Interakcje
Fentermine
Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fenterminę i topiramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez układ cytochromu P450. Topiramat indukuje CYP3A4, co może obniżać ekspozycję substratów o wąskim indeksie terapeutycznym (np. alfentanyl, cyklosporyna, fentanyl), oraz hamuje CYP2C19 in vitro, potencjalnie wpływając na metabolizm diazepamu, imipraminy czy omeprazolu. Leki takie jak fenytoina i karbamazepina obniżają stężenie topiramatu, co może wymagać dostosowania dawki Qsivy. Hydrochlorotiazyd zwiększa Cmax topiramatu o 27% i AUC o 29%, natomiast ziele dziurawca zwyczajnego może obniżać stężenie topiramatu, co grozi utratą skuteczności terapii. Jednoczesne stosowanie Qsivy (15 mg fenterminy + 92 mg topiramatu) z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi 35 µg etynyloestradiolu i 1 mg noretysteronu zmniejsza ekspozycję na etynyloestradiol o 16% i zwiększa na noretysteron o 22%, co wymaga monitorowania skuteczności antykoncepcji.
Interakcje substancji fentermina z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Fentermina, jako składnik produktu leczniczego Qsiva, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Interakcje te mają różne podłoże i mogą znacząco wpływać na działanie zarówno fenterminy, jak i jednocześnie stosowanych produktów leczniczych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji, które należy uwzględnić podczas terapii z zastosowaniem produktów zawierających fenterminę.1
Interakcje metaboliczne
Produkt leczniczy Qsiva zawierający fenterminę wraz z topiramatem wykazuje potencjał do wchodzenia w interakcje metaboliczne za pośrednictwem układu cytochromu P450. Topiramat, będący składnikiem produktu, indukuje izoenzym CYP3A4 in vitro, co może prowadzić do zmniejszenia ekspozycji i osłabienia działania substratów CYP3A4 stosowanych równocześnie z lekiem zawierającym fenterminę.2
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu wrażliwych substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:3
- alfentanyl
- cyklosporyna
- dihydroergotamina
- ergotamina
- ewerolimus
- fentanyl
- pimozyd
- chinidyna
- syrolimus
- takrolimus
4
Dodatkowo, topiramat hamuje działanie izoenzymu CYP2C19 in vitro, co może wpływać na metabolizm innych leków, takich jak diazepam, imipramina, moklobemid, proguanil czy omeprazol. Efekt ten nie został jednak potwierdzony w badaniach in vivo.5
Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie fenterminy
Stosowanie fenterminy w postaci produktu leczniczego Qsiva może być modyfikowane przez jednoczesne stosowanie innych leków, które wpływają na stężenie topiramatu (składnika produktu) w osoczu:
Leki przeciwpadaczkowe
Fenytoina i karbamazepina mogą obniżać stężenie topiramatu w osoczu, co może wymagać dostosowania dawki produktu zawierającego fenterminę. Modyfikacja dawkowania powinna następować stopniowo, do momentu uzyskania efektu klinicznego.6
Inne leki wpływające na fenterminę
Hydrochlorotiazyd może zwiększać maksymalne stężenie (Cmax) topiramatu o 27% oraz pole pod krzywą stężenia (AUC) o 29%, co może intensyfikować działanie produktu zawierającego fenterminę.7
Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) może powodować zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu, prowadząc do utraty skuteczności leczenia produktem zawierającym fenterminę. Brak jest jednak badań klinicznych oceniających tę interakcję.8
Wpływ fenterminy na stężenia innych produktów leczniczych w osoczu
Hormonalne środki antykoncepcyjne o działaniu ogólnoustrojowym
Jednoczesne stosowanie produktu zawierającego fenterminę (Qsiva 15 mg+92 mg) z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi etynyloestradiol (35 µg) i noretysteron (1 mg) może zmniejszyć ekspozycję na etynyloestradiol o 16% oraz zwiększyć ekspozycję na noretysteron o 22%. Należy wziąć to pod uwagę przy ocenie skuteczności antykoncepcji.9
Leki przeciwpadaczkowe
Dodanie topiramatu, składnika produktu zawierającego fenterminę, do leków przeciwpadaczkowych (karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, prymidon lub lamotrygina) nie wykazało istotnego klinicznie wpływu na ich stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym.10
