dehydroarypiprazol
Dehydroarypirazol to główny metabolit arypiprazolu, leku przeciwpsychotycznego drugiej generacji stosowanego w leczeniu schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz jako lek wspomagający w depresji. Metabolit ten powstaje w wyniku dehydrogenacji pierścienia dihydrochinolonowego arypiprazolu, co zachodzi głównie przy udziale enzymu CYP3A4.
Pod względem aktywności farmakologicznej dehydroarypirazol wykazuje podobne działanie do związku macierzystego, będąc częściowym agonistą receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonistą receptorów 5-HT2A. Metabolit ten charakteryzuje się długim okresem półtrwania (około 94 godzin), co przyczynia się do utrzymywania efektu terapeutycznego arypiprazolu.
Stężenie dehydroarypirazolu we krwi stanowi około 40% stężenia arypiprazolu, jednak może się znacząco różnić u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub u osób przyjmujących jednocześnie leki wpływające na aktywność CYP3A4. Monitorowanie stężenia tego metabolitu może być istotne przy ocenie skuteczności terapii i dostosowywaniu dawki arypiprazolu, szczególnie u pacjentów z wolnym metabolizmem w zakresie CYP2D6.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Arypiprazol, substancja czynna leku Apiprax, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o około 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia leku, nie wymagając zmiany dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność modyfikacji dawki u palaczy. Współpodawanie stabilizatorów nastroju (lit, walproinian, lamotrygina) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę arypiprazolu.
antagonista receptora H2, Apiprax, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec, efawirenz, enzymy CYP, fenobarbital, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit, metabolizm leku, nadciśnienie tętnicze, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, walproinian, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
