profilaktyka owrzodzenia żołądka związana ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych u pacjentów z grupy ryzyka
Wskazanie

Profilaktyka owrzodzenia żołądka związana ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentów z grupy ryzyka dotyczy zapobiegania poważnym powikłaniom żołądkowo-jelitowym podczas terapii NLPZ. Leki te, choć skuteczne w leczeniu bólu i stanów zapalnych, mogą powodować uszkodzenie błony śluzowej żołądka, prowadząc do owrzodzeń, krwawień, a nawet perforacji.

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka to osoby powyżej 65 roku życia, z historią choroby wrzodowej, jednocześnie przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub kortykosteroidy, a także pacjenci z poważnymi chorobami współistniejącymi. Ryzyko wzrasta również przy długotrwałym stosowaniu NLPZ w wysokich dawkach oraz przy jednoczesnym używaniu kilku leków z tej grupy.

W profilaktyce owrzodzeń żołądka stosuje się głównie inhibitory pompy protonowej (IPP), takie jak: Controloc (pantoprazol), Nolpaza (pantoprazol), Emanera (esomeprazol), Helides (esomeprazol), Ortanol (omeprazol), Polprazol (omeprazol), Nexium (esomeprazol) czy Gasec (omeprazol). Alternatywnie można zastosować leki z grupy H2-blokerów, jak Ranigast (ranitydyna) czy Famotydyna Ranigast (famotydyna), jednak są one mniej skuteczne niż IPP.

Innym podejściem jest stosowanie NLPZ o mniejszym ryzyku gastrotoksyczności, jak selektywne inhibitory COX-2 (Celebrex – celekoksyb), lub łączenie standardowych NLPZ z lekami zawierającymi misoprostol (Arthrotec – diklofenak z misoprosolem). W niektórych przypadkach rozważa się także stosowanie NLPZ w połączeniu z sukralfatem (Venter).

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów wymagających profilaktyki owrzodzeń jest balansowanie między skutecznością przeciwbólową/przeciwzapalną NLPZ a ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych. Dodatkową trudność stanowi niska adherencja pacjentów do zaleceń dotyczących profilaktyki oraz możliwe interakcje lekowe między IPP a innymi lekami. Problemem jest również fakt, że mimo stosowania profilaktyki, u części pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem nadal może dochodzić do powikłań, co wymaga regularnego monitorowania i indywidualizacji terapii.