Właściwości farmakokinetyczne
Kwas 5-aminosalicylowy

Właściwości farmakokinetyczne kwasu 5-aminosalicylowego

Kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna) wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który jest kluczowy dla jego skuteczności terapeutycznej. Właściwości farmakokinetyczne tej substancji obejmują procesy wchłaniania, metabolizmu i eliminacji, które determinują jej działanie lecznicze w organizmie pacjenta.¹

Ogólne właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie

Wchłanianie mesalazyny charakteryzuje się gradientem malejącym wzdłuż przewodu pokarmowego – jest największe w odcinkach bliższych (proksymalnych) jelit, natomiast najmniejsze w odcinkach dalszych (dystalnych).²

Metabolizm

Mesalazyna ulega metabolizmowi przed przejściem do krążenia układowego. Proces ten zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelit, jak i w wątrobie, gdzie substancja jest przekształcana do farmakologicznie nieaktywnego kwasu N-acetylo-5-aminosalicylowego (N-Ac-5-ASA). Warto podkreślić, że acetylacja mesalazyny nie zależy od fenotypu acetylacji pacjenta. Część mesalazyny jest również acetylowana przez bakterie bytujące w jelicie grubym. W kontekście wiązania z białkami osocza, stopień wiązania mesalazyny wynosi 43%, natomiast jej metabolitu N-Ac-5-ASA – 78%.³

Eliminacja

Eliminacja mesalazyny i jej głównego metabolitu N-Ac-5-ASA odbywa się kilkoma drogami. Główną drogą wydalania jest kał. Istotną rolę odgrywa również wydalanie przez nerki, które stanowi od 20% do 50% całkowitej eliminacji, w zależności od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz sposobu uwalniania mesalazyny. Wydalanie nerkowe dotyczy głównie metabolitu N-Ac-5-ASA. Najmniejsza część substancji jest wydalana z żółcią. Warto nadmienić, że około 1% mesalazyny podanej drogą doustną przenika do mleka kobiecego, głównie w postaci N-Ac-5-ASA.⁴

Szczególne właściwości farmakokinetyczne preparatu Salofalk 500

Farmakokinetyka tabletek dojelitowych

Badania z wykorzystaniem znakowanej substancji czynnej wykazały specyficzny profil przemieszczania się tabletek Salofalk 500 mg w przewodzie pokarmowym. Tabletki docierają do okolicy krętniczo-kątniczej po około 3-4 godzinach od przyjęcia leku na czczo, a do okrężnicy wstępującej w ciągu około 4-5 godzin. Całkowity czas przechodzenia przez okrężnicę wynosi około 17 godzin.⁵

Wchłanianie tabletek dojelitowych

Charakterystyczną cechą tabletek Salofalk 500 mg jest opóźnione uwalnianie mesalazyny, które rozpoczyna się po fazie opóźnienia trwającej od 3 do 4 godzin. Maksymalne stężenie leku w osoczu krwi występuje po około 5 godzinach od przyjęcia, co odpowiada momentowi, gdy tabletka znajduje się w okolicy krętniczo-kątniczej. W warunkach stanu równowagi, przy dawkowaniu trzy razy na dobę po 500 mg kwasu 5-aminosalicylowego (3 x 1 tabletka Salofalk 500 mg), stężenia maksymalne wynoszą 3,0 ± 1,6 µg/ml dla kwasu 5-aminosalicylowego oraz 3,4 ± 1,6 µg/ml dla jego metabolitu N-Ac-5-ASA.⁶

Eliminacja tabletek dojelitowych

Badania eliminacji mesalazyny z tabletek dojelitowych Salofalk 500 mg wykazały, że przy dwudniowym stosowaniu dawkowania 3 razy po 500 mg mesalazyny na dobę, a następnie przyjęciu jednej tabletki w trzeciej dobie (w dniu badania), ogólny wskaźnik wydalania mesalazyny i N-Ac-5-ASA przez nerki wynosi około 60% (wartość mierzona w okresie 24 godzin po przyjęciu ostatniej dawki leku). Z tej ilości, mesalazyna w postaci niezmienionej stanowi około 10%.⁷