owrzodzenie dwunastnicy związane ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
Wskazanie

Owrzodzenie dwunastnicy związane ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) to poważne powikłanie, które występuje u pacjentów regularnie przyjmujących leki z tej grupy. NLPZ zmniejszają produkcję prostaglandyn ochronnych w błonie śluzowej przewodu pokarmowego, co prowadzi do osłabienia naturalnych mechanizmów obronnych i umożliwia uszkadzające działanie kwasu żołądkowego na śluzówkę dwunastnicy.

Wskazanie to najczęściej występuje u pacjentów długotrwale stosujących NLPZ z powodu chorób reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów), przewlekłych zespołów bólowych lub jako profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego (kwas acetylosalicylowy w małych dawkach). Czynnikami zwiększającymi ryzyko są: wiek powyżej 65 lat, wcześniejsze choroby wrzodowe, jednoczesne stosowanie glikokortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych lub innych NLPZ.

W leczeniu owrzodzeń dwunastnicy związanych z NLPZ stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP). Na polskim rynku dostępne są: Controloc, Nolpaza, Pantoprazol, Omeprazol, Losec, Helicid, Gasec, Esomeprazol, Nexium, Emanera, Lansoprazol, Lanzul. Alternatywą są antagoniści receptora H2: Ranigast, Ranitydyna. W przypadku zakażenia Helicobacter pylori konieczna jest eradykacja z użyciem antybiotyków (np. Klacid, Fromilid, Amoksiklav) w połączeniu z IPP.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy związanym z NLPZ wynikają z konieczności kontynuowania terapii przeciwzapalnej. U wielu chorych przerwanie stosowania NLPZ nie jest możliwe ze względu na nasilenie objawów choroby podstawowej. W takich przypadkach zaleca się zmianę na selektywne inhibitory COX-2 (Celebrex, Aclexa) lub zastosowanie alternatywnych metod leczenia bólu. Istotnym wyzwaniem jest również zapewnienie odpowiedniej profilaktyki przeciwwrzodowej u pacjentów wysokiego ryzyka oraz monitorowanie skuteczności leczenia, szczególnie pod kątem wystąpienia powikłań, takich jak krwawienie czy perforacja.