zapobieganie zapaleniu wątroby typu B w sytuacji przypadkowego narażenia osób nieimmunizowanych
Wskazanie

Zapobieganie zapaleniu wątroby typu B (WZW B) w sytuacji przypadkowego narażenia osób nieimmunizowanych obejmuje szybkie postępowanie profilaktyczne po ekspozycji na wirusa HBV. Do takich ekspozycji najczęściej dochodzi podczas zakłucia igłą, skaleczenia ostrym sprzętem medycznym, kontaktu błon śluzowych lub uszkodzonej skóry z zakażoną krwią lub płynami ustrojowymi.

W przypadku ekspozycji zawodowej lub przypadkowej, kluczowe jest szybkie wdrożenie profilaktyki poekspozycyjnej (PEP). Obejmuje ona jednoczesne podanie immunoglobuliny przeciw WZW B (HBIG) oraz rozpoczęcie szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Szczepionka powinna być podana jak najszybciej, najlepiej w ciągu 24-48 godzin od ekspozycji, a immunoglobulina w ciągu 7 dni.

W Polsce dostępne są szczepionki przeciwko WZW B takie jak: Engerix B, Euvax B, HBVAXPRO. Preparaty immunoglobuliny stosowane w profilaktyce to m.in. Hepatect CP i Zutectra. Schemat szczepienia obejmuje zwykle trzy dawki: pierwszą podawaną natychmiast po ekspozycji, drugą po miesiącu i trzecią po sześciu miesiącach od pierwszej dawki.

Największe trudności w postępowaniu poekspozycyjnym to często opóźnienie w zgłoszeniu się poszkodowanego, co zmniejsza skuteczność profilaktyki, oraz brak wiedzy o statusie immunologicznym osoby eksponowanej i statusie serologicznym źródła ekspozycji. Dodatkowym wyzwaniem jest monitorowanie skuteczności profilaktyki poprzez badania serologiczne oraz przestrzeganie przez pacjentów pełnego schematu szczepień, szczególnie gdy odroczenie między dawkami jest długie.

Istotne jest również prowadzenie właściwej dokumentacji medycznej dotyczącej ekspozycji i zastosowanej profilaktyki, co może mieć znaczenie w przypadku rozwoju choroby pomimo zastosowanego postępowania lub w kontekście roszczeń związanych z chorobami zawodowymi u pracowników ochrony zdrowia.