zapalenie dwunastnicy
Wskazanie

Zapalenie dwunastnicy (duodenitis) to stan zapalny błony śluzowej dwunastnicy, pierwszego odcinka jelita cienkiego, który bezpośrednio łączy się z żołądkiem. Schorzenie to często współwystępuje z zapaleniem żołądka (gastropatią) i może być skutkiem podobnych czynników etiologicznych, w tym zakażenia Helicobacter pylori, stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), nadużywania alkoholu czy refluksu żółciowego.

Typowe objawy zapalenia dwunastnicy obejmują ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, nudności, wymioty, uczucie pełności po posiłkach oraz utratę apetytu. Diagnoza stawiana jest najczęściej na podstawie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, co pozwala również wykluczyć poważniejsze schorzenia, takie jak choroba wrzodowa czy nowotwory.

W leczeniu zapalenia dwunastnicy stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które zmniejszają wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Wśród dostępnych na polskim rynku preparatów IPP znajdują się: Controloc, Helides, Nolpaza, Emanera, Omeprazol, Ortanol, Pantopraz, Lanzul, Esomeprazol. W przypadku potwierdzenia zakażenia H. pylori, stosuje się terapię eradykacyjną, obejmującą IPP oraz antybiotyki (najczęściej amoksycylinę i klarytromycynę lub metronidazol). Dodatkowo w objawowym leczeniu mogą być pomocne leki zobojętniające kwas solny (Alugastrin, Maalox, Rennie) oraz leki prokinetyczne (Itoprid, Metoclopramid).

Przy zapaleniu dwunastnicy istotne jest również leczenie przyczynowe i modyfikacja stylu życia, w tym eliminacja czynników drażniących błonę śluzową (alkohol, palenie tytoniu, ostre potrawy, NLPZ). Zaleca się spożywanie regularnych, mniejszych posiłków oraz unikanie jedzenia bezpośrednio przed snem.

Największe trudności w leczeniu zapalenia dwunastnicy związane są z nawrotowym charakterem schorzenia, szczególnie w przypadkach opornych na standardową terapię. Wyzwaniem jest także identyfikacja pierwotnej przyczyny zapalenia, gdyż może być ono objawem innych chorób, takich jak celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna czy choroby autoimmunologiczne. Dodatkową trudnością jest rosnąca oporność H. pylori na antybiotyki, co wymaga stosowania alternatywnych schematów leczenia eradykacyjnego. Istotnym problemem jest również niska adherencja pacjentów do zaleceń dotyczących modyfikacji stylu życia oraz długotrwałego przyjmowania leków, co może prowadzić do nawrotów zapalenia.