Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Meropenem

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania meropenemu

Meropenem to antybiotyk z grupy karbapenemów, stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych. Lekarz powinien dokładnie rozważyć zasadność zastosowania meropenemu w indywidualnym przypadku, biorąc pod uwagę ciężkość zakażenia, występowanie oporności na inne antybiotyki oraz ryzyko związane z wyborem tego leku w przypadku zakażenia bakteriami opornymi na karbapenemy.^{1 2}

Oporność bakteryjna

Oporność na karbapenemy wśród szczepów z rodziny Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa oraz Acinetobacter spp. (w tym Acinetobacter baumanii) jest zróżnicowana na terenie Europy. Osoba ordynująca produkt Meronem powinna uwzględnić lokalne dane dotyczące częstości występowania szczepów opornych na karbapenemy.^{3 4}

Reakcje nadwrażliwości

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków beta-laktamowych, podczas stosowania meropenemu zgłaszano przypadki ciężkich, a sporadycznie nawet śmiertelnych reakcji nadwrażliwości.^{5 6}

Pacjenci, u których w przeszłości występowały reakcje nadwrażliwości na karbapenemy, penicyliny lub inne antybiotyki beta-laktamowe, mogą być również nadwrażliwi na meropenem. Z tego powodu przed rozpoczęciem leczenia meropenemem należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na tę grupę antybiotyków.^{7 8}

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać podawanie meropenemu i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.^{9 10}

Podczas stosowania innych antybiotyków beta-laktamowych zgłaszano również reakcje nadwrażliwości, które prowadziły do zespołu Kounisa (ostrego, alergicznego skurczu tętnic wieńcowych, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego).¹¹

Ciężkie reakcje skórne

U pacjentów otrzymujących meropenem zgłaszano ciężkie działania niepożądane dotyczące skóry (SCAR), takie jak:^{12 13}

• Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS)
• Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella, TEN)
• Osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
• Rumień wielopostaciowy (EM)
• Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)

¹⁴

Jeśli u pacjenta pojawią się objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazujące na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać podawanie meropenemu i rozważyć wprowadzenie leczenia alternatywnego.^{15 16}

Zapalenie jelit związane ze stosowaniem antybiotyków

Podobnie jak w przypadku prawie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, również podczas stosowania meropenemu zgłaszano występowanie zapalenia jelit związanego z antybiotykoterapią oraz rzekomobłoniastego zapalenia jelit. Objawy mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do zagrażających życiu.^{17 18}

Szczególnie istotne jest rozważenie tego rozpoznania u pacjentów, u których wystąpi biegunka podczas leczenia meropenemem lub po jego zakończeniu.^{19 20}

W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zapalenia jelit związanego z antybiotykoterapią należy rozważyć przerwanie leczenia meropenemem i zastosowanie odpowiedniego leczenia skierowanego przeciwko Clostridium difficile. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę jelit.^{21 22}

Drgawki

Podczas leczenia karbapenemami, w tym także meropenemem, niezbyt często zgłaszano występowanie drgawek.^{23 24}

Monitorowanie czynności wątroby

Z uwagi na ryzyko hepatotoksyczności (zaburzenia czynności wątroby z cholestazą i cytolizą), podczas leczenia meropenemem należy dokładnie monitorować czynność wątroby.^{25 26}

U pacjentów ze stwierdzonymi wcześniej chorobami wątroby należy kontrolować czynność wątroby podczas leczenia meropenemem, jednak nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.^{27 28}

Dodatni wynik testu Coombsa

Podczas leczenia meropenemem może wystąpić dodatni wynik bezpośredniego lub pośredniego testu Coombsa, co świadczy o serokonwersji (obecności przeciwciał).^{29 30}

Jednoczesne stosowanie z kwasem walproinowym i jego pochodnymi

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania meropenemu i kwasu walproinowego i (lub) walproinianu sodu / walpromidu.^{31 32}

Zawartość sodu w preparatach

Należy wziąć pod uwagę zawartość sodu w produktach zawierających meropenem, szczególnie u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.³³

^{34 35 36 37 38}

Dobór pacjentów i wybór terapii

Przed zastosowaniem meropenemu należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z leczeniem, mając na uwadze zarówno spektrum działania leku, jak i potencjalne działania niepożądane. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem alergicznym, chorobami wątroby, przyjmujących równocześnie leki przeciwpadaczkowe (szczególnie kwas walproinowy) oraz u osób stosujących dietę z ograniczeniem sodu.^{39 40}