Dawkowanie i sposób podawania
Ipratropium

Dawkowanie i sposób podawania ipratropium

Bromek ipratropium stanowi substancję czynną stosowaną w leczeniu schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych. Dawkowanie tej substancji wymaga indywidualnego dostosowania do potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem postaci farmaceutycznej, wieku chorego oraz nasilenia objawów choroby. Podawanie bromku ipratropium odbywa się głównie drogą wziewną, za pomocą różnych typów nebulizatorów lub inhalatorów.¹

Dawkowanie u dorosłych

W przypadku produktu leczniczego Atrovent w postaci roztworu do nebulizacji o stężeniu 0,25 mg/ml, zalecana dawka podtrzymująca dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 14. roku życia wynosi 2,0 ml (40 kropli, co odpowiada 0,5 mg ipratropiowego bromku bezwodnego) 3 do 4 razy na dobę.²

W przypadku preparatów złożonych zawierających bromek ipratropium, dawkowanie jest odmienne. W produkcie Berodual (preparat złożony zawierający bromek ipratropium i bromowodorek fenoterolu) zalecana dawka dla dorosłych (w tym osób w podeszłym wieku) i młodzieży powyżej 12. roku życia w ostrych napadach skurczu oskrzeli wynosi od 1 ml (20 kropli) do 2,5 ml (50 kropli). W szczególnie ciężkich przypadkach można zastosować dawkę do 4 ml (80 kropli).³

W przypadku produktu Ipratropium/Salbutamol Cipla (preparat złożony zawierający bromek ipratropium i siarczan salbutamolu), zalecaną dawką dla dorosłych (w tym pacjentów w podeszłym wieku) i dzieci powyżej 12 lat jest zawartość jednej ampułki 3 lub 4 razy na dobę. Dawkę można powtórzyć nie wcześniej niż po upływie 6 godzin, a maksymalna dobowa dawka wynosi 4 ampułki.⁴

W przypadku aerozolu do nosa zawierającego bromek ipratropium (w preparatach skojarzonych z chlorowodorkiem ksylometazoliny), jak Otrivin ipra MAX i Xedine Ipra MAX, zalecana dawka dla dorosłych wynosi 1 dawkę aerozolu do każdego otworu nosowego, do 3 razy na dobę. Odstęp pomiędzy kolejnymi dawkami powinien wynosić co najmniej 6 godzin, a maksymalny czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 7 dni.^{5 6}

Dawkowanie u dzieci

Dawkowanie bromku ipratropium u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz stosowanego preparatu:

• Atrovent roztwór do nebulizacji:
  • Dzieci w wieku od 6 do 14 lat: 1,0 ml (20 kropli = 0,25 mg ipratropiowego bromku bezwodnego) 3 do 4 razy na dobę, pod kontrolą lekarza⁷
  • Dzieci w wieku poniżej 6 lat: 0,4 – 1,0 ml (8 – 20 kropli = 0,1 – 0,25 mg ipratropiowego bromku bezwodnego) 3 do 4 razy na dobę, pod kontrolą lekarza⁸
• Berodual roztwór do nebulizacji:
  • Dzieci w wieku 6-12 lat: w zależności od nasilenia ostrego napadu można stosować dawki w zakresie od 0,5 ml (10 kropli) do 2 ml (40 kropli)⁹
  • Dzieci w wieku poniżej 6 lat (o masie ciała mniejszej niż 22 kg): około 25 mikrogramów bromku ipratropiowego + 50 mikrogramów bromowodorku fenoterolu (tzn. 0,1 ml = 2 krople) na 1 kilogram masy ciała do maksymalnie 0,5 ml (10 kropli)¹⁰
• Ipratropium/Salbutamol Cipla: nie zaleca się stosowania u dzieci w wieku poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania¹¹
• Otrivin ipra MAX i Xedine Ipra MAX: nie zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na brak wystarczającej dokumentacji^{12 13}

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Dla większości preparatów zawierających bromek ipratropium dawkowanie u osób w podeszłym wieku jest takie samo jak u dorosłych. Należy jednak zwrócić uwagę, że w przypadku aerozoli do nosa (Otrivin ipra MAX, Xedine Ipra MAX) istnieje tylko ograniczone doświadczenie dotyczące stosowania u pacjentów w wieku powyżej 70 lat.^{14 15}

Maksymalne dawki dobowe

Nie należy przekraczać następujących maksymalnych dawek dobowych:

• Atrovent: podawanie produktu leczniczego w dawce dobowej większej niż 2 mg ipratropiowego bromku bezwodnego u osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 14 lat oraz 1 mg u dzieci w wieku poniżej 14 lat powinno odbywać się pod kontrolą lekarza¹⁶
• Berodual: nie określono wyraźnie maksymalnej dawki dobowej, ale w szczególnie ciężkich przypadkach można stosować dawki do 4 ml (80 kropli)¹⁷
• Ipratropium/Salbutamol Cipla: nie więcej niż 4 ampułki na dobę¹⁸
• Otrivin ipra MAX i Xedine Ipra MAX: nie więcej niż 3 aplikacje na dobę do każdego otworu nosowego^{19 20}

Sposób podawania ipratropium

Roztwory do nebulizacji

Bromek ipratropium w postaci roztworu do nebulizacji podawany jest wziewnie za pomocą nebulizatorów. Sposób przygotowania i podawania roztworu różni się w zależności od preparatu:

• Atrovent: zalecaną dawkę produktu leczniczego należy rozcieńczyć 0,9% roztworem chlorku sodu do objętości 3-4 ml, rozpylić z użyciem nebulizatora i inhalować do momentu zużycia roztworu. Roztwór należy rozcieńczać bezpośrednio przed każdym użyciem; niewykorzystany rozcieńczony roztwór należy wyrzucić.²¹
• Berodual: zalecaną dawkę należy rozcieńczyć 0,9% roztworem chlorku sodu do objętości 3 do 4 ml i inhalować do momentu całkowitego zużycia roztworu. Produktu leczniczego nie należy rozcieńczać wodą destylowaną. Roztwór do nebulizacji należy rozcieńczać przed każdorazowym użyciem, a pozostały, niezużyty rozcieńczony roztwór należy wyrzucić.²²
• Ipratropium/Salbutamol Cipla: produkt jest dostarczany w ampułkach zawierających jedną dawkę. Zawartość ampułki należy umieścić w komorze nebulizatora. Roztwór jest gotowy do użycia i nie wymaga rozcieńczania, chyba że używany jest nebulizator wymagający objętości większej niż 2,5 ml – wówczas należy dodać roztwór soli fizjologicznej. Ampułki przeznaczone są do jednorazowego użycia – zużyć natychmiast po pierwszym otwarciu.²³

Rodzaje nebulizatorów

Produkty lecznicze z bromkiem ipratropium mogą być podawane przy użyciu różnych rodzajów nebulizatorów:

• Atrovent może być podawany przy wykorzystaniu każdego dostępnego na rynku rodzaju nebulizatora. Jeżeli dostępna jest tlenowa instalacja ścienna, należy stosować przepływ 6-8 litrów na minutę.²⁴
• Berodual może być stosowany za pomocą różnych dostępnych na rynku nebulizatorów. Dawka dostarczana do płuc i ilość leku wchłonięta do krążenia systemowego może zależeć od typu nebulizatora. Jeżeli dostępna jest tlenowa instalacja ścienna, należy stosować przepływ 6-8 litrów na minutę.²⁵
• Ipratropium/Salbutamol Cipla może być podawany przy użyciu odpowiedniego nebulizatora, np. nebulizatora PARI LC PLUS, nebulizatora dyszowego lub respiratora z przerywanym ciśnieniem dodatnim. Charakterystyka dostarczania substancji czynnej była badana in vitro przy użyciu nebulizatora PARI LC PLUS.²⁶

Aerozole do nosa

W przypadku preparatów zawierających bromek ipratropium w postaci aerozolu do nosa (Otrivin ipra MAX, Xedine Ipra MAX), sposób podania zależy od konkretnego typu pompki dozującej:

• Pompka dozująca uruchamiana pionowo (dwoma palcami):
  • Przed pierwszym użyciem należy uruchomić pompkę poprzez czterokrotne naciśnięcie dozownika
  • Butelkę trzymać pionowo, kciukiem przytrzymując dno butelki, końcówkę trzymać między dwoma palcami
  • Pochylić głowę do przodu i umieścić końcówkę w otworze nosowym
  • Nacisnąć pompkę i jednocześnie wciągnąć nosem powietrze
  • Powtórzyć czynności podczas podawania produktu do drugiego otworu nosowego²⁷
• Pompka dozująca uruchamiana z boku (kciukiem):
  • Przed pierwszym użyciem należy uruchomić pompkę naciskając 5 razy dozownik znajdujący się na boku pompki
  • Butelkę trzymać pionowo. Kciuk należy umieścić na dozowniku znajdującym się na boku pompki
  • Pozostać w pozycji pionowej aby zapobiec kapaniu. Umieścić krótką końcówkę w otworze nosowym
  • Nacisnąć dozownik i jednocześnie delikatnie wciągnąć nosem powietrze
  • Powtórzyć czynności podczas podawania leku do drugiego otworu nosowego²⁸

Uwagi szczegółowe dotyczące dawkowania ipratropium

Dostosowanie dawkowania

Pacjenta należy poinformować o konieczności skontaktowania się z lekarzem w celu ustalenia nowego planu leczenia, jeśli leczenie nie przynosi znaczącej poprawy lub jeśli stan pacjenta ulega pogorszeniu. W przypadku nagłej lub gwałtownie nasilającej się duszności (trudności w oddychaniu) pacjent powinien bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem.²⁹

W przypadku aerozoli donosowych, gdy objawy zmniejszą się, zaleca się przerwanie leczenia, nawet jeśli trwało ono krócej niż maksymalny czas trwania leczenia wynoszący 7 dni, w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.^{30 31}

Stosowanie łączne z innymi lekami

Atrovent roztwór do nebulizacji może być stosowany łącznie z inhalacjami leków ułatwiających wydzielanie i rozrzedzanie śluzu, np. Mucosolvan inhalacje, roztwór do nebulizacji.³²

Nie należy stosować jednocześnie w tym samym nebulizatorze produktu leczniczego Atrovent roztwór do nebulizacji i kromoglikanu disodowego, gdyż może to spowodować wytrącenie się osadu.³³

W przypadku Ipratropium/Salbutamol Cipla nie należy mieszać produktu z innymi lekami w tym samym nebulizatorze.³⁴

Szczególne wskazówki dotyczące używania nebulizatorów

W przypadku Berodual i Ipratropium/Salbutamol Cipla, pacjenci powinni zastosować się do instrukcji dotyczącej właściwego użycia, przechowywania i utrzymywania w czystości nebulizatora, opracowanej przez wytwórcę danego nebulizatora.³⁵

Ze względów higienicznych i w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się zakażeń, każde opakowanie produktu leczniczego powinno być używane tylko przez jedną osobę.^{36 37}

Należy uważać, aby nie rozpylać aerozolu do oczu.^{38 39}

Tabela dawkowania ipratropium

Wskazania do nadzoru lekarskiego

W trakcie leczenia pacjenci powinni być pod opieką lekarza.⁴⁰ W przypadku produktu Berodual leczenie powinno być rozpoczynane i prowadzone pod kontrolą lekarza, np. w warunkach szpitalnych. Leczenie w warunkach domowych można prowadzić po konsultacji z lekarzem doświadczonym w leczeniu schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych.⁴¹

Także w przypadku Ipratropium/Salbutamol Cipla leczenie należy rozpocząć i prowadzić pod nadzorem lekarza, np. w warunkach szpitalnych. Leczenie domowe można zalecić w wyjątkowych przypadkach (ciężkie objawy lub doświadczeni pacjenci wymagający większych dawek), gdy niskodawkowy szybko działający beta-agonista rozszerzający oskrzela nie zapewniał dostatecznej ulgi, i po konsultacji z doświadczonym lekarzem.⁴²

Podawanie Atroventu w dawce dobowej większej niż 2 mg ipratropiowego bromku bezwodnego u osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 14 lat oraz 1 mg u dzieci w wieku poniżej 14 lat powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.⁴³

W przypadku stosowania produktu Berodual u dzieci w wieku poniżej 6 lat, ze względu na ograniczoną ilość informacji dotyczących tej grupy wiekowej, zalecone dawkowanie należy stosować tylko pod kontrolą lekarza.⁴⁴