układ enzymatyczny cytochromu P450. W procesie biotransformacji finasterydu zidentyfikowano dwa główne metabolity, które charakteryzują się niewielką aktywnością hamującą wobec enzymu 5-alfa-reduktazy.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania finasterydu w osoczu wynosi średnio 6 godzin, z zakresem od 4 do 12 godzin. U pacjentów w wieku powyżej 70 lat obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania do około 8 godzin (zakres: 6-15 godzin).⁷

Po podaniu finasterydu znakowanego radioizotopem określono drogi eliminacji leku z organizmu:

• Około 39% (zakres: 32-46%) podanej dawki wydala się z moczem w postaci metabolitów
• Około 57% (zakres: 51-64%) całkowitej dawki wydala się z kałem

W moczu praktycznie nie wykrywa się finasterydu w postaci niezmienionej, co potwierdza jego intensywny metabolizm wątrobowy.⁸

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

Niewydolność nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, których klirens kreatyniny mieści się w zakresie od 9 do 55 ml/min, profil eliminacji pojedynczej dawki finasterydu znakowanego izotopem ¹⁴C nie różni się od profilu obserwowanego u zdrowych ochotników. Również stopień wiązania finasterydu z białkami osocza pozostaje niezmieniony u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.⁹

U osób z niewydolnością nerek obserwuje się zmianę w proporcji dróg eliminacji metabolitów finasterydu – metabolity, które standardowo wydalane są przez nerki, w większym stopniu wydostają się z organizmu przez przewód pokarmowy. W efekcie wydalanie metabolitów z kałem wzrasta proporcjonalnie do spadku ilości metabolitów wydalanych z moczem.¹⁰

Ze względu na brak istotnych zmian w farmakokinetyce finasterydu u pacjentów z niewydolnością nerek, nie jest konieczne dostosowanie dawkowania u osób z tą patologią, o ile nie są one poddawane dializoterapii.¹¹