owrzodzenie żołądka związane ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
Wskazanie

Owrzodzenie żołądka związane ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) to jedno z najczęstszych powikłań farmakoterapii. NLPZ hamują syntezę prostaglandyn, które mają działanie ochronne na błonę śluzową żołądka, co prowadzi do uszkodzenia bariery śluzówkowej i zwiększa ryzyko rozwoju owrzodzeń. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u osób starszych, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe lub kilka NLPZ jednocześnie.

W profilaktyce i leczeniu owrzodzeń związanych z NLPZ kluczowe znaczenie mają inhibitory pompy protonowej (IPP). W Polsce dostępne są preparaty zawierające omeprazol (Gasec, Helicid, Omeprazol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera) oraz lanzoprazol (Lanzul). Alternatywnie stosuje się antagonistów receptora H2: ranitydynę (Ranigast) lub famotydynę (Famotydyna). W niektórych przypadkach zaleca się również misoprostol (Cytotec) – syntetyczny analog prostaglandyny E1.

W leczeniu owrzodzeń wywołanych przez NLPZ istotna jest eradykacja zakażenia Helicobacter pylori, jeśli występuje. Stosuje się wówczas terapię złożoną z IPP oraz antybiotyków (najczęściej amoksycylina z klarytromycyną lub metronidazolem). W przypadku aktywnego krwawienia z owrzodzenia może być konieczne zastosowanie endoskopowych metod hamowania krwawienia oraz dożylnego podawania IPP (np. Controloc i.v.).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z owrzodzeniami związanymi z NLPZ jest konieczność kontynuacji terapii przeciwzapalnej, zwłaszcza u osób z chorobami reumatologicznymi. W takich przypadkach zaleca się zamianę tradycyjnych NLPZ na selektywne inhibitory COX-2 (Celekoksyb – Celebrex), które rzadziej powodują powikłania żołądkowe, lub jednoczesne stosowanie NLPZ z lekami gastroprotekcyjnymi. Wyzwaniem jest również identyfikacja pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań, którzy wymagają pierwotnej profilaktyki, oraz zapewnienie odpowiedniej adherencji do zaleceń dotyczących gastroprotekcji.