Wskazania do stosowania
Meropenem

Meropenem, antybiotyk z grupy karbapenemów, charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 miesięcy. Wskazania obejmują m.in. szpitalne i respiratorowe zapalenia płuc (w tym wywołane przez Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, ESBL-dodatnie Enterobacteriaceae), zakażenia w mukowiscydozie, powikłane zakażenia układu moczowego (Escherichia coli, Klebsiella spp., Enterococcus spp.), powikłane zakażenia jamy brzusznej (Enterobacteriaceae, beztlenowce, enterokoki), zakażenia okołoporodowe (Streptococcus spp., Escherichia coli), powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus), ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis), gorączkę neutropeniczną oraz bakteriemię. Meropenem jest antybiotykiem „ostatniej linii”, dlatego jego stosowanie powinno być ograniczone do sytuacji, gdy inne leki o węższym spektrum nie są skuteczne lub możliwe do zastosowania ze względu na oporność patogenów lub ciężkość zakażenia.

Wskazania do stosowania meropenemu

Meropenem jest antybiotykiem z grupy karbapenemów, o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, stosowanym w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych. Produkty lecznicze zawierające meropenem (Meronem, Meropenem Accord, Meropenem AptaPharma, Meropenem Genoptim, Meropenem Kabi) są przeznaczone do stosowania u pacjentów dorosłych oraz dzieci w wieku od 3 miesięcy.1 2 3 4 5

Zakażenia układu oddechowego

Meropenem jest wskazany w leczeniu ciężkich zapaleń płuc, w tym szpitalnych zapaleń płuc oraz zapaleń płuc związanych ze sztuczną wentylacją (tzw. respiratorowych zapaleń płuc). Jest to szczególnie istotne w przypadku zakażeń szpitalnych, które często wywoływane są przez patogeny oporne na wiele antybiotyków.6 7 8

Dodatkowo, meropenem jest stosowany w leczeniu zakażeń płuc i oskrzeli w przebiegu mukowiscydozy. Pacjenci z mukowiscydozą są szczególnie narażeni na nawracające infekcje dróg oddechowych, często wywołane przez trudne w leczeniu patogeny, takie jak Pseudomonas aeruginosa.9 10 11

Zakażenia układu moczowego

Meropenem znajduje zastosowanie w leczeniu powikłanych zakażeń układu moczowego. Do tej kategorii należą zakażenia z towarzyszącymi strukturalnymi lub funkcjonalnymi nieprawidłowościami dróg moczowych, zakażenia u pacjentów z cewnikiem moczowym, niewydolnością nerek, a także zakażenia wywołane przez patogeny oporne na inne antybiotyki.12 13 14 15

Zakażenia jamy brzusznej

Powikłane zakażenia jamy brzusznej, takie jak zapalenie otrzewnej, ropnie wewnątrzbrzuszne czy zakażenia w przebiegu perforacji przewodu pokarmowego, stanowią kolejne wskazanie do stosowania meropenemu. W tych przypadkach zakażenia mają często charakter mieszany, z udziałem bakterii tlenowych i beztlenowych, co wymaga zastosowania antybiotyku o szerokim spektrum działania.16 17 18 19 20

Zakażenia okołoporodowe

Meropenem jest również wskazany w leczeniu zakażeń śródporodowych i poporodowych. Zakażenia te mogą obejmować endometritis (zapalenie błony śluzowej macicy), zakażenia ran po cięciu cesarskim, posocznicę połogową i inne ciężkie infekcje związane z porodem.21 22 23 24 25

Zakażenia skóry i tkanek miękkich

Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich stanowią kolejne wskazanie do stosowania meropenemu. Do tej kategorii zaliczamy m.in. rozległe, głębokie lub martwicze infekcje, takie jak martwicze zapalenie powięzi, zakażone owrzodzenia, rozległe ropnie czy zakażenia w miejscu urazu. Często zakażenia te mają charakter mieszany lub są wywołane przez szczepy wielolekooporne.26 27 28 29 30

Zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Meropenem jest szczególnie cennym antybiotykiem w leczeniu ostrego bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Jest to związane z jego dobrą penetracją przez barierę krew-mózg oraz szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym patogeny najczęściej wywołujące to zagrożające życiu zakażenie.31 32 33 34 35

