Wskazania do stosowania
Tlenek gadolinu

Tlenek gadolinu, obecny w preparacie Clariscan w stężeniu 0,5 mmol/ml (90,62 mg/ml), jest aktywnym składnikiem środków kontrastowych stosowanych w rezonansie magnetycznym (MRI). Działa poprzez skrócenie czasu relaksacji T1 i T2 protonów wodoru, co skutkuje wzmocnieniem sygnału obrazowego. Clariscan, będący kompleksem gadolinu z kwasem DOTA, charakteryzuje się stabilnością chemiczną, minimalizując ryzyko uwalniania wolnego gadolinu. Preparat dostępny jest w formie przezroczystego roztworu o osmolalności 1350 mOsm/kg, lepkości 3,0 mPas*s w 20°C i 2,1 mPas*s w 37°C oraz pH 6,5-8,0. Stosowanie środka jest wskazane wyłącznie w diagnostyce, gdy obrazowanie MRI bez kontrastu nie dostarcza wystarczających informacji.

Wskazania do stosowania tlenku gadolinu

Tlenek gadolinu jest składnikiem aktywnym środków kontrastowych stosowanych w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI). W przypadku preparatu Clariscan, tlenek gadolinu występuje w ilości 90,62 mg w 1 ml roztworu do wstrzykiwań, będąc częścią kompleksu kwasu gadoterowego (w postaci soli megluminowej), który odpowiada stężeniu 0,5 mmol/ml.1

Ogólne zasady stosowania

Środki kontrastowe zawierające tlenek gadolinu, takie jak Clariscan, są przeznaczone wyłącznie do celów diagnostycznych. Należy podkreślić, że takie środki kontrastowe powinny być stosowane wyłącznie w sytuacjach, gdy informacje diagnostyczne są niezbędne i niemożliwe do uzyskania za pomocą obrazowania metodą rezonansu magnetycznego bez wzmocnienia kontrastowego.2

Głównym celem podania środka kontrastowego zawierającego tlenek gadolinu jest uzyskanie efektu wzmocnienia pokontrastowego w obrazowaniu MRI, co pozwala na lepsze zobrazowanie i/lub precyzyjniejsze określenie granic struktur anatomicznych i patologicznych.3

Wskazania kliniczne u dorosłych, dzieci i młodzieży

Środki kontrastowe zawierające tlenek gadolinu, w tym Clariscan, mają szerokie zastosowanie w diagnostyce obrazowej u dorosłych, dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat. Główne wskazania obejmują:

  • Diagnostykę zmian patologicznych w obrębie mózgu
  • Obrazowanie patologii kręgosłupa
  • Diagnostykę zmian w tkankach otaczających struktury ośrodkowego układu nerwowego
  • Badania MRI całego ciała4

Warto podkreślić, że stosowanie tlenku gadolinu w badaniach całego ciała nie jest wskazane u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia.5

Dodatkowe wskazania u dorosłych

U pacjentów dorosłych środki kontrastowe zawierające tlenek gadolinu mają dodatkowe, istotne zastosowanie w obrazowaniu naczyniowym. Są one wykorzystywane do diagnostyki zmian patologicznych oraz zwężeń w tętnicach innych niż wieńcowe, w ramach procedury angiografii rezonansu magnetycznego (angiografia MR).6

Charakterystyka fizyczna preparatu

Clariscan, jako przykład preparatu zawierającego tlenek gadolinu, jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań lub roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Pod względem właściwości fizycznych jest to roztwór przezroczysty, bezbarwny do jasnożółtego.7

Podstawowe parametry fizykochemiczne preparatu Clariscan, istotne z punktu widzenia klinicznego, przedstawiono w poniższej tabeli:

Parametr Wartość
Stężenie środka kontrastowego 279,32 mg/ml
Ekwiwalent stężenia molowego 0,5 mmol/ml
Osmolalność w temperaturze 37°C 1350 mOsm/kg
Lepkość w temperaturze 20°C 3,0 mPas*s
Lepkość w temperaturze 37°C 2,1 mPas*s
Wartość pH 6,5 – 8,0

8

Mechanizm działania

Tlenek gadolinu jako składnik aktywny środków kontrastowych działa poprzez skrócenie czasu relaksacji T1 i T2 protonów wodoru, co prowadzi do wzmocnienia sygnału w obrazowaniu MRI. W preparacie Clariscan tlenek gadolinu stanowi część kompleksu z kwasem 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowym (DOTA), co zapewnia stabilność połączenia i minimalizuje ryzyko uwalniania wolnego gadolinu.9

W podsumowaniu, tlenek gadolinu jako składnik aktywny środków kontrastowych do MRI znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce obrazowej różnorodnych patologii zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Jego stosowanie powinno być jednak ograniczone wyłącznie do sytuacji, gdy informacje diagnostyczne nie są możliwe do uzyskania za pomocą badania MRI bez kontrastu.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl