Leki w grupie
„leki immunoprofilaktyczne”
Leki immunoprofilaktyczne to preparaty stosowane w celu zapobiegania chorobom zakaźnym poprzez indukcję swoistej odporności. Działają poprzez stymulowanie układu immunologicznego do wytworzenia pamięci immunologicznej i przeciwciał przeciwko określonym patogenom, bez wywoływania choroby. Dzięki temu organizm jest przygotowany na kontakt z prawdziwym czynnikiem chorobotwórczym.
Do głównych rodzajów leków immunoprofilaktycznych zaliczamy szczepionki oraz immunoglobuliny. Szczepionki zawierają antygeny patogenów (żywe atenuowane, inaktywowane, podjednostkowe lub toksoidowe), natomiast immunoglobuliny dostarczają gotowe przeciwciała zapewniające natychmiastową, bierną ochronę.
Wśród najważniejszych leków immunoprofilaktycznych znajdują się szczepionki przeciwko: grypie (Influvac, Vaxigrip Tetra), pneumokokom (Prevenar 13, Pneumovax 23), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (Engerix-B, Euvax B), odrze, śwince, różyczce (M-M-RVAXPRO, Priorix), HPV (Gardasil, Cervarix), meningokokom (Bexsero, Nimenrix), tężcowi (Clodivac), błonicy i krztuścowi (Boostrix, Adacel), polio (Imovax Polio) oraz COVID-19 (Comirnaty, Spikevax).
Immunoglobuliny stosowane w immunoprofilaktyce to m.in.: immunoglobulina anty-HBs (Hepatect CP), anty-D (WinRho SDF), przeciwtężcowa (Tetagam P), przeciw wirusowi wścieklizny (Imogam Rabies) oraz preparaty immunoglobulin ludzkich do stosowania ogólnego (Kiovig, Gammagard, Octagam).
Największymi zaletami stosowania leków immunoprofilaktycznych są: skuteczne zapobieganie chorobom zakaźnym, ograniczenie rozprzestrzeniania się patogenów w populacji (odporność zbiorowiskowa), zmniejszenie zachorowalności i śmiertelności związanej z chorobami zakaźnymi oraz redukcja kosztów leczenia w porównaniu z terapią już rozwiniętych chorób.
Potencjalne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków immunoprofilaktycznych obejmują: możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (w tym rzadko wstrząsu anafilaktycznego), niepożądane odczyny poszczepienne (najczęściej łagodne i przemijające, jak gorączka czy ból w miejscu podania), ryzyko wystąpienia poważniejszych powikłań u osób z zaburzeniami odporności oraz teoretyczne ryzyko nasilenia chorób autoimmunologicznych u predysponowanych osób.
Leki immunoprofilaktyczne można podzielić na dwie główne podgrupy: preparaty do czynnej immunoprofilaktyki (szczepionki) oraz preparaty do biernej immunoprofilaktyki (immunoglobuliny). Szczepionki dodatkowo dzielą się na żywe atenuowane (zawierające osłabione, ale żywe patogeny), inaktywowane (zawierające zabite patogeny), podjednostkowe (zawierające tylko fragmenty patogenów), toksoidowe (zawierające unieszkodliwione toksyny bakteryjne) oraz rekombinowane (zawierające antygeny uzyskane metodami inżynierii genetycznej).
Lista leków w tej grupie
-
Uman Big – Roztwór do wstrzykiwań – 180 j.m./ml
Produkt zawiera ludzką immunoglobulinę bogatą w przeciwciała przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B, pozyskaną z osocza dawców krwi. Preparat jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań do podania domięśniowego. Stosuje się go w celu zapobiegania nawrotom wirusowego zapalenia wątroby typu B po przeszczepie wątroby oraz jako immunoprofilaktykę u osób narażonych na zakażenie, w tym noworodków, pacjentów dializowanych oraz osób z niepełną odpowiedzią na szczepienie. Może być także stosowany równocześnie z lekami wirusostatycznymi dla skuteczniejszej ochrony.
Wskazania do stosowania- immunoprofilaktyka wirusowego zapalenia wątroby typu B
- immunoprofilaktyka wirusowego zapalenia wątroby typu B u osób, które po szczepieniu nie wykazują odpowiedzi immunologicznej
- immunoprofilaktyka wirusowego zapalenia wątroby typu B u pacjentów poddanych hemodializie
- zapobieganie nawrotom wirusowego zapalenia wątroby typu B po przeszczepie wątroby
- zapobieganie zapaleniu wątroby typu B u noworodków urodzonych przez matki będące nosicielkami wirusa zapalenia wątroby typu B
- zapobieganie zapaleniu wątroby typu B w razie przypadkowej ekspozycji u osób nieuodpornionych
Substancja czynnaKategoria leku -
Hepatect CP – Roztwór do infuzji – 50 j.m./ml
Produkt zawiera ludzką immunoglobulinę IgG z przeciwciałami przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B o stężeniu 50 j.m./ml. Preparat stosowany jest w celu profilaktyki oraz zapobiegania reinfekcji wirusem zapalenia wątroby typu B, zwłaszcza po przeszczepie wątroby. Jest także wskazany do ochrony osób przypadkowo narażonych na zakażenie oraz u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak noworodki matek nosicielek czy osoby poddawane hemodializie. Produkt podaje się w formie roztworu do infuzji, zapewniając szybkie wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej.
Wskazania do stosowania- immunoprofilaktyka zapalenia wątroby typu B
- immunoprofilaktyka zapalenia wątroby typu B u pacjentów hemodializowanych
- zapobieganie ponownej infekcji wirusem zapalenia wątroby typu B po przeszczepie wątroby
- zapobieganie zapaleniu wątroby typu B u noworodków, których matki są nosicielkami wirusa zapalenia wątroby typu B
- zapobieganie zapaleniu wątroby typu B u osób, u których po szczepionce nie zaobserwowano odpowiedzi immunologicznej
- zapobieganie zapaleniu wątroby typu B w sytuacji przypadkowego narażenia osób nieimmunizowanych
Substancja czynnaKategoria leku -
GAMMA anty-HBs 200 – Roztwór do wstrzykiwań – 200 j.m./ml
Produkt zawiera ludzką immunoglobulinę G przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, pozyskiwaną z osocza dawców. Roztwór do wstrzykiwań jest stosowany w celu immunoprofilaktyki zakażenia HBV. Jest dedykowany szczególnie noworodkom matek nosicielek wirusa oraz dzieciom o masie ciała do 50 kg narażonym na zakażenie w warunkach szpitalnych. Dzięki obecności przeciwciał przeciw antygenowi HBs zapewnia ochronę przed wirusem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Rhesonativ – Roztwór do wstrzykiwań – 625 IU/ml (125 mcg)
Produkt leczniczy zawiera immunoglobulinę ludzką anty-D, będącą źródłem immunoglobulin G uzyskanych z ludzkiego osocza. Preparat występuje w formie roztworu do wstrzykiwań i jest stosowany w profilaktyce zapobiegania immunizacji czynnikiem Rh u kobiet Rh ujemnych w wieku rozrodczym. Zastosowanie obejmuje zarówno działania profilaktyczne przed porodem, jak i po porodzie, zwłaszcza w przypadku noworodków Rh dodatnich lub po ekspozycji na niezgodną krew Rh. Produkcja opiera się na standaryzacji zgodnej z normami farmakopealnymi i WHO.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna