Przedawkowanie
Liść melisy

Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) wykazuje niski profil toksyczności i nie odnotowano przypadków przedawkowania przy stosowaniu monoterapii, np. w formie naparów (2 g/saszetkę lub 1 g/g ziół do zaparzania) oraz w produkcie Iberogast Balance zawierającym 0,15 mL wyciągu płynnego na 1 mL. W preparatach złożonych, takich jak DexaCaps (50 mg wyciągu suchego z liścia melisy na kapsułkę), Melisana Klosterfrau Original (536 mg liści melisy na 100 ml, zawierający 66,8% V/V etanolu) oraz Nervomix Forte (52,5 mg liścia melisy na kapsułkę), ryzyko przedawkowania wiąże się głównie z innymi składnikami aktywnymi: dekstrometorfanem bromowodorku (20 mg w DexaCaps), etanolem oraz zielem dziurawca (35 mg w Nervomix Forte). Objawy toksyczności obejmują m.in. nudności, wymioty, zaburzenia neurologiczne, kardiotoksyczność, ograniczenie zdolności psychofizycznych oraz fotosensybilizację, jednak nie są one bezpośrednio związane z liściem melisy.

  1. Przedawkowanie liścia melisy – analiza ryzyka i objawy
    1. Ocena bezpieczeństwa melisy jako składnika preparatów leczniczych
    2. Ryzyko przedawkowania w produktach złożonych zawierających liść melisy
    3. Szczególne przypadki przedawkowania związane z produktami zawierającymi liść melisy
  2. Objawy przedawkowania związków aktywnych w preparatach zawierających liść melisy
    1. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    2. Wnioski kliniczne
    3. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie liścia melisy – analiza ryzyka i objawy

Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych w medycynie, jednak kwestia jego przedawkowania wymaga szczegółowej analizy klinicznej. Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję można wyciągnąć istotne wnioski dotyczące bezpieczeństwa stosowania oraz potencjalnych zagrożeń związanych z przyjęciem zbyt dużych dawek.1

Ocena bezpieczeństwa melisy jako składnika preparatów leczniczych

W przypadku produktów zawierających wyłącznie liść melisy, takich jak zioła do zaparzania w saszetkach, nie odnotowano przypadków przedawkowania w dokumentacji klinicznej, co sugeruje niski profil toksyczności tej substancji stosowanej samodzielnie w formie naparów.2 Podobne obserwacje dotyczą produktu Iberogast Balance, który zawiera m.in. wyciąg płynny z liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) w ilości 0,15 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu – również w tym przypadku nie opisano żadnych przypadków przedawkowania.3

Ryzyko przedawkowania w produktach złożonych zawierających liść melisy

Analiza bezpieczeństwa preparatów złożonych, takich jak DexaCaps, które zawierają wyciąg suchy z liścia melisy (DER 6-8:1) w ilości 50 mg na kapsułkę, wskazuje na możliwe ryzyko przedawkowania, jednak związane głównie z innymi składnikami aktywnymi. W przypadku DexaCaps problemem jest przede wszystkim zawartość dekstrometorfanu bromowodorku (20 mg), który przy przedawkowaniu może wywoływać poważne działania niepożądane.4

W preparacie Melisana Klosterfrau Original, który zawiera 536 mg liści melisy (Melissa officinalis L.) w 100 ml produktu, przedawkowanie wiąże się przede wszystkim z zawartością etanolu (66,8% V/V), co skutkuje głównie ograniczeniem zdolności psychofizycznych.5

Szczególne przypadki przedawkowania związane z produktami zawierającymi liść melisy

W przypadku produktu Nervomix Forte, który zawiera 52,5 mg liścia melisy (Melissae folium) w jednej kapsułce, przedawkowanie wiąże się z ryzykiem fotosensybilizacji, jednak nie z powodu zawartości melisy, lecz ziela dziurawca (Hyperici herba – 35 mg), które jest znanym induktorem nadwrażliwości na światło.6

Objawy przedawkowania związków aktywnych w preparatach zawierających liść melisy

Chociaż sam liść melisy nie wykazuje istotnych objawów toksycznych przy przedawkowaniu, to w preparatach złożonych mogą wystąpić objawy niepożądane związane z innymi substancjami czynnymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie objawów przedawkowania w produktach zawierających liść melisy jako jeden ze składników aktywnych.

Produkt leczniczy Zawartość liścia melisy Objawy przedawkowania Mechanizm toksyczności Postępowanie
Liść Melisy (monoterapia) 2 g/saszetkę lub 1 g/g (zioła do zaparzania) Nie odnotowano przypadków przedawkowania Brak danych o toksyczności Nie określono
DexaCaps 50 mg wyciągu suchego (DER 6-8:1) na kapsułkę Nudności, wymioty, dystonia, pobudzenie, splątanie, senność, osłupienie, oczopląs, kardiotoksyczność (tachykardia, nieprawidłowe EKG z wydłużeniem odstępu QTc), ataksja, psychoza toksyczna z omamami wzrokowymi, zwiększona pobudliwość; w przypadku dużego przedawkowania: śpiączka, depresja oddechowa, drgawki Toksyczność związana głównie z dekstrometorfanem, nasilona przy jednoczesnym spożyciu alkoholu i leków psychotropowych Węgiel aktywny (w ciągu godziny od zażycia), nalokson (0,01 mg/kg m.c. u dzieci), benzodiazepiny w przypadku drgawek lub hipertermii związanej z zespołem serotoninowym, zewnętrzne ochładzanie
Iberogast Balance 0,15 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu Nie opisano przypadków przedawkowania Brak danych o toksyczności Nie określono
Melisana Klosterfrau Original 536 mg liści melisy na 100 ml produktu Ograniczenie zdolności psychofizycznych, obecność alkoholu we krwi i wydychanym powietrzu Toksyczność związana głównie z wysoką zawartością etanolu (66,8% V/V) Leczenie objawowe
Nervomix Forte 52,5 mg na kapsułkę Uczulenie na światło (fotosensybilizacja), szczególnie u osób o jasnej karnacji Toksyczność związana z zawartością ziela dziurawca, nie melisy Unikanie ekspozycji na światło słoneczne, leczenie objawowe

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku produktów złożonych zawierających liść melisy, leczenie przedawkowania koncentruje się głównie na objawach związanych z innymi substancjami czynnymi. W przypadku DexaCaps, który zawiera dekstrometorfan, postępowanie obejmuje:7

  • Podanie węgla aktywnego pacjentom bezobjawowym, którzy przyjęli zbyt dużą dawkę dekstrometorfanu w ciągu poprzedniej godziny
  • Zastosowanie naloksonu u pacjentów z uspokojeniem lub śpiączką po przyjęciu dekstrometorfanu
  • Podanie benzodiazepin w przypadku wystąpienia drgawek
  • Zastosowanie benzodiazepin i zewnętrznego ochładzania w przypadku hipertermii wynikającej z zespołu serotoninowego
  • Nalokson w dawce 0,01 mg/kg masy ciała w leczeniu przedawkowania dekstrometorfanem u dzieci

8

W przypadku przedawkowania preparatu Melisana Klosterfrau Original, który zawiera znaczną ilość etanolu, stosuje się leczenie objawowe ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia zdolności psychofizycznych pacjenta.9

Wnioski kliniczne

Analiza dostępnych danych klinicznych wskazuje, że liść melisy jako pojedynczy składnik charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa i niskim ryzykiem toksyczności nawet przy stosowaniu w dawkach wyższych niż zalecane. Nie odnotowano przypadków przedawkowania monoterapii liściem melisy.10

Ryzyko toksyczności związane z przedawkowaniem preparatów złożonych zawierających liść melisy wynika głównie z obecności innych substancji aktywnych, takich jak dekstrometorfan w przypadku DexaCaps11, etanol w przypadku Melisany Klosterfrau Original12, czy ziele dziurawca w przypadku preparatu Nervomix Forte13.

W praktyce klinicznej, przy podejrzeniu przedawkowania produktów zawierających liść melisy, należy koncentrować się na ocenie i leczeniu objawów związanych z innymi składnikami aktywnymi, zgodnie z charakterystyką danego produktu leczniczego, gdyż sam liść melisy nie wykazuje istotnej toksyczności klinicznej.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl