Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Liść melisy

Wpływ liścia melisy na płodność, ciążę i laktację

Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jest składnikiem leczniczym wykorzystywanym w wielu produktach farmaceutycznych dostępnych na rynku. W kontekście stosowania tego surowca u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w aspekcie wpływu na płodność, istotne jest przekazanie pacjentkom szczegółowych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Poniżej przedstawiono najważniejsze dane, które lekarz powinien uwzględnić podczas konsultacji medycznej z pacjentkami w ciąży lub karmiącymi piersią.¹

Bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży

Dostępne dane naukowe dotyczące bezpieczeństwa stosowania liścia melisy u kobiet w okresie ciąży są bardzo ograniczone lub całkowicie niedostępne. W przypadku produktu Iberogast Balance, zawierającego wyciąg płynny z liścia melisy, dane kliniczne obejmują mniej niż 300 przypadków kobiet w ciąży, co jest niewystarczające do pełnej oceny bezpieczeństwa.²

Chociaż badania na zwierzętach dotyczące preparatów zawierających liść melisy (np. Iberogast Balance) nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję, to jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania produktów zawierających liść melisy w okresie ciąży.³

Należy jednoznacznie poinformować pacjentkę, że ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, preparaty zawierające liść melisy, takie jak DexaCaps, Liść Melisy, Nervomix Forte czy Melisana Klosterfrau Original, nie powinny być stosowane w okresie ciąży.^{4 5 6}

W przypadku produktu Melisana Klosterfrau Original, dodatkowym przeciwwskazaniem do stosowania w ciąży jest zawartość alkoholu w preparacie.⁷

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania substancji czynnych z liścia melisy lub ich metabolitów do mleka ludzkiego. W przypadku preparatu Iberogast Balance, który zawiera wyciąg z liścia melisy, nie można wykluczyć potencjalnego zagrożenia dla dziecka karmionego piersią.⁸

Podczas konsultacji z pacjentką karmiącą piersią lekarz powinien wyraźnie podkreślić, że wszystkie produkty lecznicze zawierające liść melisy nie są zalecane w okresie laktacji. Dotyczy to zarówno preparatów DexaCaps, Liść Melisy, Nervomix Forte, jak i Melisana Klosterfrau Original.^{9 10 11 12}

W sytuacji, gdy pacjentka karmiąca piersią wymaga leczenia, należy rozważyć dwie opcje postępowania:

• Przerwanie karmienia piersią podczas stosowania preparatu zawierającego liść melisy
• Wstrzymanie się od terapii preparatami zawierającymi liść melisy do czasu zakończenia karmienia piersią¹³

Decyzję należy podjąć z uwzględnieniem bilansu korzyści wynikających z karmienia piersią dla dziecka oraz potencjalnych korzyści z leczenia dla matki.

Wpływ na płodność

Aktualnie brak jest jakichkolwiek danych klinicznych dotyczących wpływu liścia melisy na płodność u ludzi. Zarówno w przypadku preparatu DexaCaps, Liść Melisy, jak i Iberogast Balance, dokumentacje produktów nie zawierają informacji wskazujących na potencjalny wpływ na płodność u kobiet lub mężczyzn.^{14 15 16}

Warto odnotować, że badania na zwierzętach dotyczące preparatu Iberogast Balance, który zawiera wyciąg z liścia melisy, nie wykazały negatywnego wpływu na płodność.¹⁷

Zalecenia dla lekarzy dotyczące komunikacji z pacjentkami

Lekarz podczas konsultacji z pacjentką w ciąży lub karmiącą piersią powinien przekazać następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających liść melisy:

• Wyraźnie poinformować o braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania liścia melisy w okresie ciąży i karmienia piersią
• Stanowczo zalecić unikanie stosowania wszystkich preparatów zawierających liść melisy w okresie ciąży
• Poinformować o potencjalnym, choć niepotwierdzonym, ryzyku dla dziecka karmionego piersią w przypadku stosowania przez matkę preparatów z liściem melisy
• Przedstawić możliwe opcje postępowania (przerwanie karmienia piersią lub wstrzymanie terapii) w przypadku konieczności zastosowania preparatu zawierającego liść melisy u kobiety karmiącej piersią
• Wyjaśnić, że brak jest danych dotyczących wpływu liścia melisy na płodność u ludzi, choć badania na zwierzętach (dla niektórych preparatów) nie wykazały negatywnego wpływu w tym zakresie¹⁸

Lekarz powinien dostosować powyższe informacje do konkretnego preparatu zawierającego liść melisy, biorąc pod uwagę jego skład i formę farmaceutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające dodatkowo alkohol, jak Melisana Klosterfrau Original, które są bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią.¹⁹