Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tlenek gadolinu

Tlenek gadolinu w preparacie Clariscan występuje w stężeniu 90,62 mg/ml (0,5 mmol/ml) i tworzy stabilny kompleks gadoterowy z ligandem DOTA (kwas 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowy). Kompleks ten charakteryzuje się wysoką stabilnością fizykochemiczną, co minimalizuje ryzyko uwalniania wolnego gadolinu i związanej z tym toksyczności. Parametry fizykochemiczne roztworu, takie jak osmolalność 1350 mOsm/kg (w 37°C), lepkość 3,0 mPas*s (w 20°C) i 2,1 mPas*s (w 37°C) oraz pH w zakresie 6,5-8,0, zapewniają dobrą tolerancję naczyniową i kompatybilność z warunkami fizjologicznymi, co jest istotne dla bezpieczeństwa iniekcji i diagnostyki obrazowej. Przeprowadzone badania przedkliniczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz ocena potencjału genotoksycznego (w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i test mikrojądrowy) dały wyniki negatywne, potwierdzając brak toksyczności i genotoksyczności kompleksu gadoterowego. Ponadto, nie stwierdzono wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy, a także brak działania teratogennego w modelach zwierzęcych. Przenikanie tlenku gadolinu do mleka matki jest minimalne (<1% dawki), co ogranicza ryzyko ekspozycji noworodków karmionych piersią. Podsumowując, Clariscan wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, potwierdzony kompleksową oceną parametrów farmakologicznych i toksykologicznych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania tlenku gadolinu

Tlenek gadolinu stanowi kluczowy składnik kwasu gadoterowego, występującego w produkcie leczniczym Clariscan (0,5 mmol/ml). W preparacie tym zawartość tlenku gadolinu wynosi 90,62 mg w każdym mililitrze roztworu do wstrzykiwań, tworząc wraz z kwasem 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowym (DOTA) kompleks gadoterowy o właściwościach paramagnetycznych wykorzystywanych w diagnostyce obrazowej.1

Badania farmakologiczne bezpieczeństwa

Przeprowadzone konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tlenku gadolinu w formie kompleksu gadoterowego nie wykazały szczególnego zagrożenia dla organizmu człowieka. Kompleksowa ocena parametrów bezpieczeństwa nie ujawniła istotnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu kluczowych układów organizmu po ekspozycji na badaną substancję.2

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania toksykologiczne z wielokrotnym podawaniem tlenku gadolinu w postaci kompleksu gadoterowego nie wykazały kumulacji toksyczności ani wystąpienia efektów opóźnionych. Kompleks gadolinu z ligandami DOTA wykazuje stabilność fizykochemiczną, co zmniejsza ryzyko uwalniania wolnego gadolinu do tkanek i związanej z tym potencjalnej toksyczności.3

Potencjał genotoksyczny

Ocena potencjału genotoksycznego tlenku gadolinu w kompleksie gadoterowym nie wykazała zdolności do indukcji uszkodzeń materiału genetycznego. Standardowe testy genotoksyczności, w tym badania mutacji genowych, aberracji chromosomowych oraz testu mikrojądrowego, dały wyniki negatywne, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego badanej substancji.4

Wpływ na reprodukcję

Badania toksycznego wpływu tlenku gadolinu w kompleksie gadoterowym na rozrodczość nie wykazały negatywnego działania na procesy płodności, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy. Nie stwierdzono działania teratogennego badanej substancji w modelach zwierzęcych, co potwierdza niskie ryzyko toksyczności reprodukcyjnej.5

Wydzielanie do mleka matki

W badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych zaobserwowano, że kwas gadoterowy zawierający tlenek gadolinu jest w minimalnym stopniu wydzielany do mleka matki. Poziom przenikania substancji do mleka jest niski i wynosi poniżej 1% podanej dawki, co sugeruje ograniczone ryzyko ekspozycji noworodków karmionych piersią na tlenek gadolinu po podaniu produktu Clariscan matce.6

Fizykochemiczne właściwości produktu zawierającego tlenek gadolinu

Tlenek gadolinu w preparacie Clariscan występuje w stężeniu 90,62 mg/ml, co w połączeniu z tetraksetenem (DOTA) tworzy roztwór o określonych parametrach fizykochemicznych, istotnych dla bezpieczeństwa stosowania środka kontrastowego:7

Parametr Wartość Znaczenie dla bezpieczeństwa
Stężenie środka kontrastowego 279,32 mg/ml (0,5 mmol/ml) Określa ilość substancji czynnej dostępnej dla efektu diagnostycznego
Osmolalność w temperaturze 37°C 1350 mOsm/kg Wpływa na tolerancję naczyniową i komórkową
Lepkość w temperaturze 20°C 3,0 mPas*s Determinuje łatwość iniekcji w temperaturze pokojowej
Lepkość w temperaturze 37°C 2,1 mPas*s Wpływa na przepływ w naczyniach krwionośnych w temperaturze ciała
Wartość pH 6,5 – 8,0 Zapewnia kompatybilność z pH fizjologicznym
Stabilność kompleksu gadoterowego

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania tlenku gadolinu jest jego występowanie w postaci stabilnego kompleksu gadoterowego, utworzonego z kwasem 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowym (DOTA). Ta postać chemiczna zapewnia wysoką stabilność kompleksu i minimalizuje ryzyko uwalniania wolnego jonu gadolinu do organizmu, co mogłoby prowadzić do niepożądanych efektów toksycznych.8

Podsumowując, przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tlenku gadolinu jako składnika produktu Clariscan wskazują na dobry profil bezpieczeństwa substancji. Konwencjonalne badania farmakologiczne, toksykologiczne i reprodukcyjne nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka, a minimalne przenikanie do mleka matki sugeruje ograniczone ryzyko dla noworodków karmionych piersią.9

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl