Przedawkowanie
Karboplatyna

Przedawkowanie karboplatyny

Przedawkowanie karboplatyny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, związane przede wszystkim z nasileniem jej działań toksycznych. Podczas badań klinicznych fazy I karboplatyna była podawana dożylnie w dawkach do 1600 mg/m² pc. na kurs leczenia, co znacząco przekracza standardowe dawki terapeutyczne.^{1 2 3}

Objawy hematologiczne

Najpoważniejsze konsekwencje przedawkowania karboplatyny związane są z jej działaniem mielosupresyjnym. Przy dawkach rzędu 1600 mg/m² pc. obserwowano zagrażające życiu niepożądane działania hematologiczne, które obejmowały:^{4 5 6}

• Granulocytopenię (znaczące obniżenie liczby granulocytów we krwi)
• Małopłytkowość (spadek liczby płytek krwi)
• Niedokrwistość (obniżenie stężenia hemoglobiny)

^{7 8 9}

Charakterystyczną cechą toksyczności hematologicznej karboplatyny jest opóźniony nadir (najniższy poziom) parametrów morfologicznych, który obserwuje się pomiędzy 9. a 25. dniem po podaniu (mediana: 12-17 dni). W przypadku granulocytów powrót do wartości ≥500/μL następuje po 8-14 dniach (mediana: 11 dni), natomiast liczba płytek krwi osiąga poziom ≥25 000/μL po 3-8 dniach (mediana: 7 dni).^{10 11 12}

Objawy niehematologiczne

Oprócz zaburzeń hematologicznych, przedawkowanie karboplatyny prowadzi do szeregu niehematologicznych działań niepożądanych, które mogą mieć poważny charakter:^{13 14 15}

• Zaburzenia czynności nerek – obniżenie wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR) o 50%
• Neurotoksyczność – neuropatia obwodowa
• Ototoksyczność – zaburzenia słuchu (najczęściej przemijające i odwracalne)
• Utrata wzroku – szczególnie związana z zastosowaniem dawek większych niż zalecane
• Hiperbilirubinemia – podwyższony poziom bilirubiny we krwi
• Zapalenie błon śluzowych
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – biegunka, nudności i wymioty
• Ból głowy
• Rumień
• Ciężkie zakażenia – związane z immunosupresją

^{16 17 18 19}

W większości przypadków zaburzenia słuchu związane z przedawkowaniem karboplatyny mają charakter przemijający i odwracalny.^{20 21 22}

Szczególnie istotne jest zagrożenie utratą wzroku, które wiąże się ze stosowaniem dawek karboplatyny wyższych niż zalecane.^{23 24 25 26 27 28}

Ostre przedawkowanie karboplatyny może spowodować nasilenie jej spodziewanych objawów toksyczności, w tym ciężką supresję szpiku, oporne na leczenie nudności i wymioty, ciężkie działania toksyczne na układ nerwowy i narządy zmysłów, niewydolność wątroby i niewydolność nerek. W najcięższych przypadkach zaburzenia te mogą prowadzić do zgonu.²⁹

Leczenie przedawkowania

Nie jest znane swoiste antidotum (odtrutka) w przypadku przedawkowania karboplatyny.^{30 31 32 33 34 35}

Podstawowe działania terapeutyczne w przypadku przedawkowania ukierunkowane są na leczenie objawowe i podtrzymujące, mające na celu opanowanie najważniejszych powikłań:^{36 37 38 39 40 41}

W leczeniu toksyczności hematologicznej po przedawkowaniu karboplatyny skuteczne mogą być:^{42 43 44}

• Przeszczep szpiku kostnego
• Przetoczenia płytek krwi
• Przetoczenia krwi pełnej

^{45 46 47}

Hemodializa może być skuteczna tylko w krótkim okresie po podaniu leku (do 3 godzin), ze względu na szybkie i znacznego stopnia wiązanie się platyny z białkami osocza.⁴⁸

W przypadku wystąpienia ciężkich objawów przedawkowania może być konieczna odpowiednia interwencja terapeutyczna, ukierunkowana na poszczególne objawy toksyczności, takie jak:⁴⁹

• Leczenie mielosupresji
• Interwencje w przypadku niewydolności nerek
• Leczenie wspomagające w przypadku zaburzeń czynności wątroby
• Postępowanie w przypadku zaburzeń słuchu
• Leczenie objawowe w przypadku zaburzeń widzenia

^{50 51 52}

Tabela objawów przedawkowania