Jednak u niektórych pacjentów leczenie produktem zawierającym fenterminę i fenytoinę może prowadzić do zwiększenia stężenia fenytoiny w osoczu, prawdopodobnie na skutek hamowania CYP2C19 przez topiramat. Z tego względu zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny u każdego pacjenta stosującego ją jednocześnie z produktem zawierającym fenterminę.11
Leki przeciwcukrzycowe
Metformina: Jednoczesne stosowanie produktu zawierającego fenterminę (Qsiva 15 mg+92 mg) z metforminą (500 mg dwa razy na dobę) powoduje zwiększenie Cmax i AUC0-τ metforminy odpowiednio o około 16% i 23%. Zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów otrzymujących metforminę, ale nie jest konieczne dostosowanie dawki metforminy ani produktu zawierającego fenterminę.12
Pioglitazon: Podczas jednoczesnego stosowania pioglitazonu i topiramatu zaobserwowano zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego aktywne metabolity. Znaczenie kliniczne tych obserwacji jest nieznane, jednak podczas łącznego stosowania pioglitazonu i produktu zawierającego fenterminę należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjentów w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli cukrzycy.13
Sitagliptyna: Farmakokinetyka sitagliptyny (100 mg) nie ulega zmianie u zdrowych otyłych pacjentów po jednoczesnym podawaniu produktu zawierającego fenterminę (Qsiva 15 mg+92 mg).14
Glibenklamid: W badaniu interakcji międzylekowych u pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazano, że jednoczesne podawanie topiramatu (150 mg/dobę) z glibenklamidem (5 mg/dobę) powoduje zmniejszenie AUC24 glibenklamidu o 25%. Ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywne metabolity glibenklamidu, 4-trans-hydroksygliburyd (M1) i 3-cis-hydroksygliburyd (M2), również ulega zmniejszeniu odpowiednio o 13% i 15%. Przy jednoczesnym stosowaniu glibenklamidu i produktu zawierającego fenterminę należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie kontroli cukrzycy.15
Inne leki
Digoksyna: W badaniu z użyciem pojedynczej dawki wykazano, że pole pod krzywą stężenia digoksyny w osoczu (AUC) zmniejszyło się o 12% wskutek jednoczesnego podania topiramatu. Nie określono znaczenia klinicznego tej obserwacji. W przypadku dodania lub wycofania produktu zawierającego fenterminę u pacjentów leczonych digoksyną należy zwrócić szczególną uwagę na rutynowe kontrolowanie stężenia digoksyny w surowicy.16
Lit: U zdrowych ochotników obserwowano zmniejszenie (o 18% dla AUC) ekspozycji ogólnoustrojowej na lit podczas jednoczesnego podawania z topiramatem w dawce 200 mg/dobę. W przypadku jednoczesnego podawania z topiramatem należy kontrolować stężenie litu.17
Inne rodzaje interakcji
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)
Produkt leczniczy zawierający fenterminę jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących leczenie inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu 14 dni od przerwania leczenia IMAO. Jest to jedna z najważniejszych interakcji, której należy bezwzględnie unikać.18
Interakcje z alkoholem
Jednoczesne podawanie produktu zawierającego fenterminę i alkoholu nie było oceniane w badaniach klinicznych. Jednakże, ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas stosowania produktów zawierających fenterminę. Potencjalne interakcje mogą obejmować nasilenie sedacji, pogorszenie koordynacji ruchowej oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego.19
Środki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy
Nie zaleca się stosowania produktu zawierającego fenterminę jednocześnie z innymi produktami leczniczymi działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia tego działania. Interakcja ta nie była oceniana w badaniach klinicznych.20
Inhibitory anhydrazy węglanowej
Jednoczesne stosowanie topiramatu, składnika produktu zawierającego fenterminę, z jakimkolwiek innym inhibitorem anhydrazy węglanowej (np. zonisamid, acetazolamid lub dichlorofenamid) może zwiększać nasilenie kwasicy metabolicznej i może również zwiększać ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych. Należy więc zachować szczególną ostrożność przy takiej kombinacji leków.21
Leki moczopędne nieoszczędzające potasu
Jednoczesne stosowanie produktu zawierającego fenterminę z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu może nasilać wydalające potas działanie tych leków moczopędnych. W przypadku jednoczesnego stosowania tych produktów leczniczych należy kontrolować pacjentów pod kątem hipokaliemii.22
Kwas walproinowy
Jednoczesne podawanie topiramatu, składnika produktu zawierającego fenterminę, z kwasem walproinowym wiązało się z hiperamonemią z towarzyszącą encefalopatią lub bez encefalopatii u pacjentów, którzy tolerowali monoterapię każdym z produktów leczniczych. W większości przypadków objawy podmiotowe i przedmiotowe zmniejszały się po przerwaniu stosowania jednego z produktów leczniczych.23
Występowanie hipotermii, zdefiniowanej jako niezamierzony spadek temperatury ciała do <35°C, zgłaszano w powiązaniu z jednoczesnym stosowaniem topiramatu i kwasu walproinowego, zarówno w powiązaniu z hiperamonemią, jak i bez jej występowania. To działanie niepożądane u pacjentów stosujących jednocześnie topiramat i walproinian może wystąpić po rozpoczęciu leczenia topiramatem lub po zwiększeniu dawki dobowej topiramatu.24
Tabela interakcji fenterminy z innymi produktami leczniczymi
| Lek/Substancja | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) | Farmakodynamiczna | Potencjalnie zagrażająca życiu interakcja | Krytyczny | Przeciwwskazane; nie stosować IMAO w trakcie przyjmowania fenterminy ani przez 14 dni po zakończeniu leczenia IMAO |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Środki działające depresyjnie na OUN | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Fenytoina, karbamazepina | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu | Umiarkowany | Może wymagać dostosowania dawki produktu zawierającego fenterminę |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu | Umiarkowany | Monitoring stężenia fenytoiny |
| Substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. alfentanyl, cyklosporyna, dihydroergotamina) | Farmakokinetyczna | Zmniejszona ekspozycja i osłabione działanie substratów CYP3A4 | Umiarkowany | Kontrolowanie działania leków |
| Hormonalne środki antykoncepcyjne | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol (16%) i zwiększenie ekspozycji na noretysteron (22%) | Umiarkowany | Monitoring skuteczności antykoncepcji |
| Inhibitory anhydrazy węglanowej (zonisamid, acetazolamid, dichlorofenamid) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko kwasicy metabolicznej i kamieni nerkowych | Umiarkowany | Zachować szczególną ostrożność |
| Leki moczopędne nieoszczędzające potasu | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania kaliuretycznego, ryzyko hipokaliemii | Umiarkowany | Kontrola stężenia potasu |
| Kwas walproinowy | Farmakodynamiczna | Ryzyko hiperamonemii z encefalopatią lub bez, ryzyko hipotermii | Wysoki | Ścisłe monitorowanie pacjenta |
| Metformina | Farmakokinetyczna | Zwiększenie Cmax (16%) i AUC (23%) metforminy | Niski | Monitoring pacjenta, brak konieczności dostosowania dawki |
| Pioglitazon | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego metabolity | Umiarkowany | Monitoring kontroli cukrzycy |
| Glibenklamid | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie AUC24 glibenklamidu (25%) i jego metabolitów | Umiarkowany | Monitoring kontroli cukrzycy |
| Digoksyna | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie AUC digoksyny (12%) | Niski do umiarkowanego | Monitoring stężenia digoksyny w surowicy |
| Lit | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na lit (18%) | Umiarkowany | Monitoring stężenia litu |
| Hydrochlorotiazyd | Farmakokinetyczna | Zwiększenie Cmax (27%) i AUC (29%) topiramatu | Umiarkowany | Możliwe nasilenie działania produktu zawierającego fenterminę |
| Ziele dziurawca zwyczajnego | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia topiramatu, potencjalna utrata skuteczności | Umiarkowany | Unikać jednoczesnego stosowania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania