Wskazania do stosowania
Flekainid
Flekainid, lek antyarytmiczny klasy IC dostępny w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (50 mg, 100 mg) oraz tabletek (50 mg, 100 mg), jest wskazany w leczeniu określonych arytmii nadkomorowych, takich jak częstoskurcz nawrotowy w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT) oraz arytmie związane z zespołem Wolfa-Parkinsona-White’a. Ponadto, stosuje się go w terapii napadowych arytmii przedsionkowych (migotanie, trzepotanie i częstoskurcz przedsionkowy) u pacjentów po kardiowersji, którzy doświadczają objawów i nie reagują na inne metody leczenia. Flekainid jest również opcją w ciężkich, zagrażających życiu napadowych arytmiach komorowych, jednak zawsze jako terapia drugiego wyboru po nieskuteczności lub nietolerancji innych leków. Kluczowym przeciwwskazaniem jest obecność organicznych chorób serca i zaburzeń funkcji lewej komory, ze względu na ryzyko proarytmii.
Wskazania do stosowania substancji czynnej flekainid
Flekainid jest lekiem antyarytmicznym klasy IC, który znajduje zastosowanie w leczeniu określonych zaburzeń rytmu serca. Preparat dostępny jest w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Amarhyton) w dawkach 50 mg i 100 mg oraz tabletek (Flecainide acetate Holsten) również w dawkach 50 mg i 100 mg.1 2
Zaburzenia rytmu nadkomorowe
Flekainid jest zalecany w terapii następujących typów arytmii nadkomorowych:
- Częstoskurcz nawrotowy w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT) – jest to jedna z najczęstszych postaci częstoskurczu nadkomorowego
- Arytmie związane z zespołem Wolfa-Parkinsona-White’a i podobne zaburzenia charakteryzujące się obecnością dodatkowych dróg przewodzenia
3 4
Warto podkreślić, że w powyższych wskazaniach stosowanie flekainidu zaleca się dopiero wtedy, gdy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne. Stanowi on zatem opcję terapeutyczną drugiego wyboru.5 6
Napadowe arytmie przedsionkowe
Flekainid jest również wskazany w leczeniu napadowych arytmii przedsionkowych, do których zaliczamy:
- Migotanie przedsionków – najczęstsza arytmia nadkomorowa, charakteryzująca się nieregularnym, chaotycznym pobudzaniem przedsionków
- Trzepotanie przedsionków – regularna arytmia przedsionkowa o częstotliwości około 300 uderzeń na minutę
- Częstoskurcz przedsionkowy – szybka arytmia pochodząca z przedsionków
7 8
W przypadku napadowych arytmii przedsionkowych flekainid stosuje się u pacjentów z objawami podmiotowymi, którzy przeszli już kardiowersję (przywrócenie rytmu zatokowego). Lek stosowany jest w celu utrzymania prawidłowego rytmu serca po kardiowersji, gdy istnieje wyraźna konieczność leczenia z powodu nasilenia objawów klinicznych oraz gdy inne metody terapeutyczne okazały się nieskuteczne.9 10
Arytmie komorowe
Flekainid może być również stosowany w leczeniu ciężkich, objawowych i zagrażających życiu napadowych arytmii komorowych. Podobnie jak w poprzednich przypadkach, również tutaj zaleca się go dopiero wtedy, gdy pacjent nie zareagował na inne metody leczenia lub gdy inne leki nie były tolerowane.11 12
Przeciwwskazania i ograniczenia w stosowaniu
Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że pacjenci z organicznymi chorobami serca i/lub zaburzeniami czynności lewej komory powinni być wykluczeni z terapii flekainidem, szczególnie w przypadku napadowych arytmii przedsionkowych. Jest to spowodowane zwiększonym ryzykiem wystąpienia działania proarytmicznego (nasilenia istniejących lub wywołania nowych zaburzeń rytmu) u tych pacjentów.13 14
Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie flekainidu
Decyzja o włączeniu flekainidu do terapii powinna być podejmowana przez specjalistę kardiologa po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjenta oraz po przeprowadzeniu odpowiednich badań diagnostycznych potwierdzających rozpoznanie określonego typu arytmii.15 16
Pacjenci z nawrotnymi częstoskurczami nadkomorowymi
Flekainid należy rozważyć u pacjentów z objawowym częstoskurczem nawrotnym w węźle przedsionkowo-komorowym lub z zespołem WPW, którzy nie odpowiedzieli na standardowe leczenie lub mieli nawroty arytmii pomimo wcześniejszej terapii. Jest to opcja szczególnie ważna dla pacjentów, u których inne leki antyarytmiczne okazały się nieskuteczne lub wywoływały istotne działania niepożądane.17 18
Pacjenci po kardiowersji z napadowymi arytmiami przedsionkowymi
Flekainid można zalecić pacjentom po przebytej kardiowersji (elektrycznej lub farmakologicznej) z powodu migotania lub trzepotania przedsionków, którzy:
- Doświadczają objawów zaburzeń rytmu serca wpływających istotnie na jakość życia
- Wymagają farmakologicznego podtrzymania rytmu zatokowego
- Nie uzyskali zadowalającej kontroli objawów przy zastosowaniu innych leków antyarytmicznych
19 20
Kluczowym warunkiem zastosowania flekainidu w tej grupie pacjentów jest wykluczenie strukturalnej choroby serca i zaburzeń czynności lewej komory. Przed włączeniem leku konieczne jest wykonanie badań obrazowych serca (echokardiografia) oraz ocena funkcji lewej komory.21 22
Pacjenci z zagrażającymi życiu arytmiami komorowymi
Flekainid może być zastosowany u pacjentów z ciężkimi, objawowymi komorowymi zaburzeniami rytmu serca, które stanowią zagrożenie dla życia. Należy jednak pamiętać, że jest to opcja leczenia, którą należy rozważać dopiero po niepowodzeniu innych metod terapeutycznych lub w przypadku nietolerancji standardowych leków antyarytmicznych.23 24
W tej grupie pacjentów decyzja o zastosowaniu flekainidu powinna być szczególnie dokładnie rozważona, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko działania proarytmicznego, zwłaszcza u osób z organicznymi chorobami serca.25 26
Monitorowanie leczenia flekainidem
Podczas stosowania flekainidu należy zapewnić odpowiednie monitorowanie pacjenta, które powinno obejmować:
- Regularne badania EKG dla oceny odpowiedzi na leczenie i wczesnego wykrycia ewentualnych zaburzeń przewodzenia
- Monitorowanie stężenia leku w osoczu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Okresową ocenę funkcji lewej komory, zwłaszcza przy długotrwałej terapii
27 28
Ze względu na potencjał proarytmiczny flekainidu, szczególnie w pierwszym okresie leczenia zaleca się ścisłą obserwację pacjenta, najlepiej w warunkach szpitalnych z możliwością ciągłego monitorowania EKG i dostępem do sprzętu resuscytacyjnego.29 30
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania