Przeciwwskazania stosowania leku Amikacin B. Braun

Amikacin B. Braun (2,5 mg/ml, 5 mg/ml lub 10 mg/ml roztwór do infuzji) jest antybiotykiem aminoglikozydowym, który należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności oraz przy uwzględnieniu bezwzględnych przeciwwskazań do jego stosowania. Poniżej przedstawiono sytuacje kliniczne, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie tego produktu leczniczego.¹

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania amikacyny

Amikacin B. Braun jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na amikacynę lub na jakikolwiek inny antybiotyk z grupy aminoglikozydów. Przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie.²

Nadwrażliwość krzyżowa w grupie aminoglikozydów

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono reakcje nadwrażliwości na jakikolwiek inny aminoglikozyd. U tej grupy chorych istnieje ryzyko nadwrażliwości krzyżowej w obrębie całej klasy antybiotyków aminoglikozydowych. Pacjent, który wcześniej doświadczył reakcji alergicznej na gentamycynę, tobramycynę, neomycynę, streptomycynę lub inny antybiotyk z tej grupy, może również wykazywać nadwrażliwość na amikacynę.³

Wcześniejsza toksyczność aminoglikozydów jako przeciwwskazanie

U pacjentów, którzy doświadczyli w przeszłości ciężkich działań toksycznych po zastosowaniu jakiegokolwiek aminoglikozydu, należy odradzić stosowanie amikacyny. Wcześniejsze poważne działania niepożądane ze strony nerek, słuchu lub układu nerwowego po zastosowaniu aminoglikozydów mogą stanowić przeciwwskazanie do zastosowania amikacyny, ze względu na podobny profil toksyczności wszystkich antybiotyków z tej grupy.⁴

Uwagi dotyczące składu preparatu

Należy pamiętać, że produkt Amikacin B. Braun zawiera znaczącą ilość sodu – 15 mmol (354 mg) na każde 100 ml roztworu, co może mieć znaczenie u pacjentów ze schorzeniami wymagającymi ograniczenia podaży sodu. Fakt ten powinien być brany pod uwagę szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, obrzękami i innymi stanami klinicznymi wymagającymi ścisłej kontroli gospodarki sodowej.⁵

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku Amikacin B. Braun

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie stosowania Amikacin B. Braun ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i/lub ograniczoną skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono główne scenariusze kliniczne, które powinny skłonić lekarza do rozważenia alternatywnych metod leczenia.

Skrajne grupy wiekowe

U noworodków, niemowląt oraz pacjentów geriatrycznych należy szczególnie ostrożnie rozważyć korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem amikacyny. W tych grupach wiekowych zwiększone jest ryzyko wystąpienia działań nefrotoksycznych i ototoksycznych ze względu na niedojrzałość lub osłabienie funkcji nerek oraz zwiększoną wrażliwość na uszkodzenia narządu słuchu.

Zaburzenia czynności nerek

Pacjentom z istniejącą niewydolnością nerek lub zaburzeniem funkcji nerek należy odradzić stosowanie amikacyny lub rozważyć istotną modyfikację dawkowania z regularnym monitorowaniem funkcji nerek. Aminoglikozydy wykazują działanie nefrotoksyczne, a podwyższony poziom leku we krwi u pacjentów z zaburzeniami nerek może prowadzić do dalszego pogorszenia ich funkcji.

Zaburzenia słuchu

U pacjentów z istniejącą głuchotą, niedosłuchem lub szumami usznymi należy rozważyć przeciwwskazanie do zastosowania amikacyny. Aminoglikozydy są potencjalnie ototoksyczne i mogą powodować nieodwracalne uszkodzenie komórek słuchowych w uchu wewnętrznym, prowadząc do utraty słuchu.

Istotne interakcje lekowe

Należy odradzić jednoczesne stosowanie amikacyny z innymi lekami o potencjale nefrotoksycznym lub ototoksycznym, takimi jak:

• Inne aminoglikozydy (np. gentamycyna, tobramycyna)
• Antybiotyki beta-laktamowe w dużych dawkach
• Leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna, takrolimus)
• Diuretyki pętlowe (np. furosemid)
• Cisplatyna i inne związki platyny
• Środki kontrastowe zawierające jod

Choroby nerwowo-mięśniowe

Pacjentom z chorobami nerwowo-mięśniowymi takimi jak miastenia gravis, choroba Parkinsona czy innym zaburzeniom przewodnictwa nerwowo-mięśniowego należy odradzić stosowanie amikacyny. Aminoglikozydy mogą nasilać objawy tych chorób poprzez blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

Ciąża i karmienie piersią

U kobiet w ciąży i karmiących piersią należy odradzić stosowanie amikacyny ze względu na potencjalne ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności u płodu oraz noworodka. Jeśli zastosowanie aminoglikozydu jest bezwzględnie konieczne, należy rozważyć korzyści dla matki względem potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Stany odwodnienia

U pacjentów odwodnionych lub z niedoborami elektrolitowymi należy odradzić stosowanie amikacyny do czasu wyrównania zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, ponieważ stany te mogą zwiększać ryzyko działań nefrotoksycznych aminoglikozydów.

Nadwrażliwość na siarczany

Ze względu na fakt, że preparat Amikacin B. Braun zawiera siarczan amikacyny (3,34 mg, 6,68 mg lub 13,35 mg na 1 ml roztworu w zależności od dawki), u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na siarczany należy odradzić stosowanie tego leku.⁶