manipulacyjne zabiegi położnicze w trakcie ciąży
Wskazanie

Manipulacyjne zabiegi położnicze w trakcie ciąży obejmują szereg technik manualnych stosowanych w celu skorygowania nieprawidłowej pozycji płodu. Najczęściej wykonywane są zewnętrzny obrót płodu (ECV) oraz wersja wewnętrzna. Zabiegi te przeprowadza się zwykle w trzecim trymestrze ciąży, gdy płód znajduje się w położeniu innym niż główkowe (np. pośladkowe lub poprzeczne), co mogłoby komplikować poród naturalny.

Zewnętrzny obrót płodu jest procedurą nieinwazyjną, przeprowadzaną zazwyczaj po 36. tygodniu ciąży, polegającą na manualnym obróceniu płodu poprzez ucisk na powłoki brzuszne matki. Przed zabiegiem stosuje się tokolityki (np. Fenoterol, Ginekorm) w celu rozluźnienia macicy. Zabieg wykonuje się pod kontrolą USG, z ciągłym monitorowaniem czynności serca płodu. Skuteczność zewnętrznego obrotu płodu wynosi około 60-70%.

Wersja wewnętrzna jest zabiegiem inwazyjnym, obecnie rzadko wykonywanym, głównie w przypadku drugiego bliźniaka w położeniu innym niż główkowe. Polega na wprowadzeniu ręki operatora do jamy macicy i manualnym obróceniu płodu. Ze względu na duże ryzyko powikłań, zabieg ten wykonuje się wyłącznie w sytuacjach nagłych, gdy inne metody są niemożliwe do zastosowania.

Największe trudności w wykonywaniu manipulacyjnych zabiegów położniczych obejmują ryzyko przedwczesnego oddzielenia łożyska, pęknięcia macicy, przedwczesnego odpłynięcia płynu owodniowego czy nagłego pogorszenia stanu płodu. Istotnym wyzwaniem jest również właściwa kwalifikacja pacjentek do zabiegu – przeciwwskazaniami są m.in. blizna na macicy po cięciu cesarskim, nieprawidłowości łożyska, wielowodzie/małowodzie, nieprawidłowości w budowie macicy czy zaburzenia krzepnięcia. Leki stosowane podczas tych procedur to głównie tokolityki (Fenoterol, Ginekorm), niekiedy leki przeciwbólowe oraz środki rozkurczowe (No-Spa, Buscopan).