Gorączka neutropeniczna

Meropenem stosuje się w leczeniu gorączkujących pacjentów z neutropenią, u których występuje podejrzenie zakażenia bakteryjnego. Neutropenia (obniżona liczba neutrofili we krwi) znacząco zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń bakteryjnych, a meropenem, ze względu na swoje szerokie spektrum działania, jest cenną opcją terapeutyczną w tej grupie pacjentów.36 37 38 39 40

Bakteriemia

Meropenem znajduje również zastosowanie w leczeniu bakteriemii (obecności bakterii we krwi), która występuje w związku z którymkolwiek z wyżej wymienionych zakażeń lub jest podejrzewana o taki związek. Bakteriemia jest poważnym stanem, który może prowadzić do posocznicy i wstrząsu septycznego, dlatego wymaga szybkiego i skutecznego leczenia antybiotykiem o szerokim spektrum działania.41 42 43 44 45

Zasady stosowania meropenemu

Przy stosowaniu meropenemu należy wziąć pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania leków przeciwbakteryjnych. Ma to na celu ograniczenie rozwoju oporności bakterii na antybiotyki oraz zapewnienie optymalnej skuteczności terapii.46 47 48 49 50

Wskazania szczególne

Meropenem należy stosować z uwzględnieniem określonych wskazań i w sytuacjach, gdy inne antybiotyki o węższym spektrum działania nie mogą być zastosowane ze względu na profil oporności patogenów lub ciężkość zakażenia. Należy pamiętać, że karbapenemy, w tym meropenem, są antybiotykami „ostatniej linii” w leczeniu wielu zakażeń, dlatego ich stosowanie powinno być rozważne i zgodne z zasadami racjonalnej antybiotykoterapii.

Wskazanie Szczegóły Patogeny
Ciężkie zapalenie płuc Szpitalne i respiratorowe zapalenie płuc Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, ESBL-dodatnie Enterobacteriaceae
Zakażenia w mukowiscydozie Zakażenia płuc i oskrzeli Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cepacia
Powikłane zakażenia układu moczowego Odmiedniczkowe zapalenie nerek, ropnie, zakażenia z przeszkodą Escherichia coli, Klebsiella spp., Enterococcus spp., Pseudomonas aeruginosa
Powikłane zakażenia jamy brzusznej Zapalenie otrzewnej, ropnie wewnątrzbrzuszne Enterobacteriaceae, beztlenowce, enterokoki
Zakażenia okołoporodowe Zakażenia śródporodowe i poporodowe Streptococcus spp., Escherichia coli, beztlenowce
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich Martwicze zapalenie powięzi, rozległe ropnie Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus, beztlenowce
Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Ostre zapalenie Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis
Gorączka neutropeniczna Podejrzenie zakażenia bakteryjnego u pacjentów z neutropenią Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella spp., Escherichia coli
Bakteriemia Związana z wyżej wymienionymi zakażeniami Różnorodne patogeny w zależności od źródła zakażenia

Warunki stosowania meropenemu

Meropenem powinien być stosowany pod ścisłym nadzorem medycznym, najczęściej w warunkach szpitalnych, ze względu na drogę podania (dożylną) oraz ciężki charakter zakażeń, w których jest wskazany. Przed rozpoczęciem leczenia należy rozważyć wykonanie badań mikrobiologicznych w celu identyfikacji patogenu i określenia jego wrażliwości na antybiotyki, co pozwoli na ewentualną de-eskalację terapii, jeśli będzie to możliwe.

Meropenem może być podawany w postaci bolusa dożylnego (wstrzyknięcie trwające 3-5 minut) lub w infuzji dożylnej (wlew trwający 15-30 minut). Wybór sposobu podania zależy od stanu klinicznego pacjenta, lokalizacji zakażenia oraz protokołów obowiązujących w danym ośrodku medycznym.

Należy pamiętać, że meropenem, jak każdy antybiotyk, powinien być stosowany zgodnie z zasadami racjonalnej antybiotykoterapii, z uwzględnieniem oficjalnych wytycznych dotyczących leczenia poszczególnych zakażeń. Decyzja o zastosowaniu meropenemu powinna być oparta na ocenie ciężkości zakażenia, lokalnego profilu oporności bakterii oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl