Właściwości farmakodynamiczne
Tlenek gadolinu

Tlenek gadolinu jest kluczowym składnikiem paramagnetycznych środków kontrastowych stosowanych w MRI, występując w preparacie Clariscan jako kompleks kwasu gadoterowego w postaci soli megluminowej. W 1 ml roztworu znajduje się 90,62 mg tlenku gadolinu, co odpowiada stężeniu 0,5 mmol/ml. Działanie diagnostyczne opiera się na właściwościach paramagnetycznych gadolinu, które wpływają na relaksacyjność tkanek, skracając czas relaksacji spin-siatka (T1 ≈ 3,4 mmol L·s) oraz spin-spin (T2 ≈ 4,27 mmol L·s). Parametry fizykochemiczne roztworu, takie jak osmolalność 1350 mOsm/kg w 37°C, lepkość 3,0 mPas·s w 20°C i 2,1 mPas·s w 37°C oraz pH w zakresie 6,5-8,0, są istotne dla farmakodynamiki i bezpieczeństwa stosowania preparatu.

Właściwości farmakodynamiczne tlenku gadolinu

Tlenek gadolinu stanowi kluczowy składnik aktywny w paramagnetycznych środkach kontrastowych stosowanych w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Występuje on jako element kompleksu gadolinowego w postaci kwasu gadoterowego, który jest sklasyfikowany jako paramagnetyczny środek cieniujący stosowany w obrazowaniu MRI (kod ATC: V08 CA 02). W preparacie Clariscan, 1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 90,62 mg tlenku gadolinu, będącego składnikiem kompleksu kwasu gadoterowego, występującego w postaci soli megluminowej.1

Brak swoistej aktywności farmakodynamicznej

Należy podkreślić, że tlenek gadolinu jako składnik kwasu gadoterowego w produkcie leczniczym Clariscan nie wykazuje swoistej aktywności farmakodynamicznej. Jego działanie opiera się wyłącznie na właściwościach paramagnetycznych, wykorzystywanych w diagnostyce obrazowej.2

Mechanizm działania kontrastowego

Działanie wzmacniające kontrast radiologiczny zależy od kwasu gadoterowego, który jest jonowym kompleksem gadolinu, składającym się z tlenku gadolinu i kwasu 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowego (DOTA). W preparacie Clariscan kompleks ten występuje w postaci soli megluminowej.3

Właściwości paramagnetyczne

Efekt paramagnetyczny tlenku gadolinu w kompleksie kwasu gadoterowego, określany jako relaksacyjność, manifestuje się poprzez wpływ na:

  • Czas relaksacji typu spin-siatka (T1) – wynoszący około 3,4 mmol-1 L sek-1
  • Czas relaksacji spin-spin (T2) – wynoszący około 4,27 mmol-1 L sek-1

4

Właściwości fizykochemiczne roztworu zawierającego tlenek gadolinu

Roztwór do wstrzykiwań Clariscan zawierający tlenek gadolinu charakteryzuje się następującymi parametrami fizykochemicznymi, istotnymi z punktu widzenia właściwości farmakodynamicznych:

Parametr Wartość
Stężenie środka kontrastowego 279,32 mg/ml (ekwiwalent 0,5 mmol/ml)
Osmolalność w temperaturze 37°C 1350 mOsm/kg
Lepkość w temperaturze 20°C 3,0 mPas*s
Lepkość w temperaturze 37°C 2,1 mPas*s
Wartość pH 6,5 – 8,0
Wygląd roztworu Przezroczysty, bezbarwny do jasnożółtego

5

Zastosowanie kliniczne w obrazowaniu MRI

Tlenek gadolinu jako składnik kwasu gadoterowego w produkcie Clariscan jest wykorzystywany jako paramagnetyczny środek cieniujący w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego. Dzięki swoim właściwościom paramagnetycznym umożliwia on uzyskanie lepszego kontrastu w obrazach MRI, co przekłada się na zwiększoną wartość diagnostyczną badania. W produkcie Clariscan tlenek gadolinu występuje w stężeniu 0,5 mmol/ml, co zapewnia optymalne działanie diagnostyczne.6 7

Struktura kompleksu zawierającego tlenek gadolinu

W preparacie Clariscan, tlenek gadolinu wchodzi w skład kompleksu kwasu gadoterowego, który powstaje w wyniku połączenia gadolinu z kwasem 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowym (DOTA). Ta makrocykliczna struktura zapewnia wysoką stabilność kompleksu, co ma istotny wpływ na profil bezpieczeństwa środka kontrastowego zawierającego tlenek gadolinu.8 9

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl