zapobieganie immunizacji czynnikiem Rh (D)
Wskazanie

Zapobieganie immunizacji czynnikiem Rh(D), znane również jako profilaktyka konfliktu serologicznego, to strategia stosowana u kobiet Rh-ujemnych (Rh−), które mogą być narażone na kontakt z krwią płodu Rh-dodatniego (Rh+). Celem profilaktyki jest niedopuszczenie do wytworzenia przez organizm matki przeciwciał przeciwko antygenowi D, co mogłoby prowadzić do choroby hemolitycznej płodu i noworodka w kolejnych ciążach.

Wskazanie to występuje u kobiet Rh-ujemnych w kilku sytuacjach klinicznych: po porodzie dziecka Rh-dodatniego, po poronieniu, po przerwaniu ciąży, po inwazyjnych procedurach diagnostycznych w czasie ciąży (np. amniocenteza, biopsja kosmówki), po urazie brzucha w ciąży lub po ciąży pozamacicznej. Profilaktyka powinna być zastosowana w ciągu 72 godzin od potencjalnej ekspozycji na krew płodu.

Leczenie polega na podaniu immunoglobuliny anty-D, która wiąże i eliminuje krwinki czerwone płodu z krążenia matki, zanim jej układ immunologiczny zdąży wytworzyć przeciwciała. W Polsce stosowane są preparaty takie jak Gamma anty-D, Rhophylac, WinRho SDF. Dawkowanie zależy od sytuacji klinicznej – typowo 300 μg (1500 j.m.) po porodzie lub 50-150 μg po innych zdarzeniach, w zależności od oszacowanej wielkości przecieku płodowo-matczynego.

Największymi trudnościami w zapobieganiu immunizacji czynnikiem Rh(D) są: prawidłowa identyfikacja kobiet wymagających profilaktyki, zapewnienie podania immunoglobuliny w odpowiednim czasie (najlepiej do 72 godzin po ekspozycji), a także oszacowanie właściwej dawki w przypadku większego przecieku płodowo-matczynego. Istotnym problemem jest także niepełna skuteczność profilaktyki w przypadku wcześniejszej, niewykrytej immunizacji oraz odpowiednie monitorowanie kobiet z grupy ryzyka w kolejnych ciążach.

Standardowa praktyka obejmuje również rutynowe podawanie immunoglobuliny anty-D kobietom Rh-ujemnym około 28-30 tygodnia ciąży (profilaktyka przedporodowa), niezależnie od profilaktyki poporodowej. Takie postępowanie znacząco zmniejszyło częstość występowania choroby hemolitycznej noworodków w krajach rozwiniętych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl