Przedawkowanie
Kwas 5-aminosalicylowy

Kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna), stosowany w leczeniu chorób zapalnych jelit, dostępny m.in. w preparacie Salofalk 500 mg (czopki doodbytnicze i tabletki dojelitowe), posiada ograniczone dane dotyczące przedawkowania. Dotychczasowe przypadki, głównie związane z próbami samobójczymi, nie wykazały jednoznacznej toksyczności na kluczowe narządy, takie jak nerki i wątroba, mimo przyjęcia znacznie zwiększonych dawek. Niemniej jednak, istnieje potencjalne ryzyko uszkodzenia tych narządów oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych i elektrolitowych, choć brak jest określonych dawek progowych dla wystąpienia tych objawów. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum, a leczenie opiera się na terapii objawowej i podtrzymującej funkcje życiowe pacjenta.

Przedawkowanie kwasu 5-aminosalicylowego

Kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna) jest substancją czynną stosowaną w leczeniu chorób zapalnych jelit. W przypadku leków zawierających tę substancję, takich jak Salofalk 500, dostępny w postaci czopków doodbytniczych (500 mg) oraz tabletek dojelitowych (500 mg), istnieją ograniczone dane dotyczące przedawkowania.1

Przypadki przedawkowania

Udokumentowane przypadki przedawkowania mesalazyny dotyczą głównie prób samobójczych, w których pacjenci przyjmowali wysokie dawki doustne tej substancji. Pomimo przyjęcia znacznie zwiększonych dawek, dostępne dane nie wskazują jednoznacznie na wystąpienie poważnych działań toksycznych w obrębie kluczowych narządów, takich jak nerki czy wątroba.2

Toksyczność narządowa

Mimo że dostępne dane na temat przedawkowania kwasu 5-aminosalicylowego są ograniczone, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek i wątroby. Chociaż dotychczasowe przypadki przedawkowania nie wykazały jednoznacznie toksycznego wpływu na te narządy, nie można wykluczyć takiego ryzyka, zwłaszcza przy ekstremalnie wysokich dawkach.3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania mesalazyny nie istnieje swoiste antidotum. Zalecane jest wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego funkcje życiowe pacjenta. Monitoring powinien obejmować parametry funkcji nerek i wątroby, równowagę wodno-elektrolitową oraz ogólny stan kliniczny pacjenta.4

Objawy przedawkowania

Objaw Opis Dawka związana z wystąpieniem
Zaburzenia funkcji nerek Potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek, chociaż dostępne dane nie potwierdzają jednoznacznie toksyczności nerkowej Brak określonej dawki progowej
Zaburzenia funkcji wątroby Potencjalne ryzyko uszkodzenia wątroby, chociaż dostępne dane nie potwierdzają jednoznacznie hepatotoksyczności Brak określonej dawki progowej
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Możliwe nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego Brak określonej dawki progowej
Zaburzenia elektrolitowe Możliwe zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej Brak określonej dawki progowej

5

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania produktu Salofalk 500 zawierającego kwas 5-aminosalicylowy, należy prowadzić ścisłe monitorowanie pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • Funkcji nerek (poziom kreatyniny, mocznika, GFR)
  • Funkcji wątroby (enzymy wątrobowe, bilirubina)
  • Parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, częstość oddechów)
  • Równowagi wodno-elektrolitowej
  • Stanu świadomości i funkcji neurologicznych

6

Leczenie przedawkowania

Leczenie przedawkowania mesalazyny (Salofalk 500) powinno obejmować:

  1. Zaprzestanie podawania leku
  2. W przypadku niedawnego przyjęcia doustnego – rozważenie dekontaminacji przewodu pokarmowego
  3. Leczenie objawowe zaistniałych zaburzeń
  4. Odpowiednie nawodnienie pacjenta
  5. Monitoring funkcji życiowych
  6. W ciężkich przypadkach – intensywna opieka medyczna

7

Ze względu na brak specyficznego antidotum dla kwasu 5-aminosalicylowego, leczenie przedawkowania opiera się głównie na podejściu objawowym i podtrzymującym. Ważne jest, aby pamiętać, że chociaż dostępne dane nie wskazują jednoznacznie na poważne działanie toksyczne na nerki i wątrobę, konieczna jest odpowiednia obserwacja w celu wczesnego wykrycia ewentualnych powikłań.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl